Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 284
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1221

דר. שמעון דאַטנער די הויליקע ערד po‏ זשאַבּיער בּית-עלמין דערשאָסן מיט דום:דום-קוילן. ONT MT PIN‏ מען מקבר געווען אין לאַנגע ברידער-קברים, ס'איז אַװעק דער בייזער דייטשער קאַשמאַר. מיר, ONT‏ הייפעל ניצול-געװאָרענע, PT TANT‏ אומגעקערט PN‏ אונזער הײימשטאָט. מיר האָבן געפונען PON‏ חרוב, די שטאָט, אונזער אידיש ביאַליסטאָק, די מענטשען. PIN‏ די בית:עלמינ'ס האָט מען ניט געשוינט. אויף דער זשאַביער ערד האָבן גראָזן באַװאַקסן די קברים, PX VOM‏ אומריינקייט, ציגן TT TINT‏ געפּאַשעט אויפ'ץ WIA,‏ אָרט", DVO‏ מצבות חרוב געמאַכט, צוזאַמען מיט דער זאָרג פאַר די לעבעדיקע, TINT‏ מיר געהאַלטן AND‏ אונזער חוב צו זאָרגן AND‏ אונזערע מתים; PIN ON‏ זיינען זיי געווען די צויי-דריי טױזנט TID‏ זשאַביע; דער רוב איז דאָך פאַרװאַנדעלט געװאָרן PIT PR‏ TN‏ שטויב PR‏ די קאַלך:אויוונס פון טרעבלינקע, מאַידאַנעק, אוישוויץ וכ'. פּאַמעלעך ONT PN‏ הײליקע VIN‏ געבראַכט PR PVA‏ אַרדענונג. די קברים גערייניקט TAN TD‏ געוויקס, אַרומגעצאַמט דעם בית-עלמין מיט אַ סאָלידער מויער, געשטעלט אַ סטאַבילן וועכטער, װאָס זאָל היטן. מען האָט אויסגעמויערט אַ PIP‏ שטיבל, וואו אַ ONT TO‏ האָבן פאַרלוירן זייערע נאַענטסטע, װאָס זיינען ניט געבראַכט PRA‏ צו קבר ישראל, האָבן פאַראייביקט זייער זכר אויפהענגענדיק אויף די ווענט טאָוולען OM‏ נעמען TID‏ זייערע פאַמיליעס,

passage_e3f493484cc246415e2fba41
Passage 2normalized OCR · source chars 1223-2514

PR‏ צווייטן אאָרטאָג TID‏ דער ענדגילטיקער ליקווידאַציע פון NOVA‏ דעם 16טן NT PN ,1945 VON‏ אַנטהילט TINY‏ אַ באַשײדענער מאַנומענט. אונטער אַ מגן-דוד PR PNR‏ אידיש געווען די אויפשריפט: DVT,‏ TH PIY TIN‏ זעכציק OPW‏ אידישע ברידער פון “YD‏ סטאָקער NOVA‏ דערמאַרדערט דורך די דייטשן, געווידמעט WNT‏ דעם הייפל איבערגעבליבענע JPN‏ 16.8.19423 -- 5 ת'נ'צ'ב'ה'י". און אונטן, PR WIR‏ דער OT‏ פון דער מצבה -- PR‏ געדענק עס ON PW‏ ניט גענוי -- האָבן מיר אויסגעקריצט: OY,‏ ישראל חי". דאָס איז געווען IX‏ אימפּאָזאַנטע, ערשטע מאַניפעסטאַציע, PN‏ וועלכער עס האָבען גענומען אַנטײל אַלע לעבן-געבליבענע TD TOR‏ ביאַליסטאָק. עס זיינען, AON‏ אידן, DIN‏ אויפגעטראָטן מיט רעדעס עטלעכע פּוילישע מענטשן, פאַרטערעטער TID‏ דער אַדמיניסטראַטיווער מאַכט TX‏ פון דער WwW‏ געזעלשאַפטלעכקייט, * & * איך INT‏ באַקומען, מיט דער דאַטע פון 9026 יוני 1971, IN‏ ענטפער פון דעם פּרעזידיום פונ'ם שטאָטישן נאַציאַנאַלן ראַט PR‏ ביאַליסטאָק, IN‏ דער בית-עלמין פון די קרבנות פונ'ם היטלערישן טעראָר TID TN‏ די געטאָיהעלדען געפינט זיך אינמיטן TID‏ אַ ניי אויפגעבויטן וואוינונגס-קװאַרטאַל, ביז חודש נאָוועמבער 1970 PX‏ דער שטח פונ'ם בית-עולם געווען ONT‏ אייגנטום פון דער הויפּט-פאַרװאַלטונג פונ'ם קולטור-:געזעלשאַפטליכן פאַרבאַנד פון די אידן אין PPD‏ און PR‏ געווען אױסגעהאַלטן TNT‏ דער WONT‏ געזעלשאַפט, דער בּיאַליסטאָקער יזכור-בּוך

passage_7778335ed67770162efb5542
Passage 3normalized OCR · source chars 2516-4292

הייליק PX‏ געווען TIN IND‏ ביאַליסטאָקער אידן, די ' | דאָזיקע ערד OD‏ געטאָ בית-עלמין. ONT‏ שטיק ערד אינ'ם צפון-מערבידיקן TD PY‏ געטאָ, אויף דעם פאַר'ימלחמה'דיקן בית-:עלמין PIN‏ באַגנאָווקע, װאָס ONT‏ זיך געפונען ווייט TID‏ געטאָ, ONT‏ מען TX‏ פאַרווערט מקבר זיין אונזערע מתים: מװואָלט ANT‏ געמוזט פאַרלאָזן די געטאַָ-תפיסה.. האָט מען באַשטימט אַ NOW‏ ערד TORT PR‏ TD‏ די גאַסן גאָסניערסקאַ TN‏ אַרמאַטניאַ, האַרט לעבן די געטאָ-פּליטים. ONT‏ האָבן געפונען זייער לעצטן מקום- מנוחה די TIT OND‏ אין געטאָ געשטאָרבן מיט אַ ,לוקסוס- טויט", ד. ה. נאָרמאַל, ניט פון די הענט פון די רוצחים; דאָרט רוען די ערדישע רעשטלעך פון דר. רײיגראָדזקי TN‏ no‏ קאַפּלאַן, ביידע TANT‏ געהאַט אַ ריזיקע לוויה אין געטאָ, און פיל אַנדערע. איך דערמאָן זיך, אַז פּערזענלעך, בין איך אין דער געטאָ-צײט געווען אַמװײניקסטן צוויי מאָל אויפץ הײליקן אָרט. PR ONT‏ געווען PR‏ פעברואַר 1943, VON] PVP‏ פאַרענדיקן WD‏ דער , ערשטער אַקציע" (12:5טן פעברואַר 3), מיר, די בני-בית פון מאַרינסקי'ס מויער (פאַבריטשנע 1 האָבן געבראַכט IW‏ קבר ישראל די לערערין פון דער העברעאישער גימנאַזיע, די אומפאַרגעסלעכע VT‏ פראַנקע האָראַװיץ. זי ONT‏ געהאַט אַ ריזיקע מאַסן-לוויה מיט PIN‏ פונ'ם TINA‏ , אידן-ראַט", מיט דר. ראָזענמאַן און באַראַש בראש; סובאַטניק (בערל) UNA‏ מספיד געווען. די צווייטע לוויה, PR ON‏ פאָגעקומען אַ טאָג פריער אָדער אַ טאָג שפּעטער, PR‏ געווען פון דער קלינער, פירײאָריקער באַזשוניע (באַשע) בערגמאַן, ONT‏ איינציקע טעכטערל TID‏ ot‏ לערער פון לאַטײן, דר. מיכאל בערגמאַן און PT‏ פרוי ניושע. ONT‏ קליינע Wor’‏ איז דערשטיקט געװאָרן -- ניט װילנדיק -- PR‏ אונזער סכראָן (בונקער), דעם ערשטן טאָג פון דער ,אַקציע", ווען TPP ONT‏ האָט, אויפכאַפּנדיק TT‏ פון שלאָף, אָנגעהויבן צו ויינען און גראָד TY ONT‏ דערהערט, אַז אין דער דירה איבער'ז סכראַן TIT‏ אַרײן די כאַפּערס, ד. ה. די דייטשן. איך, OND‏ כ'האָב PT‏ אומגעקערט

passage_69650912e4933531b72ba454
Passage 4normalized OCR · source chars 4293-5169

אָוונט-צייט TD‏ דער פאַבריק, האָב ONT‏ קליינע YONI‏ מקבר געווען ביינאַכט, PN‏ גאָרטן, עטלעכע מעטער פונים פענצטער, דורך וועלכן די מוטער האָט מיר דערלאַנגט דאָס שטייפע Wi‏ איינגעטוליעט PR‏ אַ ווייסן פּעלצל מיט די װוערטער: TIN,‏ אפשר לעבט זי נאָך?"... דאָרט, אויף זשאַביע, PN‏ אויסג עװואַקסן JON INI‏ קליין בערגעל ערד, לעבן עטלעכע אַנדערע אַזעלכע בערגלעך- קברים, פון פּיצעלעך דערשטיקטע, UN‏ וי סאיז דערשטיקט געװאָרן באַזשוניע. דעמאַלט, בעת די דאָזיקע לוויות, האָב PR‏ געזען אויפ'ן בית-עולם די אויפגעזאַמלטע הרוגים בעת דער אַקציע. MT‏ זיינען געלעגן אין צוויי רייען, לאַנגע רייען PR‏ שיכטן, אַזױ וי אַרבעטער בי האָלץ הענדלערס פלעגן אַװעקלײגן צעשניטן האָלץ גרייט WW‏ פאַרקויפן און לייכט אויסצומעסטן אין פעסט-מעטערס. עס זיינען געלעגן פרויען, מענער, קינדער, שטומע עדות פון מענטשלעכע מעגלעכקייטן, ביי אַלע -- אַרױסגעריסענע גרויסע לעכער אין פּנים TX‏ שאַרבן; קלאָר, אַז מען ONT‏ זי 268

passage_ba2a02c36ac3a7a45515b858