Passage 1normalized OCR · source chars 0-590 40 י אָק רוטני--ליטעואַרישע פראָ פילן
טרינקען אלע פון הבדלה,
טריגנק טיך אויך א טראָבּן װיין,
מאַכט די באָבע צערטלעך-ערגסט.
--- קינדערלעב, זאָלסט געװאָרנט זײין
אז פון טרינקען פון הבדלה
קריגט א מײדל באַלד א באָרר --
אַזר שטײט עס אָנגעטויבן
אין דעם ספרים שענקל דאַרט.
פֿאַל טיך אונטער מיר פאר אימה,
טאַפּ איך סיגאַמבעלע בײים עע.
גאָט צו דאַנקען? װײך און מײדלש,
אױיסגעשפיצט נאָר בלױז פאר שרעץ.
אין דער יידישער פּאָעזיע איז מרים אולינאָווער געבליבן
-- וי דערמאַנט -- אחד במינה. א פּרעכטיקער יידישער
מענטש און אַן אַריגנינעלע, יידישע דיכטערין.
ישראל ראבאן
א קינד פון טיפסטן עלנט האָט די
passage_f1cea02ca5fb80839659e5b6
Passage 2normalized OCR · source chars 592-2043 גאַס אים ארויסגעבראכט
אין שפּ לנדיקסטער שיין, כאָטש די װוּנד אין קאָפּ װאָס ער
האָט געקראָנן אין זיין צאַרטסטער עלטער, האָט נישט אוים-
נעהערט צו בלוטיקן אלע זיינע יאָרן. יאָ, אין זיין אויפפיר
איז געווען באַשיײימפּערלעך, אז ער האָט אָן אויפהער זיך אָנ-
געשפּיצט קענן זיינע בייז-דטוערס און באַליידיקערס. און ער
האָט אפּריאָרי זיך געריכט, אז מ'וויל אים פון ס'ניי באַלי-
ליידיקן, דערפאר איז זיין קנאַכיקע פויסט שטענדיק געווען
צונויפגעביילט. און נאָך: סרולקען, װוי מ'האָט אים גערופן
היימיש, װאָס איז כ? ימיו געווען אין דער בחינה פון א נאָך
װאָס פאריתומטן, האָט נישט אויפגעהערט צו באַגלייטן די
נויט --- אלערליי נויטן -- אפילו דעמאָלט, ווען ער אין שוין
געווען ארויס פון די קורצע הייזלעך.
און א חידוש: וי א קראָפּיווע געװאָקסן אויף די מיסטן
פון הפקרן דרויסן האָט ער זיך פרי ארויסגעוויזן מיט שיינע
טאַלענטן. ר'האָט ליב געהאַט שוין קליינווייז צו צייכענען מיט
א בלייער פינורן, אויסטערלישע ביימער צעקרימטע פון ווילדן
שטורעם, און געווען אריינגעטאָן אין צוהערן זיך צו דער
מוזיק פון שטאָטישן רעש, ארויסגעקומען מיט א פּלוצלינגן
געלעכטער פון זאַכן, װאָס קיינער האָט נישט געזען אחוץ
אים,. דער כוח:הדמיון האָט שטאַרק געװעלטיקט אין קליי-
נינקן סרולקע, װאָס האָט זיך געכאָװועט אויפן נאַקעטן ברוק,
אזוי איז אויפגעשטיגן א מין װוונדערקינד פון דער נויט. נאָך
א בולטער שטריך האָט דאָס ייננל ארויסגעהויבן פון צווישן
א סך קינדער פון דער זייטיקער נאַס, װוּ זיך געהאָדעװעט אֶן
טאַטן און כמעט אויך אָן דער מאַמען, מחמת די מאַמע,
די אלמנה האָט פון באַנינען ביזן אֶװונט געבלאָנקעט אין
passage_8e2b1f57e3dcd107aace4aab
Passage 3normalized OCR · source chars 2045-3107 ישראל ראבאן
געבוירן 1900 אין גאַװאָראָטישעוו, אופגעקומען 1914 אין קלאַנע
שטאָטישע גאַסן כדי אויסצושמעקן א פּרוטה פארדינסט צו
קענען קויפן א לעבל? ברויט אין שטוב אריין און צאָלן קאָ-
מאָרנע דעם זשעדנעם באַלעבאָס קראַמער, װאָס שטעלט זיך
אריין יעדן פרייטיק פאר נאַכט מיט דער אויסנעשטרעקטער
האַנט: סרולקע האָט עקשנות און אַמביציע. עפּעס פאַרטראַכט,
מוז ער זיך לאָזן אויף דעם ועג.. אזוי אויך זיין מאַמע:
קראַמערן מוז זי פארשטאָפּן ס'מויל,
--- וואָו האַבן זי, רובינשע? דייטש האָט ער גערעדט
דער יעקע, און נאָר א ונק געטאָן מיט די אויגן, אַן אֶנצו-
הערעניש, אז ער קען לאַנג נישט װאַרטן. די צייט לויפט,
מ'עט באַלד ליכט-צינדן ביי די יודען און זיינע לויטע
היטען שטרענג דען שאַבאַט. די פרוי האָט נעבעך א גאַנצע
ואָך זיך אויסגעדרייט די פיס, אָפּנעשפּאָרט דעם ביסן פון
מויל, אבי דעם ווירט קראַמער, װאָס שטייט --- קומט פרייטיק:
גיב, א װאַרגעניש אויף אים. און זי מון אים געבן דעם
צװואַנציקער, אנישט קען זי חס ושלום בלייבן מיט די בעבע-
כעס אוֹיף דער גאַס. ס'גלייכער, טראכט זי, װאָס ער נעמט
ס'דירה-געלט יעדע ואָך, איידער סזאָל זיך אים אָנזאַמלען
דער חוב פאר א קװאַרט? מיט א מאָל.
passage_d4a6b317fdd63322d962edb3
Passage 4normalized OCR · source chars 3109-3896 וי די מאַמע זיינע, אין ער אין דער שטי? פארביסן
אין זיך, זי מוז האָבן פארן באַלעבאָס דעם צװאַנציקער, אויך
ער מוז אויספירן ס'זייניקע. ער רעדט נישט דערפון, נאָר
שטרעקט זיך דערצו, דער שװויינעוודיקער סרולקע. באַלד וי
ער האָט זיך נעשטעלט אויף די שװאַכע פיסלעך, האָט ער גע-
האַט א שטומען באַנער צו שרייבן, באַשרײיבן, ארויסזאָגן זיך
אויף אַן אייגענעם אופן, ווייל קיין ביישפּי? פון אזוינס װאָס
הייסט שרייבן האָט ער נישט געזען אין זיין ארום. דרייען
א קאָרבע פון א קאַטערינקע, דאָס יאָ,. פירן א פערד פּאִיען,
דאָס איז א פּשוטע זאַך ביי די שכנים פורמאַנעס. פּראָסטע
לייט װווינען ארום זייער אָרעמען קעמערל װאָס אין דער נרוי-
סער פינצטערער מויער. איז וי פארטראַכט אזוי זיך פאָר-
גענומען צו טאָן, װי די מאַמע שטי?, פארביסן, אזוי אויך
איר ייננל סרולקע.
ארויסגעהויבן זיך פון די שמאָלע נעסלעך, דער עלנטער
passage_e7b63ca80a25eaf061ddfcc7