די צווייטע אויטזידלוגאי ן יוני, 1942, אי ז שוי ן מער ניש ט קיין באהאלטענע. מע ן זאג ט שד ן נישט, א ז ד י אויסגעזידעלטע פאר ן אויף ארבעט. ד י קרבנו ת זענע ן דא ם גאנצע ארעמקיי ט או ן ד י שפי־ טאל־קראנקע, וועלכע ווער ן ארויסגענומע ן פ ת ד י בעט ן או ן אוינ ד געלייגט אוי ף פלאטפארמעם. מי ט דע ם "טראנטפארט" ווער ן אוי ך מיטגענומען אכציק קינדערלעך פונע ם יתומים־הויז, ד י יונגסטע עופעלעך ביז 5 יאר. צוזאמע ן צווי י טויזנ ט נפשות. איצט האב ן שוי ן ייד ן אנגעהויב ן גלויבן, א ז ד י קלאנגע ן וועג ן די גאז־קאמער ן זעגע ן ריכטיקע. אבע ר ד י דייטש ע טעכני ק פו ן איי ר שלעפערן ד י אויפמערקזאמקיי ט פו ן איר ע קרבנו ת הא ט טויזנטע ר מיטלן או ן ע ס געלינג ט ד י דייטש ן צענויפצורופ ן דע ם 12־ט ן אויגוסט, 26.000 .1942 יידן, ווא ס א דריטע ל פו ן זי י גייע ן אווע ק קיי ן אשוויע ר טשים אי ן ד י שרעקליכסט ע מאראליש ע או ן פיזיש ע ליידן. אוי ך דא ס מאל הא ט ד י אונטערערדיש ע באוועגונ ג געווארנ ט ד י ייד ן ניש ט צ ו שטעלן זיך, אבע ר ד י מאס ע הא ט ניש ט געגלדבט.

די אונטערערדישע באוועגונג איז באשטאנען פון יוגנט פון ציוניסטישע גרופן, וואס האבן זיך אפגעגעבן א חשבון, אז דער איינציקער וועג, וואס פירט צו רעטונג, אויב עס איז איבערהויפט פאראן א רעטונג, איז — קאמף. נאך דעם, ווי מרדכי אנילעוויטש, דער קאמענדאנט פונעם ווארשאווער געטא־אויפשטאנד באזוכט זאגלעמביע, באקומט די דארטיקע אונטערערדישע באוועגונג נייעם שווונג זי אפעלירט צו די יידן, זי אפעלירט צו די פאליאקן. איר טעטיקייט איז אבער באשווערט, דאט קעגן זיך דעם יידענדאטלער מאניעק מערין, וואס זיין שטאב פון פראוואקאטארן און אגענטען פארפאלגן די אונטערערדישע באוועגונג. ווען די יידן ווערן אייגעקלעמט אין געטא, ווערט איר טעטיקייט נאך שווערער. די יוגנט שטעלט זיך נישט אפ פאר קיין שום געפאר. זי דרוקט אויפרופן נישט בלויז צו דער יידישער באפעלקערונג, נאר אפילו צו די דייטשע פראנט זעלנער און די אויפרופן ווערן אריינגעלייגט אין די שיך, וואס זענען באשטימט געשיקט צו ווערן פאר די דייטשע ארמייען אויפן פראנט. די בעסטע זין פח דער באוועגונג פאלן אדיין אין די הענט פון געסטאפא את קומען אום. דער העלדישער צבי דונטקי, וואס האט געזאלט צחאמען מיט נאך צוויי חברים אויספירן אן אטענטאט אויף מאניעק מערין, ווערט דערשאסן נאך שרעקליכע פייניקונגען. - 201 יהודה 999ער אויף ברידער קברים

אויזיקער פאדעל ערשעם געשניטן ריתבואות, !־ווער האט עס מיט אפענע קברים פארזייט? אן תכריכים, אן קדיש, קיין שלוכץ, קיין טרער אן ודוי, אן טהרה, אן לויה־באגלייט... אויף ברידער־קברים כ'האב קריעה געריסן, אין פינצטערער נאכט דא שבעה געזעסן. ווי שווארצע קראען מיט קרא־קרא געלעכטער, האבן ס׳פלייש פון פארבלוטיקטע קע0 געפרעסן. פארוואס לייכסטו לבנה און פינקלט איר שטערן? איר מאכט ליכטיק אין נאכט פאר קראען וואס שפייזן? און לאזט פועסן נאד וואועמע געהירנס פון ברודער און שוועסטער, פון קינדער און גרייז. אשא, אשא בלוטיקע קראען, אוועק! אוועק פון הייליקן ארט אין פינצטערער נאכט, לאזט רוען אוגזערע טייערסטע קדושים ביים שיין פון לבנה אין בלוטיקן פראכט. הימלען פארכמארעטע פארשליסן די טויערן! וואס קומערט אייך מיין ביטערע חצער און וויי? אז קינדערס געוויין און תפילות פון מוטער׳ס דערגייען צו אייך ניט, צו גאט סיי־ווי־סיי. אשא שווארצע קראען פון מאמעס קערפער, פליט צו די הימלען, טוט זיי צעפראלן, צעשנאבלט די שטערן די רון און לבנה ואלן ווי פארלאשענע אויכ צו ערד פאלן. אין שאטן פון ווילד־געוואקסענע בוימער, האבן עמלק׳ס ברידער־קברים פארזייט, אן תכריכים, אן קדיש, קיין שלוכץ, קיין טרער, אן וווי, אן טהרוז, אן לויה־באגלייט.

* געדרוקט אין ארגאן פון פוילישן יידנטום אין דייטשלאנד ״איבערגאנג״, מינכן דעם 10.8.1947, צום פערטן יאר־טאג שח דער אלגעמיינער אויסזידלונג פון בענדל א ח זאגלעמביע. ליפא מינץ ווערט פארשלעפט און אומגעבראכט אין אשוויענטשים. עט קומט אום די העלדישע העלא שאנצער. עט איז נישט קיין רעטונג פאר די זאגלעמביער יידן. שוואך אץ מאכטלאז איז די אונטערערדישע באוועגונג קעגן דער שרעק* לעכער דייטשער מארד־מאשץ. פץ די געטאס ווערן ארויטגעריטן לעבעדיקע שטיקער און מיט זיי גייט א טייל פון דער אונטערערדי־ שער באוועגונג, בעת אנדערע ווערן פארפייניקסט אין די ארבעטס־ און קאנצענטראציע־לאגערן פון דייטשלאגד.