וועלנדטיילן. טראץ דער שטארקער קאנקורענץ, האט אויך דאסמאל אונזער בן עי ר באקומען דעם ערשטן פריז אין דער הוי ך פון 10.000 פראנק. די דערפאלגן פון יונגן ווירטואזן זענען נישט געבליבן אן אפ־ קלאנג. ו״אי ז אנגאזשירט געווארן אויף א גאנצער רייע ארויסטרע־ טריטן קיין אמעריקא, ווו ר׳האט קאנצענטרירט מיט א גרויסן סוקצעס, פאפולאריזירנדי ק איבעראל די פוילישע מוזיק. בעת זיין אויפהאלט אין נידיארק טרעט בארענבלאט אריין אלס סאליסט אין גרויסן "זיגפיעלד פאליעס״־טעאטער אויף בראדוויי. אין א געווי־ סע צייט ארום איז קראנק געווארן דער דיריגענט פון טעאטער־אר* קעסטער און בארענבלאט ווערט באאויפטראגט אים צו פארטרעטן. עם ווייזט זיך באלד ארויס, אז ער באזיצט אויך א נישט דורכשניט־ לעכע באגאבונג אלס דיריגענט און ווען דער קאנטראקט מיט דעם "זיעגפיעלד פאליעס״־טעאטער ענדיקט זיך. ווערט בארענבלאט אנג גאזשירט אלס דיריגענט פון ניו־יארקער "ווינטערגארדעך ווו ער איז טעטיק ביז צום אנהויב פון יאר 1938. אין ווינטער פון זעלבן יאר האט אין ניו־יארק געוויילט דער געניאלער דיריגענט טאסקאניני, וואס האט דארט געשאפן דעם גרעסטן סימפאנישן ארקעסטער, צו וועלכן ס׳זענען!זנגאזשירט גע־ ווארן די היינטצייטיקע בעסטע מוזיקער. צווישן. זיי האט זיך אויך גע־ פונען ל. בארענבלאט אלס פידלער־סאליסט.
לעצטנם איז ער אוי ד איינגעלאדנט געוואר ן דורב ן אמעריקאנע ר פינאנס־מיניסטער אוי ף א ריי ע קאנצערטן . * שמואל ג א ל ד ווייזט שוין אי ן ד י קינדע ר יאר ן ארויס א ניי ־ גונג צ ו מוזיק . אי ן ד י יאר ן 1917—1919 לערנט ער זיך שפילן אי ן דער פעטראגראדע ר קאנסערוואטאריע . שפעטער פארט ער צוערשט קיין ווין , או ן דא ן קיי ן בערלין , וו1 ע ר שטודירט , אי ן ד י יאר ן 1921—1924 , אי ן דע ר דארטיקע ר מלו ־ כהשער קאנסערוואטאריע , וועלכ ע ע ר הא ט אבסאלווירט . אין בערלין אי ז גאל ד זייע ר אפ ט ארויסגעטרעט ן מי ט פידל ־ קאנצערטן אי ן דארטיק ן ראדיא . אין ד י לעצט ע יאר ן געפינ ט ע ר זי ך אי ן פאריז , וו ו ע ר הא ט זי ך ווייטער פארפולקאמ ט בי י דע ם וועלט־בארימט ן פידלע ר טיבא , או ן א דאנ ק דע ם הא ט גאל ד באקומע ן פו ן דע ר פאריזע ר קאנסערוואטארי ע דעם טיטל : פידל־ווירטואז . ביים היינטיק ן טא ג נעמ ט גאל ד אנטיי ל אי ן א ן ערשטקלאסיק ן קינסטלער־קווארטעט" וועלכע ר הא ט זי ך קונה־ש ם געווע ן צוויש ן די פאריזע ר קונטט־מעלאמאנען . אברהם גאלדבער ג שטודיר טמאלערי יאי ןאמעריק עאו ןשפע *
טער אין דער פאריזער קוגסט־אקאדעמיע. אבער ווי אן אויסגעשפראכענע אינדיווידועלע קינסטלער־נאטור, קען זי ד גאלדבערג לאנג נישט האלטן ביי די שאבלאנארטיקע אקאדעמישע "קונסט רעצעפטך". ער פארלאזט דעריבער די אקאדעמיע און הויבט אן צו גיין אויף זיין אייגענעם וועג זוכנדיק אינדיווידועלע קונסט־קאנצעפציעם. אין יאר 1925 ווערט אין פאריז איינגעארדנט גאלדבערגם אן אויסשטעלונג, וועלכע ציט גלייך אויף זיך די אויפמערקזאמקייט מצד די דארטיקע קונסט־מבינים. אין זעלבן יאר דערשיינט אויך אין פארלאג "טריאנגל" זיין ערשט בוך: "צען צייכנונגען פון יידישן לעבן", ווו מען געפינט שוין שטארקע שפורן פון אריגינאליטעט. אבער דאס גרויסע בוך מיט 56 צייפנונגען פון יידישן לעבן. וואס איז דערשינען אין יאר 1935 אין דערמאנטן פארלאג, זאגט עדות, אז מיר האבן פאר זיך א ביז גאר אייגנארטיקן און רייפן קינסטלער. גאלדבערגס מאלעריי און צייכנונגען זענען כאראקטערים־
טיש מיט זייער סובטעלן ליכט־און שאטן־שפיל, וואס דערמאנ ט אונז אינ ם אלטן האלענדישן גרויס־מייסטער רעמבראנד דער אי־ בערגאנג פון ליכט צו שאטן און פארקערט, איז ביי גאלדבערגן נישט קיין ברוטאלער און פלוצלונגדיקער, נאר אן אנגענעמער און שטופג־ ווייזער. די קאנטראסטן ווערן ביי אים געמילדערט דורך זיין פאר־ שטענדניש ביים פונאנדערלג ן די שווארץ־ווייסע פלעקן און זיין גלענ צנדיקער פונקטיר־טעכניק, א דאנק וואס זיינע ארבעטן טראגן אויף זיז־דעם חותם פון הארמאנישער גאנצקייט. אין זיין פאררעדע צו גאלדבערגס גרויסן בוך צייכנונגען, שרייבט דער פראנצויזישער קונסט־קריטיקער פוי ל פיערען, אז גאלדבערג צייכנט זיך אויס אין זיינע ווערק מיט מענטשלעכע דערהויבנקייט און א מיסטישן שווונג, דעם טיפן קערן פון א געלייטערט ן יידישן וועז. ער לויבט שטארק די פלאסטישע מעלות פון די צייכנונגען, וועלכע פירן אונז אריין דורך ליכט־און שאטן־שפיל אינ ם תוכ פון די גע־ שילדערטע דערשיינונגען און ער קומט צום באשלום, אז אזעלכע ווערק ווייזן דעם ריכטיקן גייסט פון דער צוקונפטיקער יידישער קונסט. *
הערמאן גאלדצווייג: הויבט אן יונגער לערנען שפילן פידל ביים בענדינער מוזיקער יוסף לוסטיק. אין אייניקע יארן שפעטער טרעט ער עפנטלעך ארויס מיט א קאנצערט, וועלכער האט געהאט א גרויסן דערפאלג. באמערקנדיק זיינע פעיקייטן האט דער היגע בירגער און פאפולערער נדבן הענדל נונבערג אוועקגעשיקט גאלד־ מ. אפעלבוימ ל. בארענבלאט מ. גאלד א. גאלדבערג ה. גאלדצווייג