םםר לוקא װ 509 געהאט, כדי צו ראטעווען דעם פעטער. אבער דער עס־עס־מאן האט דערשאסן בנימינען און געהײסן דעם פויער ארויספירן אים אויפן מאלצינאװער בית־עולם. בנימינס פרוי׳ מיק שװעסטער שרה׳ האט צוזאמען מיט אירע קינדער׳ צװישן זיי אויך די טאכטער׳ װאס איז געשפרונגען פון װאגאן׳ נאכן דערלעבט ביז דער לעצטער אקציע אין מאי 1943. בעת דער אקציע האט מען זיי אנטדעקט אין בונקער אויפן קאנא־ לאװע־גאס׳ גענומען זיי אין מאגיסטראט און דערנאך דערשאסן מיט אסך אנדערע ײדן• *
נאך דער ערשטער אקציע איז דערשינען א מעלדונג ׳אז אלע באהאלטענע אין די בונקערס קענען קומען אין מאגיסטראט ׳ווו זיי וועלן באקומען ״לעבנס־שײנען״. מען װעט װידער שאפן א געטא און עס וועלן פארמירט ווערן ײדישע ארבעטער פון אלע פאכן. עס האבן זיך געפונען אזעלכע ײדן ׳װאס זענען שוין מיד געװען פון באד׳אלטן זיך און ארומװאלגערן זיך׳ האבן זיי באשלאסן גיין אין מאגיסטראט און זיך דערװיסן דעם אמת. דארט האבן זיי געזען ׳אז מען גיט ארויס אזעלכע ״לעבנסשײינען״ פאר 30 יידן׳ מען באפרײט זיי און מען שיקט זיי צוריק אין געטא. ווען די באהאלטענע האבן זיך דערוװםט דערפון ׳זענען הונדערטער פון לײ ארויס פון די בונקערס און לעכער׳ און זיך געמאלדן אין מאגיסטראט. אויף אזא אופן האבן די מערדערס װידער ארײנגעקריגט 640 ײדן. זײ האט מען שוין נישט ארויסגעלאזט ן מ׳הא ט זײ באװאכ ט מי ט עם־עם. שבת אין דער פרי האט מען זײ אפגעפירט אויפן מאלצינאװער בית־עולם׳ ווו עס זענען שוין געװען גרײט אויסגעגראבענע קברים. מען האט אלע באפוילן זיך אויסטאן נאקעט און דערנאך האט מען זײ דערשאסן. צווישן די אומגעקומענע איז געװען מײן ברודער מיט זיק משפחה.
דאס אלץ האט צוגעזען מײן טאכטער. זי איז געװען בײ א פאליאק אין מאלצינא װאלם קריםטלעך מײדל. די גוײם האבן דערזען װי מען פירט אזוי םיל ײדן צום דערשיםן׳ זענען זײ געלאפן ראבעװען זייערע זאכן. מיץ טאכטער װאס האט זיך געםונען צװישן די גוײם האט צוגעזען דאס שרעקלעך בילד. נאך די אקציעס איז מיר מיט מײן פאמיליע געלונגען צו אנטלויםן אין װאלד. אלע פויערים אין די דערפער האבן באקומען א מעלדונג אז יעדער װאם װעט ברענגען א ײד װעט ער באקומען 3 קילא צוקער. אסך גוײם זענען אװעק אין די װעלדער זוכיײדן. זײ האבן געפונען אויך אונחער בונקער אין װאלד און אלעמען אפפגעפירט קײן לוקאװ אין דער געשטאפא. מען האט זײ געהאלטן עטליכע טעג אן עסן און טרינקען און דערנאך זײ דערשאםן. צװישן מיץ משפחה זענען געװען 2 טעכטער און 2 זין׳ א טאכטער פון א ברודער און 3 זין םון א ברודער. אין יענעם אומגליקלעכן אװנט בין איך גראד אװעק שאםן עםן. דעם אנדערן אװנט װען איך בין צוריקגעקומען אין װאלד האב איך תיכף דערזען מיץ בראך. א פאליאק האט מיר אנגעזאגט די טרויעריקע בשורה. א פארצװײפלטער האב איך גענומען לויפן נישט װיםנדי ק װ.הין. דערװײל האב איך אנגעטראםן 2 קינדער ט ץ מיץ ברודער און מיר האבן צוזאמן באװױנט די אװעקגעפירטע נאענטע אונדזערע.