יצחק קוטלר גבירת עדות מיין גאנצע משפחה איז אומגעקומען אין אושוויץ.

אי ד אליין, פארעגדי קמי ט מיי ן גאנצ ע משפח ה צו־ זאמען, בי ן אי ד מי ט מיי ן ברודע ר מענד ל פו ן בא ן געשפרונגען. או ן שטאר ק צוקלאפטע, פארוווגדעטע, זענע ן מי ד קוי ם אי ן געט א צורי ק געקומען. אי ד בי ן גענומע ן געוואר ן אי ן שפיטאל, או ן פו ן מיי ן ברודע ר הא ב אי ד בכל ל ניש ט געוווסט. בי ז מע ן הא ט ארויס־ געפיר ט ד י לעצט ע ביס ל סאקאלקער, אי ז מיי ן ברודע ר אווע ק צוזאמע ן מי ט זיי. מי ד מי ט נא ד 2 הא ט מע ן ארויסגעפיר ט צ ו שיסן, איינע ר א סאקאלקער, קאד ל וויניק, או ן דע ר צווייטע ר א דרוסקעניקער, גולומב, ווע ן מע ן הא ט מי ר געפיר ט צו ם שיס ן הא ב אי ד נא ד געהאלט ן א זעקעל ע מי ט אפא ר שטיקלא ד ברויט. אי ד הא ב געפילט, א ז ס׳אי ז שוי ן מיי ן ענדע • אי ד הא ב ע ס אראפגעווארפן, או ן אי ד אליי ן הא ב צ ו זי ד אזא ג געטא ן: פארווא ם קומ ט דא ס מיר? פארווא ם בי ן אי ד פאר־ משפ ט צו ם טויט? געשאס ן הא ט מע ן אונ ז אנטקעג ן תלמוד־תורה. ד י צווי י דערמאנט ע הא ט מע ן געשאס ן אי ן קא פ אוי ף טויט, או ן מי ד הא ט געטראפ ן ד י קוי ל אי ן האלדז. פו ן איי ן זיי ט אי ז ד י קוי ל אדיי ן או ן פו ן צווייט ן זיי ט אי ז ד י קוי ל ארויס. אי ן דע ם מאמענט, ווע ן ד י קוי ל הא ט מי ר געטראפן, הא ב אי ד געפילט, וו י א ן הוי ז אי ז אוי ף מי ר אומגעפאלן. אי ד בי ן אני־ דערגעפאל ן אי ן אפגעגאנגע ן מי ט בלוט • אי ד הא ב געפיל ט א ז אי ד בי ן ביי ם בעוווסטזין, או ן ד י פאר־ שאלטענ ע דייטש ן צוזאמע ן מי ט ד י פאלאקן, זענע ן געקומע ן צונעמע ן ד י קערפער ס האב ן זי י געזע ן א ז אי ד אטע ם נא ה האב ן זי י נא ד געזאג ט : "זעט, א יי ד לעב ט נאד"! או ן ד י דייטש ן האב ן באפוילן: "זאל ן ליג ן ד י שייס ע בי ז מארג ן פרי ״!! צ ו מיי ן גרוי ס אומגליק, אי ז נא ד דא ם געווע ן מיי ן גליק, אי ן מיט ן נאכ ט הא ב אי ד געפרוביר ט זי ד ריר ן פ ח פלאץ • אי ד הא ב זי ד קוי ם

אויפֿגעהויבן און אויפֿן אלעס פיר, פאמעלאדארויס פון געטא. אוועק בין איך צו באקאנטע גויים. מען האט מיר בכלל נישט געקענט דערקענען. אויפֿן צומאר־ גענס האט מען מיר ארומגעזוכט. און די גויים האבן מיר מורא געהאט צו האלטן. מען האט מיר פארבונדן דעם האלדז און צוגעלייגט ברויט און מיר געהייסן גען. איך בין געגאנגען פון איין פלאץ צום צווייטן, קיינער האט מיר גישט געוואלט האלטן, ווייל אלע גויים האבן געוווסט אז מען האט מיר אין געטא געשאסן. א האלב טויטער, ביז איך איינער אליין אין וואלד אוועק. צו מיינע ווונדן פלעג איך לייגן ברויט. רעדן האב איך בכלל נישט געקענט, איך האב געקלערט אז דאס וועט שוין זיין מיין ענדע • איך האב פשוט יעדן טאג מקנא געווען די טויטע. פון צייט צו צייט פלעג איך ארויס־ קריכן צו די גויים עפעס צו קריגן עסן. זיי האבן געהאט אויף מיר גרויס רחמנות, אבער מורא האבן זיי געהאט. די רעגנס די פרעסט זענען געווען שרעקלעך אויס־ צוהאלטן. איך בין געווען מיט א לאנגע בארד אזוי ווי א זקן. און אזוי האב איך זיך ארומגעוואלגערט א פאר יאר, ביז ווען די רוסים האבן אונז באפרייט. איך בין ארוים א קראנקער ביז היינטיגן טאג. איך אליי קען זיך דאס גארנישט פארשטעלן, ווי אזוי האב איך דאס געקענט אויסהאלטן אזוינע גרויסע צרות • איך שרייב אלץ בקיצור, יעז איך זאל דארפן אלץ אויסשרייבן וואלט עם פארנומען א האלבער בוד.

נאדםיין באפרייען ביואיד געקומען אין סאקאלקע אבער קיינעם נישט געטראפן • איך בין געשטאנען ביי אונזער שטוב און זיך גוט אויסגעוויינט . און נאך א קורצע צייט האב איך זיך דערוווסט אז מיין ברודער בנימין לעבט . מיר האבן זיך געטראפן און מיר זענען די 2 ברידער פארבליבענע פון דער גאנצער משפחה .