Chaim Mates Mandelbaum

... הונדערט מתפללים. די שול איז געװען א צירונג פאר דער שטאט. זי איז געוואח אויםגעמאלן דורך די בעסטע מאלער אין שטאט׳ הערש ליבער און חיים מאטעס מאנדעלבוים. בײ דער שול איז אויך געװען א קלײן בית־מדרש, װו ע ם האבן געדאװנט ײח הארעפאשניקעם, װי דאראזשקאזשעם, קצבים און בעל־מלאכות. זײ האבן זיך אויך גערופן ״חבר ה מקרא׳. יעח אװנט בין מנחה למערב און שבת נאכמיטאג האט מיט זײ געלערנט חומש ר׳ אר,רו ן מקרא־רבי. אויך אין גרויסן בית־מדרש איז יעח אויפדערנאכט געזעסן א גרופע ײדן ארום א לאנג ן טיש, און מיט זײ האט געלערנט ר׳ אפרים ליכטענבערג. ...

... נאכן צוריקקומען קיק לוקאװ האב איך צוזאמען מיט חײם מאטעם מאנדעלבוים געארבעט אלם מאלער אויפן װעג קײן לאפיגאם. מיר זענען געװען געצװונגען אדורךצוגײן דעם ארבעטם־אמט. דארט האט געפלאטערט א פאן מיט א האקנקרײץ און עס זענען געשטאנען פארן הויז אוקראינער אין שװארצע מונדירן. אײנער פון זיי האט אונז צוגערופן און אויפן ארט אונז מכבד געװען מיט פעטש. ער האט געשריגן פאר װאם מיר האבן נישט געצויגן פאר זײ די היטלעך און זײ באגריסט. אונזער פארענטפערונג איז געװען נאך א ן ארגומענט אונז צו שלאגן. ...