506 סםר לוקאוו מיך האט מען צוזאמען מיט אנדערע אװעקגעפירט אין אנגעפאקטע וואגאנעם ביז מעזריטש׳ און םץ דארט צופום קיץ ראגאזשניצע׳7 קילאמעטער פון מעזריטש. דארט האט מען אונדז אײנלאקירט אין בהמה־שטאלן. די געגנט איז געװעןא פעםטונג פץ סאלקםדײטשן. אויף צו מארגנם האט אן אנגעפרעםענער דײטש געהאלטן פאר אונדזא רעדע׳ אין װעלכער ער האט אונדז דערקלערט, אז5 יאר האט ער שוין צו טאן מיט ײדישע קאצעטניקעם פון דײטשלאנד. אויב מיר װעלן נישט ארבעטן װי ם׳דארף צו זיץ אדער עמעצער פון אונדז װעט ״פליכטן״ (אנטלויפן)׳ װעלן אלע ביז צום לעצטן׳ אויםגעשאםן װערן• אויפן צװײטן טאג האט די עם־עם באשטימט אלם אונדזער קאמענדאנט צוקערמאנעז׳
א זון פון נתן צוקערמאן דער איתן־םוחר. דער האט אונדז תיכף אײנגעטײלט אין צװײ גרופעם. אײנע האט געארבעט פון6.30 ביז1 נ.מ. און די צװייטע— פון1 ביז 7.30 אװנט. מיר האבן געארבעט בײם אויםגראבןא קאנאל אויף צו פאראײניקן דעם בוג מיט דער וױיםל. אט די ארבעט איז שוין געהאט געװארן אדורכגעפירט ביז ביאלע דורך פוילישע קרימינעלע פארברעכער. בײ דער ארבעט זענען מיר געװארן באװאכט דורך פאלקםדײטשן און פון ױנגע עם־עם מיט מאשינגעװער. בײם קלענםטן אפנײג אפילו׳ װי בײם אויםגלײכן די פלײצע׳ איז מען דערשאםן געװארן. פון די לוקאװער זענען אויף אזא אופן דערשאםן געװאח עקיבא קצבםא זון׳ לײבעלע טענצערם אן אײניקל און ױםף בעקערםא זון׳ כון דער יאטקע־גאם.
די מעדהײט פון די ארבעטער אין דעם לאגער זענען געװען צוגעפארענע פון ארום לוקאװ. איך׳ מיץ ברודער לײבל מיט זײנע קינדער׳ זענען באשטימט געװארן צו ארבעטן מיטן פוילישן אינזשיניער׳ און דערפאר האבן מיר זיך געפונען נישט אין לאגער׳ נאר אויף דער בוכשטעלע. אונדזער ארבעט איז באשטאנען אין ארויםגעבן יעדן אינדערפר׳׳ ר• ארבעטם־מכשירים. מיר האבן געהאט דאם רעכט ארויםצונעמען יעה טאג פון דער גרופע׳ װאס איז געקומען צו דער ארבעט׳30 ײדן צו אונדזער הילף.א סך מאל׳ װען די גרופע פלעגט קומען צו דער ארבעט׳ האט דער קאמענדאנט צוקערמאן געזאגט צז מיר אין דער שטיל: ״איםר׳ מיר האבן10 קראנקע״. אדער: ״מיר האבן אין דער גרופע5 פרומע ײדן׳ שוחטים׳ רבנים׳ אויך דער יאנאװער רב״. װיפל עם איז געװען אין אונדזער מעגלעכקײט׳ האבן מיר זײ פארלײכטערט די ארבעט וױיל אין גאנצן זיצן מיט פארלײגטע הענט איז אוממעגלעך געװען, און חוץ דעם האט מען אויף אונדז אויך געהאלטן אן אויג. װינטער1941 האט מען ליקװידירט דעם לאגער, די דײטשן האבן שוין מםתמא געהאט אייםגעארבעט זײער פלאן צו פארענדיקן מיט די ײדן. נאך דער ליקװידאציע פון דעם לאגער בין איך אװעק אין מיץ הײם זאלעשיע.
אין דער הײם האט מען צוגעגומען די פעלדער בײ די יידן און זײ אפגעגעבן די ליאקן׳ װאס האבן געהאט קענקארטעם פץ די דײטשן, יעדער גוי אין דארף האט געהאטא רעכט צוצונעמען דורך דעם ארבעטסאמטא ײד צו דער ארבעט. פץ פוילישע