Czech Jewry

— ״די היינטיקע פארזאמלונג, — זאגט דער לייטער — האב איך צונויפגערופן, כדי ארומצורעדן די יידישע סיטואציע אין זאג־ לעמביער־ראיאן, און כדי זיך צו באראטן, וואס פאר א שטעלונג מיר זאלן אננעמען מכוח דער דראענדער אויטזידלונג. איר האט דאך געהערט מסתמא, מיינע הערן, אז אין פדוישטשארנא האבן מיר באזוכט די גרעסערע יידישע צענטערן, אזוי, אז מיר ווייסן גענוי וואס דארט קומט פאר. מיד זענען געווען אפילו אין בערלין און אין פראג, און וואס האבן מיר דארט געזען? א יאוש, ט׳סעלט א שטארקע האנט, וואס זאל זיין ביכולת צו באהערשן דעם שווערן מצב, און די אנפירער פון דייטשן און טשעכישן יידנטום האבן ממש פארלוירן די קעפ... די אויטזידלונג פון די דארטיקע ייִדן ווערט אג־ געפירט דורך דער דייטשער מאכט אליין, און די קהילות האבן נישט קיין שום השפעה אויפן גאנג פון דער אויטזידלונג. זייענדיק דארט האב איך דערמאנט די אנפירער פון די קהילות אין הייטשלאנד זייער נעגאטיווע שטעלונג צו מיין פארשלאג, וואס כ׳האב זיי פאר־ געשלאגן מיט א האלב יאר צוריק, אז מיר זאלן גרינדן איין צענטראלע פון אלע קהילות אין תיטשלאנד און פון אקופירט פוילן. אבער זיי האבן wegen דעם נישט געוואלט הערן, אלץ צוליב זייער עקל צו פוילישע יידן. אפילו היינט, אין אן עת־צרה, האלטן זיי זיך ז * דייטשע ייִדן העכער פון די פוילישע יידן, נישט קענענדיק זיך בא־ פרייען פון דעם פוילישן פון דער דאזיקער משונהדיקער מחשבה. זיי זענען אויך קעגן דער שאפונג פון איין פארבאנד פון אלע קהילות, מורא האבענדיק, אז די השפעה וועט אריבער אין מיינע הענט, פון עפעס א מאניעק מערץ, א פוילישן ייד, וועלכער באהערשט נישט די דייטשע שפראך, און אז ער זאל פערטראקטירן ...