535 אסת ר הולצמ ן 536 יצח ק ז״ ל זו ן פו ן אסת ר פעפע ם אי ד גי י אי ן שו ל אי ן דע ם אלט ן או ן נייע ם בית ־ מדר ש אי ז אראפגענומע ן אוי ד ארו ם דע ם מארק , אי ך גי י צו ם בית־הקברו ת פו ן געט א בי י חמק ע מארקוס , צוויש ן ליב ע צאלקע ס גארטן , דאר ט אי ז דע ר געטא־בית ־ הקברות , קברי ם א סאד , אבע ר ווע ר או ן ווא ס דא ס אי ז וויי ס אי ד נישט . אי ד גי י אי ן דע ר באגלייטונ ג פו ן בו ־ ביענע ץ דע ר סעקרעטא ר פו ן געריכט . אי ד קו ם אויפ ן אלט ן בית־הקברו ת אי ן אוליצקע , אל ע מצבו ת כמע ט אראפגענומען , ע ס פאשע ן זי ד בהמות , אי ד ז ע איי ן אבגעהאקט ן בוים . מי ר קער ן אי ם איבער , מי ר שטעל ן אי ם ארויף , קוי ם ווא ם מע ן קע ן איבערליינע ן גאלדלייד ם זון . איי ן מצב ה ווא ס שטיי ט אויפ ן פלאץ , אוי ד א אב ־ געהאקטע ר בוים . ראוויצקע ס פו ן ביאליסטאק . ביי ם פלאט , ווא ם הא ט זי ד אמא ל געווארפ ן אונטער ן באן : יעצ ט זו ד אי ד יצח ק עקשטיי ן ז״ ל — מיי ן קוזינ ם אב ־ געהאקט ן בוי ם אי ד געפין , שטע ל אי ם ארויף . אי ד גי י ארא ם א צובראכענ ע אויפ ן פעל ד ביי ם בית־הקברות . ווייס ט ע ר מיר : ד א הא ט מע ן דערשאס ן מייש ל סטו ־ צינסק י ; ע ר פיר ט מי ר אי ן קוריל ע אי ן וועלד ל ; ד א — זאג ט ע ר — הא ט מע ן דערשאס ן 15 בעלי־בתי ם מיט ן ר ב בראש . ע ס דוכ ט מיר , מיי ן פאטע ר אי ז אוי ד צוויש ן זיי . זי י האב ן זי ד אליי ן געגראב ן דע ם גרוב , נאכדע ם הא ט מע ן זי י דערשאסן . וואכן־לאנ ג הא ט געשפראצ ט ד י בלו ט או ן ד י ער ד הא ט זי ד געהויבן .
אי ר הא ב פי ל געקלאג ט ; מי ט א צובראכ ן האר ץ פאר ־ לאז ן מיי ן היי ם שטעטל , וו י אי ד בי ן געבויר ן או ן דער ־ צויג ן געווארן . 1948 פארלא ז אי ד פוילן , מי ט מיי ן איינציג ן גערא ־ טענע ם טרייסט , מיי ן זו ן יצחקעל ע ז״ל . בי ז סו ף 1949 זיינע ן מי ר אי ן פאריז . פו ן דאר ט קו ם אי ד מי ט מיי ן קינ ד דע ם 29 דעצעמבע ר 1949 קיי ן ישראל . שווע ר אי ז אונדזע ר לעב ן געווען , אי ד קעמ ף ווייטע ר מיט ן לעב ן או ן הא ף דא ס מיי ן טייע ר קינ ד ווע ט עלטע ר ווער ן ווע ט פא ר מי ר אוי ד נעמע ן שיינע ן ד י זון ; צו ם באדויער ן אי ז מיי ן לעב ן פינסטע ר געווארן . א שב ת פא ר חנוכ ה אי ז מיי ן קינ ד ארוי ס א שיינעדיקע ר א ליכטיקע ר צו ם פאר ן מי ט זיינ ע חברי ם קיי ן רמת־ג ן צ ו א חבר , אבע ר ע ר הא ט שוי ן צ ו מי ר מע ר זי ד ניש ט אומגעקערט , ע ס אי ז פינסטע ר געוואר ן ד י וועל ט פא ר מיי ן איינציג ן טרייס ט או ן פא ר מי ר 1955 . ע ר אי ז געווע ן דא ס איינציג ע לעבנס־געב ־ ליבענ ע קינ ד פו ן סאקאלקע , ע ר אי ז געווע ן זייע ר שיין , אינטיליגענ ט או ן געראט ן או ן באגאבט , אי ן שפראכ ן או ן מוזיקאליש . א ד או ן ווע ה אי ז דע ר אומגליקליכע ר מאמען . כבו ד זיי ן אנדענקונ ג י .