Original scan
Original memorial-book scan 286
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1212

דר. שמעון דאַטנער אָנדענק PD‏ העבּרעאישער גימנאַזיע אַ ספּעציעלן גימנאַסיטישן זאַל, אַ TOA‏ ספּאָרט-פּלאַץ, אַ גרויסע ביבליאַטעק און אַ ספּעציעלן שכנות'דיקן בנין. אַחוץ לימודים און ספּאָרט, ONT‏ מען אַ וויכטיקן VAN‏ אָפּגעגעבן IND‏ מוזיק AND TN‏ דעם בלאַזדאַרקעסטער TD‏ דער גימנאַזיע, אונטער דער אָנפירערשאַפט פונ'ם דיריגענט שקאָלניקאָף, ONT ORD‏ גע'שמ'ט אין דער שטאָט, די גימנאַזיע ONT‏ ניט געהערט צו די ,תרבות"-שולן PN‏ פּוױלן. פאָרמעל PR‏ זי געווען אַ פּריואַטע אונטערנעמונג מיט TWIN‏ בראש. PN‏ באַשטאַנד פון דעם ועד זיינען POU‏ די געזעלשאַפטלעכע טוערס: דר. משה קאַצענעלסאָן, מנחם-מענדל קאַפלאַן, דר. משה זימאַן און אליעזר קאַהאַנע, די מנהלים (לייטער, דירעקטאָרן) פון דער גימנאַזיע, אונטער וועמענס אַנפירערשאַפט INT PR‏ געאַרבעט, זיינען געווען: דר. ליליען )1928°29( דר. זעמעל (1929-33), און דוד ראַקאָװיצקי )1933°39(. נאָך AND‏ מיין אָנקומען PN‏ ביאַליסטאָק, דוכט A? VPI PT‏ 1927, איז געווען דער מנהל דוד בראַווער. ON INT PR‏ פּערזענלעך OI‏ געקענט IWAN‏ איך ווייס, אַז ער איז פון ביאַליסטאָק אַריבער PR‏ גראָדנע. דאָרט PX‏ ער געווען דער מנהל פון דער העברעאישער גימנאַזיע, און אין די טראַגישע היטלעריסטישע צייטן איז ער געװאָרן דער ,אָבמאַן" (ראש) פון דער גראָדנער NOVA‏ TN‏ דאָרט PN‏ ער טראַגיש אומגעקומען.

passage_be4c627f3801a1d129a5efab
Passage 2normalized OCR · source chars 1214-2268

“PAN איצט עטלעכע ווערטער ועגן מיינע‎ TN באַויזן‎ PT TINT OND PT לערער. צוערשט ועגן‎ געדענק‎ PN אַרױסרײסן פון אומקום ביי די נאַציס. אגב,‎ ביאַלי-‎ TID אַרױסגעפאָרן‎ WIT שוין היינט ניט אַלע. עס‎ “PAN PP עולה געווען‎ VN דער מלחמה,‎ IND TN] סטאָק,‎ ישראל: דוד באַיאַנס, אַרינאָווסקי (ביידע העברעאיסטן),‎ PPT לאה איינשטיין איז, דוכט‎ TOW TINA מלכה גאָלדמאַן,‎ ONT אַװעק אין די פאַראייניקטע שטאַטן; הדסה שפּרונג‎ די טויט-לאַגערן; דורכגעלעבט‎ TIN NOVA דורכגעלעבט די‎ פרידע (?) פרידמאַן און די פרוי שענברון; דוד‎ PIN URN ביאַליסטאָק‎ TD באַוויזן אַרױסרײסן‎ PT ONT ראַקאָװיצקי‎ RW PIN נאָכ'ן אויסברוך פון דער מלחמה קיין‎ Pw װאָלטן געװאַלט די דאָזיקע רשימה‎ PN פרוי ווילענסקאַ און‎ צוגעבן, אָבער לײידער:‎ INI נאָך פאַרפולקאָמען, עמעצן‎ NYT PN עס‎ WIR געדענק ניט, ווייס ניט,‎ PN WIN וועמען צוצוגעבן...‎ “YX ביאַליסטאָק‎ PR PN )?1927( דער מלחמה‎ AND TD שטאָרבן מיין חבר-לערער, מאַוריצי אַדלער (לערער‎ גראַנדיעזע‎ N דער פּוױלישער שפּראַך. ער האָט געהאַט‎ SND טויט‎ TID OND געווען דער איינציקער‎ PN ONT לויה.‎ די לערער פון דער העברעאישער‎ TWINS דער מלחמה‎ גימנאַזיע.‎

passage_a365eac00b4a3fb7f29009bd
Passage 3normalized OCR · source chars 2270-2717

די גימנאַזיע מיט'ן העברעאישן אונטעריכטס-שפּראַך האָט עקזיסטירט קיילעכדיקע 20 יאָר — פון 1919 ביז 1929, TN‏ ס'איז אויסגעבראָכן די מלחמה. TV‏ די היטלעריסטן זיינען באַפאַלן פּוילן, דעם 1טן סעפּטעמבער, 1929, TINT‏ זי צווישן אַנדערע פאַרנומען (דעם 15טן סעפּטעמבער) אויך ביאַליסטאָק, IND‏ זיי TINT‏ געבאַלעבאַטעװעט TOR DVN‏ דער בּיאַליסטאָקער יזכּור- בּוך אין סעפּט. 1928, PR PI‏ אַנגעקומען TP‏ ביאַליסטאָק, פאַרלאָזנדיק מיין PI‏ דעמאַלטיקע שטעלע DUN‏

passage_3fc2824efb14265f363957dd
Passage 4normalized OCR · source chars 2719-3907

לערער PR‏ דער העברעאישער גימנאַזיע PR "MIN,‏ פּינסק. PN‏ דערמאָן, אגב, די דאָזיקע דריי יאָר PD‏ מיין לעבן, PR ON‏ האָב פאַרבראַכט PN‏ פּינסק (1925-1928), די דאָרטיקע גימנאַזיע, מיינע דאַרטיקע חברים:לערער, די תלמידים און די פּינסקער אידן בכלל מיט דער גרעסטער אינ:ערלעכער ליבע און צוגעבונדקייט. PR‏ איך בין בכן געװאָרן אַ ביאַליסטאָקער תושב. מיין משפּחה, די פרוי רוזקע TN (VINA)‏ טעכטערל מרים (, מיגע") זיינען געקומען עטלעכע INI TORY‏ מיר. אַ יאָר שפעטער (1929) PN‏ געבוירן געװאָרן ONT‏ צווייטע טעכטערל, שולמית, Pw‏ אַלס אַ ביאַליסטאַקערין, זיי אַלע דריי, די בני-משפּחה מיינע (אייגנטלעך -- , בנות" משפּחה) TINT‏ געהאַט א דירעקטע שייכות צו דער גימנאַזיע. מיין פרוי PN‏ געווען עטלעכע WN‏ אַ לערערין (פון האַנט-אַרבעט) PNR‏ דער גימנאָזיע און די ביידע טעכטערלעך TIT‏ געווען דאָרט שילערינס, ביזץ סוף פון קיום פון דער גימנאַזיע. קיינער האָט PT‏ דעמאָלט ניט געקאַנט פאַרשטעלן, Vy PRIN‏ נאָך פערציק AN?‏ שרייבן וועגן MT‏ אַלס דער איינציקער לעבנדיקער פון דער דאָזיקער 4-קעפּיקער משפּחה, TN‏ צו די PVT YON‏ נעמען צוגעבן דעם אומעטיק-טראַדיציאָנעלן: ז"ל; TN‏ אַז בכלל עס װועט Wa‏ אויסקומען מספּיד צו ONT PT‏ אידישע ביאַלי- סטאָק TIN‏ מיין גימנאַזיע, PN‏ וועלכער INT PN‏ געאַרבעט פון יאָר 1928 ביז 1941,

passage_2f39071cd638933fe0b2e31b
Passage 5normalized OCR · source chars 3909-5202

די העברעאישע גימנאַזיע PR‏ ביאַליסטאָק, , הגימנסיה העברית בביאליסטוק", WHA PNR‏ די קרוין פונ'ם אידישן מיטלשול-וועזן PR‏ ביאַליסטאָק. אַחוץ PD,‏ גימנאַזיע" VOD‏ העברעאישן שפראך-אונטעריכט, זיינען PR‏ דער שטאָט געווען איין ציש"אָ-גימנאַזיע VOM‏ אידישן שפת-לימוד, TIN‏ פיר מיט דער Ww}‏ אונטעריכטס-שפראַך, די , גימנסיה עברית" PR‏ ביאַליסטאַק PNR‏ געגרינדעט געװאָרן PR‏ יאָר 1919; זי האָט תמיד געהאט JIN‏ צוגרייטונגס-קלאַסן צו דער גימנאַזיע, די אַזױ גערופענע ,מכינות" א', ב', און ג' -- װאָס TIT‏ געווען פאָלקס-שולן קלאַסן (לויטן לערן-פראָגראַם). אינ'ם ערשטן יאָר PR TID‏ קיום האָט די אַלגעמײנע צאָל תלמידים באַטראָפן 174, דערפון 100 אינגלעך און 74 מיידלעך. במשך PR‏ גאַנצן קיום PN‏ די PRY‏ אינגלעך געווען שטענדיק גרעסער און אין דורכשניט באַטראָפן אַרום זעכציק פראַצענט, די צאָל TID‏ די OND‏ האָבן געענדיקט די גימנאַזיץ (אַבסאָלװירט) PR‏ די ONT 192671936 TAN?‏ באַטראָפן 367, TD‏ זיי זיינען 144 אָפּגעפאָרן קיין ארץ-ישראל, דער בנין פון דער גימנאַזיע האָט זיך געפונען אויף שענקעוויטשאַ-גאַס נומער 79, פון זינט דעם יאָר 1927, פריער, אויב איך האָב ניט קיין טעות, האָט זי זיך געפונען PR‏ אַ געדונגענער PIT‏ (שענקעוויטשאַ 74), כמעט אַנטקץ- גענאיבער דער נייער. דער נייער PID‏ האָט פאַרמאָגט 16 לערן-צימער (קלאַסן), לאַבּאָראַטאָריעס, קאַבינעטן, אַ גרויסן IND PNT‏ פאָרשטעלונגען און מאַסן-פאַרזאַמלונגען,

passage_da5fd3b8cdea4898d2bdef09
Passage 6normalized OCR · source chars 5204-5207

270

passage_77dd54e338495c410ac3c30e