Original scan
Original memorial-book scan 41
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-982

יידיש לאָדזש 37 און די ביטערקייט פון חורבן באַפרייט אים נישט צו מאָל אין די רגעס פון השטפּחות הנפש אין די אֶרעמם פון דער האַרצנס-געליבטע: און שיר השירים איז מיין ליבפטערם געזאנגען. צו קושן איר שטים, צו פארנעמען די קלאנגען -- דאַרף מען הימלען דערלאנגען. א הירש איז דיין בליק, װאָס װועט קיינעם פארמיידן, פיל קוואלן פון גליק סדיען ברעמען פון קיידן -- די פּרוכתלעך זיידן. טלי"), צוריקקומענדיק פון רעװאָלוציאָנערן טשאַד אין רוסלאַנד, האָט בראָדערזאָן אלץ נישט געקענט זיך אויסטשוכען פון די דריקנדיקע איבערלעבענישן. ער האָט פאָרויסגעפילט, או מיטן רוסישן שטורעם האָט די דראַמע פונעם ייד זיך נאָך נישט פארענדיקט; פארקערט, זי איזן ערשט אריין אין א נייער פאַזע. דערפון האָט זיך צעטליעט זיין געדאַנק, װאָס אין אויף א נאַטירלעכן, שעפערישן אופן געפּאָרט מיט בילד, מיט רעפ- לעקטירנדיקע שאָטנס ,ריידנדיקע" קאָנטורן. אזוי האָט אונדזער פּאָעט געזונגען אין די יאָרן, װאָס האָבן ערשט געבוירן די נייע תקופה, װאָס ווערט װי א צייט- מעסטער אָנגערופן ,דער פּעריאָר צװוישן די ביידע ועלט- מלחמות". צִּ

passage_bc4807e01ec11e90b4274245
Passage 2normalized OCR · source chars 984-2052

משה בראָדערזאָן, װאָס האָט סכנות ליב געהאָט א שאַרף װאָרט, א קיילעכדיקן און שפּיציקן זאָנ, א געשליפן בילר, א בליציקן אַפאָריזם, --- דערמיט דערקלערט זיך זיין אומנע- וויינטלעכע דערפינדערישקייט און באַנייאונג פון זיין פֹּאֶע- טישן לשון, -- בראָדערזאָן האָט כמעט קיין מאָל נישט געלאַכט מיט א הילכיק, פריילעך געלעכטער. אויב געלאַבט, איז עס נגעווען א נעלעכטער מתוך טרערן װאָס זענען נע- בליבן גליווערן אויף זיין באַק. נו, אפילו אין דער צייט פון אומנעהייערע ליידן, ווען דער פּאֶָעםט אין געווען פארװאָרפן אין נאָװואָדאוזענסק ביי דער װאָלגע, דערנאָך אין קארא-קאַל- פאַקישער געגנט, װאָס אין די סאוויעטישע הרי-חושך, האָט זיך פון אים ארויסגעריסן א ביטער געלעכטער, געוויס, א גע- לעכטער װאָס איז געקומען פון דער קאַלעמוטנער טאָגיטענ- לעכקייט, ווען דער דיכטער איז געוװוען א מחוסר לחם אין / בוכשטעבלעכן זין פון װאָרט און די נויט האָט ארויסגעקוסט פון די בריוודשורהלעך װאָס ער האָט א מאָל אריינגעװאָרפן צו א קאַלעגע אין אן אנדערער פאָוויעטישער פארװאָרפנקייט, דער טרויער האָט פארעקשנט באַגלייט משה בראָדערזאָנען זיין נאַנצן לעבנסווענ, אפילו דעמאָלט וען אים האָט זיך קלאָמפּערשט געלאַכט.

passage_bbee66e4f5ccb72401471eb9
Passage 3normalized OCR · source chars 2054-2853

דער טרויער איז דעם ייד-פּאָעט בראָדערזאָנען, וועלכער האָט אַדאָפּטירט לאָדזש וי זיין אייגנטלעכע היימשטאָט, נאָכ- גענאַנגען װי א געטרייער שטיפברודער. דער דאָזיקער שאָטן האָט אים נישט אָפּנעלאָזן אין אלע צייטן, אפילו רעמאָלט ווען דאָס דיכטערישע מז? האָט אים נאָר, גאָר האָפּערדיק צוגע- שמייכלט. דעמאָלט, דערמאָנט זיך בפירוש וי איינער פון בראָדערזאָנס ליטערארישע חסידים, דער ארבעטער-פירער בייניש מיכאלעוויטש האָט אין א נוטער מינוט, ווען די תשוקה צו דער נייעסטער יידישער פּאָעזיע האָט אים א צי געטאָן, זיך אזוי באַגיײיסטערט מיטן ילד שעשועים פון יידישן לאָדזש, אַז ער האָט א שרייב געטאָן מכוח בראַָדערזאָנס רייכן יידיש- לָשוֹן און זיין בילדערישקייט; װאָס פאר א בייזע גבורה דאָס האָט אין זיין פּען! (ב. מיכאַלעוויטש פלענט זיינע ליטעראַרי- שע אַרבעטן אונטערשרייבן מיט זיין איינענעם נאָמען; יוסף איזביצקי).

passage_39ef6c4bb652ef2d046053cb
Passage 4normalized OCR · source chars 2855-4043

בכלל? גענומען זעען מיר דעם פּאֶָעט בראָדערזאָן װוי א צעװוייטיקטן מענטש, א יידישן מענטש, װאָס אָטעמט אין זיין פילן און דענקען מיט יידיש - געשיכטלעכע קאַטע- גאָריעס. זיין דענקען דורך דער פּריזמע פון יידישן פּערספּעק- טיוודגעמי?ל זעען מיר צו מאָל אין זיינע פריע לידער. מסתמא דערקלערט זיך דאָס מיט די מאוימדיקע בילדער, וועלכע אים איז באשערט געווען איבערצולעבן אין זיין יוננט, בילדער- סצענעס פון יידנס סטאַטוס אין די אומעטומען, װוהין דער גורל פאַרװואַרפט זיי. אָט-די צעווייטיקטקייט פונעם ייד דאָקן- מענטירט דער פּאֶָעט אין זיין גרויסער פּאָעמע ,יור", וועלכע איז ארויס פון דרוק היפּש ווייט פארן אָנקום פונעם בלוטיקן מבו?, אויב דער פּאֶעט אין בדרך כל? א נביא, א העלזעער, װאָס פילט פאָרויס דעם אֶנקום פונעם שטורעם, אין עס בראָ- דערזאָן געווען װאָס שייך דער דערנענטערונג פון דעם אימה- דיקן געוויטער, פון וועלכן אונדזער פאָלק וי א גאַנצעס אין אַזױ און אַנדערש נעפאַלן א קרבן. עס זעען אוים די שטעם איצט אָפט וי די בית עלמינס אלטע, אויף וועלכע ס'װואָגלען-אום צעטומלט לעבעדיקץ מתים, װאָס איטלעכן פון זיי זיין קבר האָט זיך אױיסבאַהאַלטן -- ווער ווייסט דען, װוּ ער איז -- דער מייוול ווייס אים ! ... כ'בין שולדיק -- זאָגט איר --- כ'ווייס עִם ; איך בין שולדיק, און אלע מאָסן זינד עם זענען איבערפולט.

passage_764c2aca0df1b248ea7910c5
Passage 5normalized OCR · source chars 4045-4477

דער ערשטער חטא מיינער -- איך בין געווען געדולדוק, דאָס איז אָן ספק, ס'איז געווען און איז מיין גרעסטע שולד. די גרוילן פון נעטאָ, פון רציחות און מאַסנהאַפטיקן טויט דורך אינקוויזיציע, היסטאָרישע און אַקטועלע, היטלערישע, סטאַלינישע, ננישות, פּאָנראָמען, דאָס אלץ הויערט אויף דער טעמאַטישער, אויף דער בילדערישער פּאַליטרע פון בראָדער- זאָנישן וויי-געשריי, וועלכן ער האָט ארויסגעלאָזן איבער דער נאָרער יידישער וועלט אונטערן טיט?; ,יוד".

passage_2b097096f82280a23e32cd83