שלמה רובינשטיין װידערשטאנד אין לוקאןוער געטא דער פאליאק נאװינםקי, געװעזענער לוקאװער אפטײקער׳ איז געװעןא גרויםער פאטריאט און אנגעהויבן צו ארגאניזירן װידערשטאנד־גרופעם קעגן די דײטשן. ער האט זיך באמיט צו געװינען אנהענגער צװישן דער ײדישער באפעלקערונג און דאם איז אים אויך געלונגען. געװעןא סך ײת, װאם האבן שוין אויםגעקוקט די מעגלעכקײט צו קאנען קעמפן קעגן די דײטשן און נישט לאזן זיך ארויםפירן אין די לאגערם. אזוי ארום זענען געשאפן געװארן צוױי ײדישע קאמף־גרופעם. אין דער ערשטער גרופע האבן צװ. אנד. זיך געפינען< ישראל שפרינגער מיט זײן פרוי, אלבערג מיט זיץ םרוי און שװעגערין— פץ דער הײם טיקולםקי, פלײשהאקער. אין דער צװײטער גרופע זענען געװען צװ. אנד.: פתחיה שנײםער, מיכאל בלאכאװיטש, לײבל קראמאזש, שלום ניםנקארן. אין די קאמף־אפטײלונגען זענען אויך געװען מאיר הײבלום און ראובן וױיםבוים (באבערניקער)— שפעטער דער העלד פון לוקאױער געטא. די ערשטע קאמף־גרופע איז געװען שטארק קאנםפירירט. זי איז באשטאנען פוןא צװײ צענדליק מענטשן. אדורכגעפאלן איז די גרופע צוליב אן אומפארזיכטיקײט, װאם איז ביז הײנט נישט אויפגעקלערט געװארן. אפשר צוליב דעם, וױיל אלע זענען אומגעבראכט געוואח.
אין יענער צײט איז פארזיצער פון ױדענראט געװען משה אר,רון וױינטרויב. ער איז ארײנגעפאלן און אומגעקומען צוליב זיץ פארבינדונג מיט דער װידערשטאנד־באװעגונג. דעם אמת געזאגט, איז ער געװען גאט די נשמד, שולדיק, און פארפלאנטערט האט ער זיך דערין צופעליק. אין דער ערשטער קאמף־אפטײלונג האט זיך אויך געפונען דער צװײטער לוקאװער אפטײקער, רוטשינוס, װאם איז געװען גוט באפרײנדעט מיטן פארזיצער פמ ױדענראט װײנטרויב. ער האט דאם ארײנגעצויגן וױינטרויבן אין דער װידערשטאנד־באװעגונג. װײנטרויב האט געװאלט שפילן די ראל פמא פוילישן פאטריאט און עם האט אים נישט געפאםט אפצוזאגן רוטשינוסן. האט ער געבעטן, אז מען זאל אים נישט ארויפנעמען אויף דער ליםטע פמ די קעמפער אמ דערפאר װעט ער געבןא גרויםע םומע געלט. זימ נאמען איז אבער יא ארימ אין דער רקזימד״ װאס די געםטאפא האט געפונען בײ נאװינםקין. באלד נאך דעם האט מען ארעסטירט די גאגצע גרופע. בלויז אלבערג 502