פּסח קאַפּלאַנ'ס טאָג-בּוך TID געטאַ אויף זיך די אַחריות'פולע ריזיקאַלישע מיסיע. די ערשטע צוגעקומענע זיינען געװוען: געוועזענער קהילה-דירעקטאָר אינזשעניר אפרים באַראַש; דער נאַציאָנאַלער, יונגער כלל- טוער, APY גאָלדבערג; פּרנס שמואל פוניאַנסקי, געווץ- זענער װיצע-פאָרזיצער; APY? ליפשיץ TIN אַנדערע. עס זיינען PN פאַרבעטן געװאָרן אַ סך מענטשן ניט פון די פּאָטענטירטע כלל-טוערס, נאָר OND מ'האָט גערעכנט, אַז WT PR TW איצטיקער שעה, קענען זי נוציק זיין, צוליב זייערע געוויסע פאַרבינדונגען. צו דער באַשטימטער צייט PNR צוגעשטעלט געװאָרן דער צעטל פון די 12, וועלכער איז אין אַ TONY IND אַרום לויט דער פאַראָרדענונג פון דער מאַכט פאַרגרעסערט “YX TARY ביז פיר-און-צװאַנציק. און DAN די , קאַרפּן-קעפּ" פון אידן-ראַט האָבן ניט אײינמאָל אין זייערע עפנטלעכע רעלאַציעס דערקלערט, TR זי זיינען ניט PP געזעלשאַפטלעכע אינסטיטוציע, IN IND אויספיר-אָרגאַן TID דער דייטשער מאַכט, צו דערפילן זיינע פאַראָרדדענונגען, פונדעסטוועגן איז דער צונויפשטעל TID אידן-ראַט כמעט 100 פּראָצ. פון אָנערקענטע כלל-טוערס TIX ממילא PN די אינסטיטוציע אַװעקגעשטעלט NIN הויכער, געזעלשאַפטלעכער ניוװואָ, WOUND מען קען TIN גלייכצײיטיק ניט לייקענען, IN צוליב די אומשטענדן TID דער טעטיקייט, ONT מען ניט געקענט אויסמיידן קיין דער- שיינונג TIN אויטאַקראַטיש.
פון ערשטן טאָג IX זיינען די פונקציעס TID אידן-ראַט באַשטאַנען PNR פאַרבינדונגען מיט דער מאַכט. דער ,אָבמאַן" דר. ראָזענמאַן און PT פאַרטרעטער אינזש. באַראַש, פלעגן YON אינדערפרי אַװעקגײן DIY פאָרשטייער פון דער מאַכט, אויסהערן זיינע באַפעלן, קומען צוריק TN געבן פאַראָרדענונגען, ADN מיט דער מעגלעכסטער פּינקטלעכקייט, זיי צו דערפילן, איינמאָל, “AND IND שפּעטיקן 5 מינוט, האָבן זיי פאַרזוכט די נאַהײיקע אויף דער פּלײיצע. אַ צווייטן מאָל, AND עפּעס אַ קליינע ניט-פּינקט- לעכקייט, האָט מען MT געהייסן אַ האַלבע שעה מיט די הוילע הענט, IWR אַן אויטאָמאָביל. כמעט יעדער באַפעל, מעג ער MN PT קליינלעך DX נישטיק, PN באַגלײט געװאָרן מיט דער ON, AIRY לאו" TOW WA VIN DR האָט דער ראַבינער, צוליב זיין עלטער TD APN געזונט, געמוזט רעזיגנירן פון זיינע פּראַקטישע Rw “YX פונקציעס, און די גאַנצע אַרבעט איז קאַנצענטרירט נאָמינעל געבליבן PR ביים אינזש. באַראַש, וועלכער TAN פאַרטרעטער, ביז היינטיקן טאָג (מערץ 1943 פאַקטיש “AND באמת דער איינציקער TN ער דער אָבמאַן PR אָבער ביאַליסטאָק. PR שטייער פון דער אידישער באַפעלקערונג
צוליב דעם OND די זעאונגען OM דער מאַכט פלעגן מוזן פאָרקומען עטלעכע OND אַ טאָג, ONT באַראַש באַ- קומען די דערלויבעניש צו פאָרן PNR אַ דראַשקע. PNR אַ צווייטער דראַשקע פאָרט אַרױס דער אפּראװיזאַטאָר TID אידן-ראַט יעקב גאָלדבערג. דער ראַבינער, OND אויף דער טיר פון PT ביוראָ הענגט נאָך דער שילד ,אָבמאַן", ONT אינגאַנצן זיך אויפגעהערט מישן אין פאַרבינדונגען מיט דער 137 NOS קאַפּלאַן, דער באַוואוסטער אידישער שרייבער, געלערןנ- טער, איבערזעצער און לאַנגיאָריקער רעדאַקטאָר פון דער “OND סטאַקער טעגלעכער צייטונג , אונזער לעבן", PR געווען גוט באַ- קאַנט PN אונזער אַמאָליקער היים-שטאָט. קאַפּלאַן ONT געלעבט און געשאַפן PNR ביאַליסטאַק קנאַפּע זעכציק יאָר, און מיט זיין איבערגעגעבנקייט PIN טריישאַפט ONT ער פיל בײיגעטראָגן צו דער קולטורעלער DN געזעלשאַפטלעכער AYP NIN פון די אידן אין ביאַליסטאָק. IN PIN אַנדערן אָרט PR דעם יזכור-בוך, ווערט אין באַזונדערע באַשרײיבונגען געשילדערט ONT לעבן און אומקום, PR דער ביאַליסטאָקער NOVA פון פּסח קאַפּלאַן,
אין די טראַגישע יאָרן פון דער היטלער:הערשאַפט, PR קאַפּלאַן געווען דער אָפיציעלער אַרכייסט PR דער ביאַלי- סטאָקער געטאָ. ער האָט געהאַט אַ געלעגנהייט צו אָבסערווירן TN PN פאַרצייכענען, VAN] מיט גרויסע PR TMP AVY יענער צייט, OND עס PNR פאָרגעקומען PR לעבן פון די אידן. “AND PR לויף פון דער גאַנצער צייט זייענדיק PR געטאָ, MOD ONT קאַפּלאַן געפירט אַ טאָג-בוך WYN דער אַנטשטײאונג און פירונג TWD דעם אידן-ראַט PN געטאַָ. ער שילדערט PNR דעם די סטרוקטור VN טעטיקייטן TID דעם אידן-ראַט, כמעט אויף YON געביטן. זייענדיק NOVA PR האָט קאַפּלאַן אויך פאַרצייכנט YAY TIN וויכטיקע פאַקטן, טעטיקייטן TIN פּאַסירונגען אין געטאָ. אין TT כראָניק וועגן דער גרויסער שרעקלעכער פּעברואַר:אַקציע, OND ער ONT פאַרשריבן TT PX , חורבן ביאַליסטאָק", ONT קאַפּלאַן ON מיט בלוט אויסגעץ- קלאָגט די װערטער: OVI, מען די איכה קלאַנגען אויפ'ן חורבן ביאַליסטאָק? PD TP PR פאַרצייכענען טרוקענע פאַקטן, וי זי זיינען געבליבן איינגעקריצט PNR מיין באַוואוסטזיין, PR זכרון TID די אָקאַרשט פאַרגאנגענע, פינצטערע, בלוטיקע טעג"
דאָ ווייטער ברענגען מיר MOD קאַפּלאַנ'ס טאָג-בוך TID געטאָ, װאָס מען ONT געפונען נאָך דער מלחמה אויף די חורבות אין דער געטאָ, צוזאַמען מיט אַנדערע מאַטעריאַלן TD דעם געוועזענעם אידן-ראַט. דעם טאָג-בוך האָט קאַפּלאַן געשריבן, OV געזאָגט, די גאַנצע צייט TIX נאָך דער גרויסער ,אַקציע" DIN PR פעב: VOR] PVP AR פאַרענדיקן דעם טאָג-בוך, PNR מערץ 1943, PR דער צאַרטער ליבהאַרציקער NOD קאַפּלאַן אַװעק פון דער וועלט, ניט קענענדיק מער איבערטראָגן די פּיין TN יסורים פון יענער צייט, די אַנטשטײאונג JID אידן-ראַט און זיין כאַראַקטער
TONS דעם ערשטן טאָג ווען די דייטשן זיינען אַרײן TPP ביאַליסטאָק, האָט דער קאָמאַנדיר, אַ גענע- ראַל, געשיקט רופן דעם ראַבינער, הרב דר. גדליה ראָזענ- מאַן, אויפגענומען PT PR DN ביוראָ, PR לאָקאַל פון דער געוועזענער מלוכה-באַנק און אים געמאָלדן, אַז ער VIM באַשטימט אַלס , אָבמאַן" (פאָרזיצער) פון די ביאַליסטאָקער TPR און דאַרף ביז מאָרגן צונויפשטעלן אַ 12-קעפּיקן “TPN, ראַט" און DN צושטעלן די רשימה. אָפּזאָגן ONT מען, פאַרשטייט זיך, ניט געקענט. די שטאָט PR געווען NM מדבר. TPN זיינען PT צעלאָפן, די פאַרבליבענע זיינען געזעסן פאַרשפּאַרט PR די הייזער. דורכצוגיין די גאַס ONT דער ראַבינער געמוזט TAY] אַ שיינוואַרפער. האָט ער אַרױסגעשיקט TPT שמש, מרדכי מאוושאוויטש, צו די באַקאַנטע כלל-טוערס, זיינע מיטאַרבעטערס אין דער קהילה. די ערנסטע, באַוואוסטזיניקע אידן, פילנדיק דעם געבאָט פון דער שעה האָבן זיך ניט אַפּגעזאָגט און גענומען דער בּיאַליסטאָקער יזכּור- בּוך