Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 368
Book text
Passage 1OCR · respaced for reading · source chars 0-1291

364 םםר לוקאװ לוקאװ, א מ געווע ן דע ר טראגישסטע ר טא ג פא ר מי ר או ן מי ץ פרו י אי ן אונדזע ר לעבן . װען מ׳הא ט דעמאל ט (דע ם 11ט ן נאװעמבער ) געטריב ן דור ך אונדזע ר גא ס עטלעכ ע טומנט ײדן ׳ הא ב אי ך געארבע ט אי ן גארטן . בע ת דע ר אװאנגאר ד פו ן דע ר קאלאנ ע האמ זי ך געפונע ן נעב ן אונדזע ר הויז , הא ט עפע ס א געהיימ ע קראפ ט ארויסגעריס ן דע ם רידעל פו ן מײנ ע הענ ט א װ מי ך געבראכ ט צו ם פלויט . אי ך הא ב אראפגענומע ן דא ס היטל או ן געקוקט . כ׳הא ב געװאל ט איינזאפ ן דע ם גאנצ ן וױיטיק , ד י גאנצ ע פאדצװײפ ־ לונג פו ן א ט דע ר גרויסע ר מאסע , פו ן ד י טויזנטע ר מענטשן , קינדע ר או ן מאמעס , זקנים או ן ױגנט . אי ך הא ב זי ך אלי ץ געפרעגט ן אי ז פארא ן א העכער ע גערעכטי ־ קײטז צ י עקזיסטיר ט עפע ס א גאט ז או ן אי ך הא ב צ ו זי ך אלי ץ געזאגט : ״אוי ב ס׳איז פארא ן א גאט , מו ז ע ר זי ץ א דײט ש װע ן ע ר קוק ט זי ך צ ו גלײכגילטי ק צ ו אזא שוידערלעכ ן פארברעכן״ . דער צו ג אי ז שוי ן אדורך , אבע ר אי ך בי ן נא ך אל ץ געשטאנע ן װ י ארײנגע ־ וואקסן אי ן דע ר ערד . ע ס הא ט מי ר אויסגעפעל ט כו ח צ ו ריר ן זי ך פו ן ארט . אי ן שטוב הא ט מי ץ פרו י באקומע ן א נעדדון־דערשיטערונג . ז י הא ט זי ך געריס ן ד י האר פו ן קאפ . או ן אי ך הא ב זי ך אלי ץ געמוז ט האמעװען , כד י ז י צ ו קענע ן בארוןקן . אין מש ך פו ן א סך , א ס ך טע ג הא ט אונד ז פארפאלג ט דא ס ביל ד פו ן דע ר מאס ע

passage_8b07a82aecc3762f0beb8a8e
Passage 2OCR · respaced for reading · source chars 1293-1911

ײדן, װאס װערט געטריבן איבער דער שטאט. מיר האבן נישט געקענט שלאפן און עסן: די ארבעט איז געפאלן פון די הענט; דער געדאנק איז װי אפגעטעמפט געװארן. אונדז האט באהערשט א געװאלדיקער פחד. איך בין אנטלאפן פון לוקאױ און עטליכע טעג בין איך געלעגן א קראנקער. דאס איז געװען א נעדוץ־דערשי־ טערונג. איך שרײב, װי עס איז, װעגן דעם. עס איז אבער שװער צו געפינען די װערטער, װאם װאלטן געקענט ברענגען צום אויסדרוק די געפילן, װאם באהערשן מיך. און נאר די נײעס פון אפריקאנישן פראנט גיבן אונדז עפעס א האפענונג, אז עם קומט שוין אן דער םוף פון דער פארדאדבנקײט.

passage_0a635ac43090f58f9e9df65b
Passage 3normalized OCR · source chars 1913-2914

געװים, די דײטשן זענעןא סך אין צאל. דאם דײטשע פאלק איז באהערשט פון אן אויסטערליש משוגעת. מען האט דעם אײנדרוק, אז פאלנדיק, װעלן די דײטשן מיטשלעפן די גאנצע װעלט אין תהום אריץ. איך זוך צװישן זײ אויםנאמען, איך וױל געפינען כאטש אײנצעלנע פאקטן פון גוטס טאן, פץ הארציקײט אדער פון יחמנות. ליידער, מען קען באשטעטיקן מיט דער גאנצער זיכערקײט, אז אלע דײטשן, װאם געפינען זיך אויף דער פוילישער ערד זענען אויםוװדפן. מען זעט נישט בײ זײ קיץ מענטשלעך געפיל. טײל מאל דוכט זיך, אז אויך זײערע נערװן האלטן גישט אוים: דא און דארט האט מען געקענט זען װי דײטשע זשאנדארן וױינען: מען האט געזען זשאנדארן, װאס האבן געהאלפן ײדן אנטלויפן פון דעפאר• טאציע. אבער אזעלכע פאלן זענען געװען זײער זעלטענע אץ זײ באשטעטיקן בלויז דעם כלל, איך װאלט שטארק געװאלט גלײבן, אז אט די דערצײלונגען װעגן גוטע זשאנדאח זענען אמתדיקע. איך האב מורא, איך האב מורא צו פארליח דעם גלויבן אין דער מענטשלעכקײט פון מענטשן,

passage_522ca410ea4962be2bc7ce12