םפר לוקאו ו 253 געװונטשן פאר אײדארויםצוגעבן *זא שריפטלעכן אפן גמיט די ״געהעריקע״ מאטיװן׳ װעלכע אנטשפרעכן נישט די אויפגאבן פון א קולטור־געזעלשאםט. עס איז דעריבער, צוליב אייער שטעלונג צו די יידישע קולטור־אינםטיטוציעס, כדאי צו פרעגן אטװאס! צי איז באקאנ ט דיד,עדן פון דער פארװאלטת גסון ״אגנױוא״, אז קולטור װייםט נישט פון קיין ראםן־אונטערשיידן? און איר װױלט איינפירן אין אייער געזעלשאפ ט א געטא• מויער װי אין מיטלאלטער. צי װױיםן די ד,ער ן פמ ״אגנױוא״, אז די בעםטע גײםטעדםון די ײחאץ פאליאקן זוכן א דערנענטערונג און, אז ם׳װעח אויםגעפירט אויף דער־ײדישער בינע די בעםטע פוילישע דראמע ם אין דער ײדישער שפראך, און פמ ײדישע דראמאטורג ן — אויף דער פוילישער, װי ״דיבוק״, ״טאגא מנאכט״, ״גאט פמ נקמה״׳ און איר, ד,ער ן םו ן ״אגנױוא״, שרעק זיך פארן ײדישן קלאנג. צי איז באקאנ ם די אנפירע ר פון דער קולטור־געזעלשאפ ט ״אגנױוא״, אז קולטור־ געזעלשאפטן מחן זיך קעגנזײטיק העלפן אין זײערע קולטור־באדערפענישןז צי װױיםן די, אז אין דער צײט פמ דער דײטשע ד אקופאציע, האט די ײדישע געזעל־ שאפט ״קולטור־פאראיץ״ געעפנט ברײט די טירן פון אירע זאלן פאר פוילישע םאר־ שטעלונגען(אן געלט) ז.
צי וױים טאיר דער ן נישט ׳ העחפמדער געז. ״אגנױוא״, א ז דאם דאזיקע הוי זאיז נישט קימ אײגנטו םפון ״אגנױוא״, נא רא שטאטישע, או ן דײדישע אײנוװינע רבאבן די זעלבע רעכט צו דע ם הוי זװי איר׳, או ן ד י פאדערן, א ז די פארװאלטונ גזא לגעב ן פון צײט צוצײט דעם זא ל פא רײדישע טעאטער־פארשטעלונגע ןאדער קאנצערטן. העחפ ון דער ״אגנױוא״! דרײט אײך ניש טארוי םמיט ןתירח, א ז ד י אלגעמיע ע פארזאמלונג האט באשלאסן, נישט צופארדינגע ןדעם זא לפאר נישט־סוילישעםאר־ שטעלונגען. איר, הער ןפו ןדע רפארװאלטונג, װאלט געז־ארפ טלײג ןאײערע מאנדאט ן נאך אזא אומקולטורעלן באשלו ם! אוי ב אבע ראי רהא טאזו ינישט געטאן, אי זעם א בא־ וױח, אז איר זענט מסכי םמיט דעם. האב ןדא ךד יבי זאיצטיק עפארװאלטונגע ן גאנ ץ אפט געגעב ןדע םזא ל פא רײדיש עאינםטיטוציעם. זוכ טזשע ניש טקײ ןתירוצים, שטעלט דעם ענטפע ר קלא רא מ זא לדי עפנטלעכ עמיינונ גמשפט ן! ה. מ. ה י י ב ל ו ם ״דאם לוקאװע רװארם ״ נומ׳ 6, 1927 די פארװאלטונ גפו ןדע רי. ש. א. הא ט זי ךגעווענד טצו םהיג ןיידיש ןדאקטא ר ה׳ הערמא ןצ ו אונטערזוכ ןחקינדע רפמ אונדזע רשו ל פו ןציי טצו צײט. דאקטא רהערמא ן האם גער ןאנגענומע ןאונדזע רווענדונג. או ןדי ערשטעמעדיציניש עאונטעחוכונ גװע ט פארקומען װנטיק דעם 12—11 אי ןדע רשו ל• די פארװאלטונ ג