שלמה גראסמאן דיררות... (בילדער אין פערזן) געווען ביי אונז א שטאט בטנדי ן אזוי וועט דערציילן א פאטער זיין זו! אפגעשטאמט פון גאר אן אלט יחוס נזיט א חורבן־שלאס פאר היסטאריע־זוכערס. און א טייכל — וואס איז גטשווומטן אמאל קיין פרייסן, אין גטפירט פון אונטט קראק דעס זאלץ דעם ווייסן — האבן 1יך טאקט אונזערט אבות באזעצט ארוס דא גטהאנדלטלט און געבוירן קינדער מיט נחת און רו, און א טאווי — האבן זיי אכט הונדערט יאר גטלבט ארוס רעם שיינטס שלאס אן וארגן, גטבויט און געשאפן פאר זייטרט דורות א מארגן. ביו — אנגפאלן איז פרייסן אויף אונזער שטעטל בענדין, און אפגענועקט זיין נאמען 1 פאר ווטן?,, . פאר וואט ר... און אפשר... ווט ר ווייסט,... פון גאט א גזר דין?... און היינט — גטבליבן זיינט ן מיר דא נאר איינצטלנ ט זאנגטן, וואט ואלן דטרמאנטן אין א "יזכור" אין ווייטאג קלאנגן גטדטנק! ווטן דו ווילסט גטפינען דיין בענדין זאלסטו פארן גלייך אהין, דארט —

אויף א הויכן בארג — נישט ווייט פון אלטן מארק רוטן זי י אלט, — אין א טיפן שלאף רייטן גאנצט, גוף־ביי־גוף; זיידטס, באבטס, פון פארצייטן, מיט נחת כבוד פון אלט זייטן טאטטס, מאמטס, טטכטטר, זין, דארטן טרטפסטו דיין בטנדין. און דו שמוטסט מיט מצבות־שטיינטר, און טס טנטפטרט דיר דארט קיינטר. קומט דיר טרערן אין די אויגן און דו זמסט ווי דורן א רעגן־בויגן . . . די גאנצע שטאט צוריק אויפן איר ארט נישט קיין חלום — זי לןבן פארט — אלט דורות לויט דט ררי גייסט דו דארט דורך ויי פארביי ביו — דו קומסט צו דער שטנסטער צייט, פון זיין געבוירן שדן באגלייט, ווו — טס קלינגט דיר נאך ביז היינט אין אויער: "לאאפן, קאאפן, 1 פארן טויטר" 2 ארוס רטס אלטן שלאס אין מויטר . . . ביי נאכט לו, פון חד יינגלטך מיט לאמטטולטך די "גרייפלטך" "דאלקטנס" "צימטס מטרלטן" זיידטס, מאכן חתונה, אונזער מאמטס, אויך מיר פיקן זיך אויס קינדטולטך מיט פארשיידנט גאמטס שוין נאכן טויטר, און הויכט הייזטר

און ס׳קלאפט אן ניי ט צייט דט רווייזט ר — לטבן זי ן דריי דורות. פול מיט האפנונג זייט ר שט ה אין אלטטקן פון דט ר שטאט: אין דט ם אלטן מארק, אין נייט ם מארק, אין דט ר יאטק טגאס!, ארוס דט ר שו ל ביי ם בארג פארבויט די גאנצ ט דאמבראווט־גאס שוין פול מיט הייזט ר די סטאציט־גאס, און או יך די אלטט מאנדזשטווטר־גאס ביי דט ר קאלט, און נא ך דט ר קאלנ ב פון אל ט בטנדין ביז הט ט שראדולנ ב דורך די ״קאמיאנקטר״ און אפילו "ווארפיטס" 5 ביי די ״פלאנטך וו ו די ״קאזט״ 4 ״בוקאווינא" ״מאלאבאנדז״ ״גראבלטם״ 5 ביים קארדאן, ביז הט ט קאגזשיכטוו, 5 אין דט ר אונטטר ן בטר ג מיט בטנדינט ר שנארטרס, קאטאויניאזשטס — כאטט ס — נארטס, און טס בויט זיך פון אל ט זייטן, פון נגידים גרויסט מיט שיינ ט פלויטן, און טס שפראצט דארט אויף גאר א ניי לטבן פון דט ם דריטן דור. מיט פראגרטס־שטרטבן... און ליידט ר... ביי דט ם פלוצימדיקן חורבן זטנטן אלט דריי דורות אויסגטשטארבן... גייטן זיי דא שטיל פאר מיינע אויגן אלט, אלט איינגטבויגן דו! קוק בייואס זיך איי ן מיט מיר 1 רעדנם־ארט פץ די אלטע בענדינער! 2 די ניי ע טיי ל שטאט סין קאלאנטאי הא ט געהייט ן "פא ת טויער". 3 בענדינער סארשטאט! 4 דאם ארעס ט הויז ז 5 נעמע ן פו ן בענז״נע ד קווארטאלן. - 202