עברית", אַ יאָר, אָדער צוויי IND INI מיין אָנקום. ער איז געווען WAX PRIM ענערגיש, געוװוען אַלזײיטיק “DN געבילדעט TR געהאַט OW אױטאָריטעט YO בי די תלמידים ON אויך ביי זייערע עלטערן. וי געזאָגט, PN ער — ווייזט אויס NR DAY מסירה -- PRK יאָר 1939 דערווייטערט געװאָרן TID דער גימנאַזיע צוזאַמען מיט פרוי דר. AWA DR PINT זאֲבלודאָווסקי, אָבער דער פּערזענלעכער קאַנטאַקט האָט אָנגעהאַלטן ווייטער צווישן אונז. דאָס לעצטע מאָל האָבן מיר זיך געזען אין יוני, 1941, אַ IND טעג פאַר'ן אָנפאַל פון היטלער:דײיטשלאַנד אויפץ ראַטן-פאַרבאַנד. ער PN דאַמאָלט אַרױסגעפאָרן מיט PT משפּחה אויף פעריען PR זיינע היימישע קאַנטן. אָפּגע- שלאַָסענע PR דער ביאַליסטאַקער TINT NOVA מיר PP ידיעה ON TAY נישט געהאַט. PD אַ געוויסן טאָג WO PR 2 אָדער 1943 -- די גענויע דאַטע דערמאָן PW PT PN נישט מער -- אָנקומענדיק אין שטוב פון דער אַרבעט האָבן מיר די בני:בית -- ד. ה. די לערער TANT OND געוואוינט PRX דער רחבות'דיקער דירה פון AT וועלגער אין דער געטאַ-צײט -- איבערגעגעבן IN IN אומבאַקאַנטער פּאַליאַק האָט געבראַכט אַ צעטל -- אַ בריוו און מינדלעכע ידיעות פון דר, וועלגער. ער האָט געשילדערט PRK קורצן דעם מאַרטירער-וועג פון זיין משפּחה. PT פרוי און קינד, זענען אומגעקומען PR לעמבערג. ער PO אַרבעט ערגעץ INV PN אַ פאַרװואָרפענעם PR YIN די בערג פון “AWM גאַליציע, PN אָפּטימיסטיש געשטימט, PW ONY זיינע פּערזענלעכע אויסזיכטן, ווייל ער PR PR אַ קליינעם אָפּגעזונדערטן פּלאַץ,
* * % אין דער פאַרלאָזענער דורך דר. וועלגער דירה PR ביאַליסטאָק PN) מאַרינסקי'ס מויער אויף פאַבריטשנע גאָס TINT ,)11 2 אין דער געטאָ-צײט געוואוינט די פאָלגנדיקע לערער פון דער גימנסיה עברית" און פון אַנדערע גימנאַזיעס: דר. פראַנקע האָראָװיץ, מגר. הדסה שפּרונג, מגר. יעקב שנאַפּער, לובעלסקי (אַ פּליט פון װאַרשע, באַרימטער מאַטעמאַטיקער, OTD AWW? פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט PR די JAN? 1929-1941), דר. שמעון דאַטנער, (דער שרייבער פון די דאָזיקע שורות), זיין פרוי שושנה (YIN) און זיינע MY טעכטער, DW (מיקע) TIN שולמית (לילע), ישראל רייס (לערער פון דרוסיקינ'ס גימנאַזיע) און זיין פרוי און TT אַדאַש, דער לערער פון געזאַנג, אָגראָניק, (אַ פּליט — זינט 1939 PN ביאַליסטאָק) מיט פרוי TIN טאָכטער, דר. מיכאל בערגמאַן (לערער פון לאַטײן אין דרוסקינ'ס גימנאַזיע) מיט פרוי ניושע TN טעכטערל באַזיוניע, TN די שוועסטער פון ניושע -- לושע.
1) IRIN, געווען אַ גאַנצער לערערישער PN ONT מען האָט עס אָנגערופן אין יענע צייטן. מען האָט געלעבט יעדע VN בשלום, אָבער יעטװעדער מענטש Pr wy איר אייגן יחידיש לעבן. אין דער דאָזיקער דירה PR משפּחה איז באַגאַנגען זעלבסטמאָרד דר. פראַנקע האַראָוויץ בעת דער ,אַקציע" דעם 5טן פּעברואַר 1942. דעם זעלביקן טאָג דער TD דערשטיקט געװואָרן די 4-יעריקע באַזיוניע. PR נישט צוריק- PW אַרױס בכדי מער PR דאָזיקער דירה בין שפּיץ פון אַ פּאַרטיזאַנער PNR ,1943 קומען, דעם 3טן יוני, גרופּע. געבליבן ביים לעבן איז נאָר הדסה שפּרונג און איך, דער בּיאַליסטאָקער יזכּוו- בּוך אַ מוסטערהאַפטער TX IND טאַטע. געהאָט 3 טעכטער, קלוגע, באַשײידענע VR שיינע. די אַלמנה און די יתומות האָבן געלעבט PR געטאָ, געמוזט לעבן ווייטער, IN זייער טייערסטן טאַטע PN IND TN ווייס, אַז מיין פרוי ראָזע ז"ל DPT UNA מיט זיי קאַנטאַקטירט און צוגעהאָלפן צו טראָגן די משא...
wy די , שבת'דיקע" PIR PR אַריײנגעפאַלן קאַסאַווסקי. AW איז ניט געווען קיין לערער. געווען דער זון TD אונזער פרוי קאָסאָווסקי ONT ONT) געהאַלטן אַ בופעט PR דער גימנאָזיץ; זי האָט געהאַט צווי צי דריי PT איינער PR MT TID אומגעקומען PN) ווייס ניט וועלכער). ווען PR פלעג PT מיט פרוי קאָסאַווסקי טרעפן צופעליק PNR געטאָ, פלעגט זי Dan דערמאָנען דעם צוגערויבטן זון, זי האָט געלגלויבט, AY TN לעבט ערגעצוואו און אַרבעט, VY TIN נאָך אַמאָל צוריקקומען. די זעלביקע אמונה האָבן געהאַט ONT רוב אָנגעהעריקע פון די ,דאָנערשטיקע' און ,שנת'דיקע". צום בעסטן שפּיגלט PT אָפּ די דאָזיקע “JT? שאַפטלעכע בענקשאַפט PR האָפענונג נאָך די פאַרשוואונ- דענע , דאַנערשטיקע" TN , שבת'דיקע" PNR דעם וועלט.- Tom ND בײאאַליסטאַקער געטאָיליד ,רבקהלע די שבתדיקע".
די גרויזאַמע שחיטה, באַקאַנט NOVA PR אַלס די ,ערשטע אַקציע", Ww דעם PR WS 12טן פּעברואַר, 3, האָט NYA OWA PIR צו וייטערדיקע קרבנות צווישן די לערער פון דער ,גמנסיה עברית". דער איינער איז געווען א. באַמכיל, לערער פון מאַטעמאַטיק און דער צווייטער ד. פּעצינער, לערער TH יודאַאיסטיק PR די נידעריקע קלאַסן. באָמכיל PN געװוען, דוכט PT אַ ביאַלי- סטאָקער, אַ ליבנסווירדיקער, גוטער מענטש, מילד TT PN כאַראַקטער און PT טבע, באַליבט צווישן חברים-לערערס און ww וועגן פּעצינער ווייס PK אָדער PR געדענק PN PID WoT געדענק נישט פון װאַנען ער שטאַמט, ער איז אָנגעקומען אין די גימנאַזיע ערשט עטלעכע יאָר פאַר דער מלחמה. מיט באָמכיל'ץ DX פּעצינערץ PT PN ANT ניט געטראָפן NOVA PR אָבער נאָך דער מוראידיקער פעברואַר- אַקציע PN ביאַליסטאָק, ווען מען ONT געציילט די טויזנטער טויטע, אומגעבראַכט TN אַרױסגעפירטע PR טרעבלינקע, PX INN וועגן ביידע געהערט און מען האָט מיר “VPN געגעבן וועגן AT מוטיקער האַלטונג. בעת דער , ערשטער אַקציע" איז אויך אומגעקומען די לערערין פון דער גימנאַזיע דר. פראַנקע האַראַוויץ. עס PR JAIN אומגעקומען די קליינע 4:יעריקע , באזיוניע" ONT טעכטערל פון דר. מיכאל בערגמאַן און ניושע בערגמאַן בערגמאַן PX ניט געווען PP לערער פון אונזער גימנאָזיע, Wi פון דרוסקינ'ס-גימנאַזיע.
דר. חיים וועלגער PNR געווען איינער פון די סאַמע באַגאַבסטע לערער PH אַלגעמײנער געשיכטע. געווען לערער סיי אין דער ,גמנסיה עברית" DM אין דער פּױליש:שפּראַכיקער פּריװואַטער זעליגמאַנ'ס גימנאַזיע, וואו עס האָבן געלערנט סיי אידישע, סיי פּוילישע תלמידים. געשטאַמט ONT דר. וועלגער פון פּאָדהײצע, אַ שטעטל PR מזרח גאַליציע. PT פרוי, קימעל פון שטוב, ONT געשטאַמט פון באַלעכאָוו, NR PIN שטעטל PR מזרח גאַליציע. TINT OT געהאַט אַ טעכטערל, העלענקע. PRIVY בין אָנגעקומען PN ביאַליסטאָק PR יאָר 1928 PR ANT אים שוין דאָרט אָנגעטראַפן. KINA PN AW לערער אין דער ,גמנסיה 272