האָבן זיך געטראָגן DD די וועלגערקערס מיילער, TANT פּשוט אָנגעפילט מיט TAY? די האַלב טויטע יאַטקע OND ענדלעך PR געקומען דער DW פּסח. JID אַלע אַרומיקע שטעטלעך PR מען געקומען INT מצה. PNR ביאַליסטאָק PON האָבן מיר פאַרטיילט יעדן איינעם ווער עס INI PX געקומען, זאָגאַר הויכע אידישע רעגירונגס- לייט, פון דער סאָוועטישער און פּוילישער מאַכט. פּשוט; ,כל הפּושט יד, נותנים לו", דער ,טשװואָק" פון דעם יום-טוב איז געווען דער סדר, װאָס איך, צוזאַמען מיט דר. דאַטנער, TINT געפּראַװעט אויף מינסקע 1. די טישן TIT געווען PW סערװוירט; WH פלייש און כל מטעמים. און נאַטירלעך, אמתיע כשר'ע פרי הגפן-וויין, OND מיר POON TANT געקאַכט. דער עולם ONT זיך זייער משמח געווען. נאַטירלעך, זיינען די רעדעס, OND זיינען געהאַלטן געװאָרן, געשטאַנען אויף דער געהעריקער הויך. מיר האָבן פאַרבראַכט אַזױ ביז פאַרטאָג. יענער “Dy טוב פּסח PR טאַקע געווען אַ היסטאָרישער, PW ער איז געווען אַזױ פול מיט האָפנונגען TIN AND אומגליקלעכע. עס INT INT PR געווען דער ,פעלקער פרילינג", די צו- קונפט IND Pr ONT אונז פאַראויסגעזאָגט NIN שיינע: מען ONT געגלויבט, TR , אַ נייע OVI TT די וועלט באַשיינען", היינט, ליידער, שטייען מיר ביי דעם קבר פון יענע שיינע האַפנונגען און טרוימען. PNR גלויב אָבער, IN די יעניקע, TANT ONT אַנטײלגענומען PN יענעם סדר, װעלן ON טראָגן PX זייער זכרון אַלס אמת'ער זמן JINN
מאַטעריעל בעסער געלעבט און זיינען אַביסל געקומען צו זיך, אַז זיי PONT באַהילפיק PNR PT דער גרויסער “NW דיציאָנעלער מעות-:חטים אַקציע. די אידן האָבן PT זייער ON אָפּגערופן. ספּעציעל האָט PT אויסגעצייכנט ONT שטעטל בריינסק, IND עס JANN דאַמאָלס געלעבט ביי 70 נפשות. אַזױ JANA מיר אין פאַרלויף TD צוויי “YRIN TON זאַמלט ביי 1,400 קילאָגראַם מעל און אַביסל געלט. נאָר “JIN זער באַליבטער דר. שמעון דאַטנער (דעמאָלסדיקער “AND זיצער פון אידישן קאָמיטעט), איז DIN INT ניט PP גזלן האָט ער TD אַנדערע YPN צוגעלייגט געלט DR מען WP PRS Pw שטעלט זיך אָבער די פראַגע: וואו נעמט מען אַ בעקעריי? עס איז געווען אפילו אַ אידישע בעקעריי אָבער זי האָט ניט געקענט אָפּשטעלן די אַרבעט פון באַקן ברויט פאַר דער שטאָט אין וועלכן עס האָט זיך געפילט אַ מאַנגל. דאָ PN געקומען ה' אשר וויין TN PAN) אַמדורער וועלכער האָט געהאָט פאַר דער מלחמה אַ גאַלאַנטערײ-קראָם PNR רינעק קאַשטשושקי לעבן דער פירמע באַטאַ) צו הילף. ער האָט אויסג עפונען PIN יאַטקע גאַס 11 אַ בעקעריי, וועלכע PR ניט געווען טעטיק TIN איז זייער צוגעפּאַסט IND דעם. די פאָרמאַליטעטן ביי דער מאַכט TANT דערלײידיקט IND אונז אינזשעניר ריבקינד (דעם ראַבינערס דר. ראָזנמאַנ'ס זצ"ל איידעם) TPN מיט מזל האָבן VA אָנגעהיבן באַקן מצות, וועלגערקעס JANN מיר געהאַט פון דעם OND NI באַ- פרייטן שטוטהאָף-לאַגער, וועלכע האָבן PT געפונען PR ביאַליסטאָק INT אויף דורכרייזע INI DAN ווילנע, קאָוונע און אַנדערע ליטווישע שטעט. די האַרציקע לידער װאָס
Mos בורשטיין PN בּיאַליסטאַק בּאַלד NI דער מלחמה מירן, און IW דעם װועט מוזן קומען צו הילף די “YON קאַנער לאַנדסמאַנשאַפט. די ערד NOVA TD בית עולם געהערט IS פּריואַטע פּאַליאַקן, וועלכע פאָדערן דערפאַר געלט. מען דאַרף דעם גאַנצן ריזיקן פּלאַץ פון דעם נייעם NOVI בית עלמין אַרומצאַמען און שטעלן אַ מצבה. מיליאַנען אידן זיינען אומגעקומען PNR WN WOT TIN צעבלאָזן מיטץ ווינט. זאָל מען כאָטש די קליינע צאָל ביינער וועלכע מען ווייסט יאָ וואו זיי WIT צעזייט און צעשפּרײט, קענען צונויפזאַמלען PX זיי ברענגען צו קבר ישראל, דער אַלטער בית עולם PR באַגנאָװוקע געפינט JIN PT X PN שלעכטן צושטאַנד. דער פּאַרקאַן PN צעשטערט, די מצבות אומגעװואָרפן, און די קברים געשענדעט. דערווייל האָט מען אַװעקגעשטעלט דאָרט אַ וועכטער, וועלכער פּאַסט אויף, ביי דער אױסגראָבונג TID די געפאַלענע קרבנות ONT מען געפונען אַ JO באַווייזן TD דער העלדישקייט פון די קדושים, וועלכע האָבן PT מיט זייער קליינע מיטלען “yr װאָרפן PIN דעם באַװאַפנטן מערדער, און WI געלאָזן וי שאָף PT פירן צו דער שחיטה. זיי האָבן טייער אָפּגעגעבן זייערע יונגע לעבנס. מען ONT געפונען MD אונזערע “YX פאַלענע אידישע העלדן רעװאָלװוערן DR ביקסן-קוילן, צווענגלעך צו איבערהאַקן די שטעכעדיקע דראָטן מיט 255
ווייטער זיינען אַ צאָל שילדערונגען וועגן די אידן און זייער לעבן, באַלד נאָך דער מלחמה PR ביאַליסטאָק. די קאָר עספּאָנדענץ פון אונזער YAWN לאַנדסמאַן, NOD בורשטיין ע"ה, PN געווען גע- דרוקט אין דער ,ביאַליסטאַקער שטימע" באַלד נאָך דער מלחמה, Nos בורשטיין PNR געווען איינער פון די ערשטע צוריקגעקומענע PX TPN דער היים:שטאָט YONI חורבן, ער איז אויך געווען פון די ערשטע אָרגאַניזאַטאָרן און בויער פון דעם נייעם לעבן INT דאָנערשטאָן דעם ווטו אַפּריל, 1945, ONT PR געפירט געװאָרן די אויסגראָבונג TID 5 געפאַלענע העלדן פון דעם NOVA איפשטאַנד PN ביאַליסטאָק, וועלכע זיינען געבראַכט געװאָרן צו קבר ישראל. די לויה FID די געפאַלענע העלדן TVA PN זייער אַן אימפּאָזאַנטע. ס'האָבן PT באַטײליקט אַלע אידן TID שטאָט, פאָרשטייער TD דער מאַכט, TN פון "ND YON ליטישע פּאַרטײען TIX אָרגאַניזאַציעס, די געפאַלענע קדושים פון דער געטאָ זיינען פריער געווען באגראָבן PNR אַ PR AA וועלכן די אַרומיקע “JON וואוינער האָבן געגאָסן אומריינקייטן. אַזעלכע גריבער מיט הונדערטער דערמאַרדעטע אידן זיינען WI דאָ אַ סך אין שטאָט. דער אידישער קאָמיטעט פאַרנעמט DPN PT מיטץ ברענגען די דאָזיקע געפאַלענע העלדן IW קבר ישראל. ליידער פעלן די מאַטעריעלע מיטלען WW YOR MT עקסו- דער בּיאַליסטאָקער יזכּור-בּוך