Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 196
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-871

בירמאַן, נאָך דעם 103 פעברואַר, כמעט ערב דער “VIA‏ זאַמער שחיטה, וידמעט טאַמאַראָף, OND‏ געפינט TT‏ דעמאַלט אינ'ם שפּיץ פון פאַרצווייפלונג און אויפ'ץן TID TINT‏ פּסיכישן צוזאַמענברוך, זיינע געדאַנקען דעם פאַרשטאָר- בענעם. חבר טאַמאַראָף, OND‏ באַויינט זיינע װאַרשעוװוער חברים, PX ONT‏ דערשיטערט TID‏ מערסיק'ס טויט TIN‏ מיט די אַלע שוידערלעכע איבערלעבונגען, װאָס ער האָט הינטער זיך און AND‏ זיך, פאַרלירט אָבער נישט דעם באַוואוסטזײין TV‏ דער גרויסער אחריות, ONT‏ לאַסטעט אויף זיינע פּלײצעס. ער באַשליסט צו פאַרענדיקן YON‏ צוגרייטונגען צום װידערשטאַנד. WIN INT‏ האַלט ער זיך IND‏ באַרעכטיקט אַװעקצוגיין (פון לעבן). טראַגיש קלינגען זיינע װערטער:; ,.. ואני אלך, לא רוצה לחכות. לא יכול, ציאנקאלי, מהר ופשוט. מחר בבוקר אתיעץ על כך עם מרסיק. AX‏ מרסיק החי לא שתפתי, לא יכולתי לשתף במכאובי אלה. מרסיק NAA‏ אתי הוא. DA‏ לחיים. כן. -- השאלה הנצחית, המות הנצחי", To be or not to be‏

passage_d544189cb3658150015db7b0
Passage 2normalized OCR · source chars 873-2144

עס ANT‏ אונטערגעשטראַכן ווערן דער פערזענ- לעכער אָנטײל TD‏ טענענבוים-טאַמאַראָף ביים קלייבן די היסטאָרישע מאַטעריאַלן PR WI‏ דער צייט ווען מערסיק האָט געלעבט, TN‏ בפרט PT INT‏ טויט, ער ONT‏ אונטער- געהאַנדלט מיט פאַרשיידענע פּראָמינענטע פּערזענ- לעכקייטן NOVA PR‏ מכוח באַאַרבעטן TIN‏ צושטעלן מאַטע- ריאַלן. ער טרעפט PT‏ מיט פּליטים פון ביאַליסטאָקער “NI‏ צירק און באַװועגט MT‏ צו שרייבן JAY‏ אומקום פון זייערע ישובים. זיינע נאָטיצן (טאָג-בוך) זאָגן עדות וועגן זיין פּער- זענלעכן אינטערעס, OND‏ ער האָט אַרױסגעוױיזן I‏ דעם דאָזיקן ענין. אַזױ ווענדט ער PT‏ צו זיין פּאַרטיי:חבר כמ, ער זאָל אָנשרײבן זכרונות פונ'ם קריג און דערהויפּט באַשרײבן די געשיכטע TD‏ דער באַוועגונג. עס שטעלט דערביי כמ. אַ פראַגע, צי ONT‏ אָרט, INT‏ דער אַרכיוו TUN VV‏ באַ- האַלטן, איז אַ געזיכערטער? אויף דעם באַקומט ער פון טאַמאַראָפ'ן IX‏ ענטפער: ,אנו לא נשאר בחיים -- שוב הכתבים האלה שהננו מאספים נבטיחם ונצפינם מחוץ לגיטו". ער פּועל'ט אויך ביי באַראַש'ן, ער זאָל הייסן איבער- דרוקן אויף אַ שרייב-מאַשין PR‏ איבערגעבן דעם געהיימען אַרכיוו (דאָקומענטן) TN‏ מעלדונגען פונ'ם אידן-ראַט. מיט גראָדנער פּליטים פירט ער דורך אַ שמועס וועגן באַשרײיבן דעם פאַרלויף פון דער TD PENT?‏ דער דאָזיקער קהילה, ער רעדט אַרום מיט זיינע אינפאָרמאַטאָרן דעם אופן פונ'ם סעלעקציאַנירן OID‏ מאַטעריאַל TIN‏ די מעטאָדיק,

passage_ca27792c6607fb36cee7f7c0
Passage 3normalized OCR · source chars 2146-3404

פון טאַמאַראָפ'ס נאָטיצן PR‏ צו דרינגען, אַז נאָך מערסיק'ס טויט UNA‏ די ענינים OID‏ אַרכיוו איבער. גענומען NX‏ פּערזאָן, וועלכן טאַמאַראָף באַצײיכנט מיט די איניציאַלן , פּ" TIN‏ אַ צווייטן מאָל , פּעק" TIN‏ מיט וועלכן ער רעדט אַרום די אָנגעלעגנהייטן, OND‏ זיינען פאַרבונדן מיטץ קלייבן היסטאַרישע מאַטעריאַלן, וי עס IS PN‏ זען, אַנטװיקלט טאַמאַראָף, דערהויפּט PR‏ יאַנואַר, 1943, PR‏ אָנבליק פון דער פאָרשטייענדיקער אומקום-געפאַר, אַ פיבערהאַפטע טעטיקייט, OTD‏ צו זאַמלען TN‏ פאַרצייכ ענען AND‏ די , צוקונפטיקע דורות דאָקומענטן TIN‏ מאַטעריאַלן וועגן היטלעריסטישן פאַרברעכן און וועגן אידישן אומקום". PIN WAN‏ נאָך דער פעברואַר מאַרך- אַקציע ליפערט אונז PT‏ טאָג-בוך באַווייזן, אַז “AND PU‏ אינטערעסירונג אין דער דאָזיקער הינזיכט האָט זיך נישט פאַרמינערט. עס AN] PT ONT‏ פאַרמינערט דער TID INOW‏ דער בּיאַליסטאָקער יזכור- בּוך לעבן די באַפרייאונג און דערציילן דער װועלט וועגן די גרויזאַמע דייטשע פאַשיסטישע פאַרברעכנס -- YOR ONT‏ האָט באַוואויגן טאַמאַראָפ'ן צו שאַפן אַ זאַמלונג “PNT TID‏ מענטן, ONT‏ זאָלן AND‏ די קומענדיקע דורות דערציילן, באַשולדיקן און מאָנען. טאַמאַראָף VINA‏ די דאָזיקע אַרבעט AND‏ אַזױ וויכטיק, IN‏ ער בעט בײ באַראַשן אַ באַזונדערן צימער WWD‏ מערסיקץ, DON OTD‏ דערמעגלעכן אַ רואיקע אַרבעט. באַראַש האָט צוגעזאָגט צו דערפילן די בקשה,

passage_ff5de5448b03bd95649d9b83
Passage 4normalized OCR · source chars 3406-4530

אינמיטן דער אַרבעט TID‏ קלייבן מאַטעריאַלן וועגן דעם חורבן פון אידישע ישובים PR‏ דיסטריקט ביאַליסטאָק, שטעקט Pr‏ מערסיק IN‏ מיט פלעק-טיפוס. P‏ עפּידעמיעס פון טיפוס האָט ביאַליסטאָקער NOVA‏ נישט געהאַט. די ענערגישע מאָסמיטלען פונ'ם געזונטהייטס-אָפּטײל DD‏ UNIT PN‏ (לייטער דר. BWA‏ קאַצענעלסאָן) און פונ'ם “IND‏ טאַרן SOUPS‏ (לייטער VT‏ האַלענדערסקי) האָט געווירקט, IN‏ ביאַליסטאַק זאָל אויסמיידן די דאָזיקע עפּידעמיעס, OND‏ האָבן פאַרניכטעט אַנדערע געטאָס (לאָדזש, VIN‏ א אַ. וו.). עס האָט געהערשט TR‏ אַלגעמײנער גלויבן אין געטאַ -- WA‏ האָט גערעדט וועגן אָפענע דייטשע "NUT‏ אונגען -- אַז טאַָמער פּאַסירט אַ פלעק-טיפוס-עפּידעמיע, װועט ONT‏ פירן צו דער ליקװוידאַציע פון דער געטאָ. פאַלן פון פלעק-טיפוס TINT‏ פּאַסירט PN‏ געטאָ, אָבער נאָר איינצלנע, TN‏ שטענדיק ONT‏ עס PT‏ געהאַנדלט וועגן TD TPN‏ אַנדערע שטעט, װאָס DN TINT‏ פאַרשלעפּט, “OIN‏ לויפנדיק פון זייערע חרוב'ע שטעט PR‏ זוכנדיק אַ שוץ- ווינקל PR‏ ביאַליסטאָק. גרויסע טיפוס-עפּידעמיעס האָבן PR‏ יענער צייט געהערשט אין די שרעקלעכע זאַמל-לאַגערן פון װאָלקאַװויסק, קעלבאַשין, זאַמבראָוו, א. אַ. וו. פּליטים TID‏ די דאָזיקע לאַגערן האָבן ON‏ פאַרשלעפּט PP‏ ביאַליסטאָק,

passage_7743c924a495035c33ed7be1
Passage 5normalized OCR · source chars 4532-5934

TID‏ איינעם TID‏ די דאָזיקע פּליטים-אינפּאָרמאַטאָרן האָט זיך אָנגעשטעקט מערסיק. עטלעכע טעג האָבן די “PRT‏ טוירים נישט געקענט שטעלן PP‏ ריכטיקן דיאַגנאָז, TIN‏ נאַכדעם איז DW‏ געווען IS‏ שפּעט. טאַמאַראָף באַצײיכנט TOT‏ קרענק NOON‏ קאַטאַסטראַפע, און זאָרגט, TUS‏ אַנדערן, װאָס wx)‏ זיין מיטץ קלייבן פון די היסטאָרישע מאַטע- ריאַלן. מערסיק, װוי פילנדיק, אַז ער VPI‏ מער נישט צוריק- קומען TD‏ שפּיטאָל, גיט איבער טאַמאַראָפ'ן YOR‏ ענינים פינקטלעך, ער פאַרפעלט גאַרנישט. און TI‏ צוויי TINT‏ קרענקן איז ער געשטאָרבן. טאַמאַראָף פאַרצייכנט גענוי די דאַטע; ,28 יאַנואַר, 1943, 12 בלילה מת מרסיק" (דער 8טער יאַנואַר, 1942, 12 WANK‏ בײינאַכט, PNR‏ מערסיק גע- שטאָרבן). דריי ‏ טעג שפּעטער, דעם 7031 יאַנואַר, PN‏ פאָרגעקומען PT‏ לוויה, PR‏ וועלכער עס האָבן אָנטײל- גענומען ריזיקע TONM‏ מענטשן. דער ליטווישער פּאַס TID‏ מערסיקץ PT PR‏ , שיין", אַרױסגעגעבן “ONY POUT‏ סטאָקער אידן-ראַט, זיינען בייגעלייגט געװואָרן I‏ דעם געטאָ-אַרכיוו, OND‏ ער ONT‏ געגרינדעט. PIN‏ דעם OND‏ האָט -- װאַרשײנלעך -- טאַמאַראָף אָנגעשריבן NR‏ קורצן הספּד, איבערגעבנדיק מערסיק'ס לעצטע ווערטער, OND‏ עֶר URN‏ געשעפּטשעט PR‏ אַגאָניע. טאַמאַראָף פאַרענדיקט: , יאָ, PIP‏ אַזעלכע געווען און TOT PIV‏ יאַ יאַ!" פונ'ם געטאַ- שיין, אָנגעשריבן WOT PR‏ דערוויסן מיר זיך, IN‏ מערסיק ONT‏ געוואוינט אויף , פּאָסט-שטראַסע 3" PN TN‏ געווען באַ- שעפטיקט אַלס גערטנער אין דעם פאַרפלעגונגס-אָפּטײל, רירנדיק האָט זיך פון אים צעשיידט זיין חבר'טע צפּורה

passage_293ca1d1285366f725360987
Passage 6normalized OCR · source chars 5936-5939

180

passage_1d95b87ae24bb74f32fb1c63