ONT OND שטענדיק געקאַכט. עס PN שטענדיק געווען לעבן TIN דראַנג TIN אונטערנעמערישקייט. די לעצטע צענדלי- קער PR TW ביאַליסטאָק געווען אַ שטאָט ONT זידט TN ברויזט. עס האָט געיוירט מיט ענערגיע, הן אויפץ “NPY נאָמישן געביט, הן אויפץן קולטורעלן. WI אַלעמאָל PR אַרױסגעקומען פון דער קאַכעניש, TAN עס האָבן ניט אויסגעפעלט אונטערנעמערישקייט און דער בטחון פון כסדר'דיקן פּרואוון,
דער גאַנצער טעמפּאָ פון PR Tay) געװאָרן TR אַנדערער AND מיינע אויגן. PI PNR WI אָנגעקומען PR ביאַליסטאָק זיינען INI געווען OW טייל פעאָדאַלע לעבנס- באַדינגונגען און פּרימיטיווע אופנים פון aw זיך, TID פאַרדינען אויף צו לעבן. IN אכסניא, אַ שענק, אַ וויינהויז, IN אַרענדע, אַ גאָזשעלניע, אַ ברויעריי, אָדער אויפקויפעריי, הויזירעריי, קליינהאַנדל מיט תבואה, YS בהמות אאַז"וו, TIN פאַרשטייט Pr אויך: קרעמעריי, מעקלעריי, מלאכה האָבן דערנערט דעם PP PX באַזונדערע קענטענישן ONT מען IX אַזעלכע עקאַנאַמישע טעטיקייטן ניט געדאַרפט. מען האָט נאָר געדאַרפט וי ניט PT PN צונויפריידן מיטן SW אפילו גרויסע סוחרים OND האָבן געשפּילט אַ PN YORI דער געשעפט-וועלט, DN אפילו כלל-טוערס און שתדלנים, JANN ניט געקענט ריידן וי עס באַדאַרף צו PT רוסיש אָדער פּויליש. PR איינע צװאַנציק יאָר, פון 1880 ביז 1900, PON ONT PT ONT געביטן. עס זיינען אויפגעקומען די “AND שיידנסטע אינדוסטריעלע אונטערנעמונגען “AND JIN שייד yay געשעפטן OND האָבן PT געשטיצט OT PIN עס זיינען אויפגעקומען נייע באַדערפענישן אין בילדונג, אין פּראַקטישן וויסן. אינאיינעם מיט די נייע באַדערפענישן TIN מעגלעכקייטן האָבן אױיפגעשפּראַצט די YON פאָרמען TID עקאַנאַמישן לעבן ON מיר האָבן דערציילט באריכות, גליײיכצייטיק האָט ביאַליסטאַק געהאַט כוחות צו שאַפן אויפץ געזעלשאַפטלעכן TIN אויפ'ן קולטורעלן געביט,
PX דעם WONT גיכן ואַקסן זיינען PIN געווען אַזעלכע שטריכן, OND עס קומט אויס YT אָנצוווייזן NIN באַזונדערן נחת-רוח. ליידער WI PR אַלץ געגאַנגען באַרג- אַרױף. PR ניינצטן יאָרהונדערט ONT ביאַליסטאָק, לויט מיין אָפּשאַצונג, געשאַפן אויפן גײיסטיקן געביט ווערטפולע TIN דויערנדיקעױע זאַכן PR OD דער שפעטערדיקער עפּאָכע, TIN אויך דעמאַלט ONT די שאַפונג אויפ'ן תלמודישן געביט איבערגעשטיגן PNR אינהאַלט OWN PR TX די שאַפונג אויפ'ן השכלה-געביט. די שאַפונג PIN העברעאיש PR TANT דער לעצטער עפּאַכע אָפּגעטראָטן אינגאַנצן פאַר שאַפונגען PN אידיש; דער העברעאישער ספר און PT מחבר זיינען כמעט אינגאַנצן פאַרשוואונדן פון ביאַליסטאָק. דער צוריק- טריט אויף אַ טייל TID גייסט דאַרף דערקלערט TN מיט דעם OND האַנדל און אינדוסטריע האָבן פאַרשלונגען אַ JO שאַפונגס-ענערגיע TIN שאַפונגס-אינטערעס. PR ביאַלי" סטאָק PN אפילו ניט PP WIND בוכהאַנדלונג ON זאָל פאַרקויפן העברעאישע ספרים. די איינציקע העברעאישע ספרים ONT פאַרקויפט זיך יאַ -- זיינען לערן-ביכער SND די העברעאישע שולן. אין דער צייט TWN עס איז פאַראַן TR אויסגעצייכנטע שלום-עליכם-ביבליאָטעק מיט אַ סך אידישע ביכער, אין דער צייט WI דער פּויליש-לייענער האָט גענוג מעגלעכקייטן צו WP PAN PIN Wap האָבן ניט די ערנסטע העברעאיש-לייענערס קײין ביבליאָטעק. די שטודיר-ביבליאַטעק ביי דער קהילה איז נאָך אַ YAY 13
אפילו ווען די YOON לעבנס-פאָרמען זיינען INI פאַרבליבן פון דרויסן, PN אינעװײיניק PW געווען NR נייער גייסט. PNR דעם גרעסטן טייל בתי-מדרשים PR PR מיט'ן װאָך קוים געווען אַ מנין צום דאַוונען, PR ער רעדט PW וועגן מענטשן צום לערנען! PD פרומקייט PR ביי די באַלע: באַטישע שיכטן געבליבן מער דררויסנדיקער שטאַט )1 פריערדיקע אמונה. און אויב עס זיינען אין די לעצטע יאָרן אויפגעקומען נייע TIN שיינע אַנשטאַלטן TD אידישער “WT ציאונג, ONT עס PIN ניט געביטן דעם אַלגעמיינעם כאַראַק- טער פון דעם נייעם לעבן-שטייגער. אויף ON ווייט ONT טראַדיציאַנעל-אידישע PN געזונקען, איז ביז גאָר קאָנטיק אין דער ירידה פון ביאַליסטאַקער רבנות. בשעת דער ביאַליסטאָקער בית-דין PR געווען בתוקפו, זיינען זיינע מורי-הוראות געווען גדולי תורה. און דער בית-דין PR באַשטאַנען פון 4°73 מורי-:הוראות מיט אַ רב. אויפגענומען אַ מורה הוראה האָט מען ANI דעמאָלט, TW עס PN געווען א נויטיקייט, TIX אויפגענומען ONT דער רב מיט דער “OND ליקונג פון לומדים און חשובים. די לעצטע עטלעכע צענדליקער יאָרן נעמט מען IN מורי:הוראות ניט ווייל מען נויטיקט זיך אין זיי, נאָר ווייל PAV PT פּראָטעזשירט TID בעלי:בתים תקיפים,
ביי אינטעליגענטערע און פאַרמעגלעכערע IPP איז געװאָרן מאָדערן PT I אַנטי-רעליגיעז. PIN די יונגע אַרבעטערשאַפט PNR באַוואוסטזיניק אַנטי-רעליגיעז. TVD אַרבעט אויך שבת און יום-טוב. מען פירט ניט קיין כשרץ טיש. מען קלערט AVI WI לערנען די קינדער דאַוונען. סוף פאַרגאַנגענעם און אַנהױב איצטיקן יאָרהונדערט האָט מען נאָך PN ביאַליסטאָק ניט געקענט געפינען קיין עפנטלעכע מחללי שבת, אַזעלכע OND האַלטן אָפן אַ ON? אָדער ONY רויכערן בפרהסיא. PR 1905 PR עס PW געװאָרן אַנדערש. מען האָט שוין געזען וי פריזירערס אַרבעטן הינטער האַלב-צוגעמאַכטע טירן. מען ONT געזען וי מען שפּאַצירט PT מיט אַ פּאַפּיראָס PR מויל. די מלחמה UNA געפירט ווייטער אויף ON דעם וועג. ביאַליסטאָק PN אויך נאָך דער מלחמה פאַרבליבן פון דרויסן אַ אידישע שטאָט, TIN מען מערקט גענוג קאָנטיק דעם שבת אָדער דעם יום-טוב. אָבער עס PN גיכער פאָרעם וי אינהאַלט. דער גײיסט TD אַמאָליקן שבת און אַמאָליקן יום-טוב PN אַװודאי AND שוואונדן,
די זעלבע ענדערונגען, װאָס זיינען פאָרגעקומען אומעטום אין די אידישע שטעט און שטעטלעך, האָבן זיך אין ביאַליסטאָק אַרױסגעוויזן מיט אַ גרעסערן שוואונג און מיט אַ האַסטיקערן אימפּעט, וייל ביאַליסטאָק האָט “INT געמאַכט זייער Pa און זייער רוישיק ONT אַריבערגיין TH TID אַלטן עקאַנאָמישן מצב צום לעבן פון IN אינדוסטריעלער שטאָט, און ביאַליסטאָקער אינדוסטריע, דערהויפּט YR טעקסטיל-פאַבריקאַציע, ONT דורכגעמאַכט באַרג-אַרויפן TIN באַרג-אַראָפּן, TN יעטווידער בייט ONT אויפגעטרייסלט די גאַנצע שטאָט. עקאַנאָמישע קריזיסן, TID TAN? גיכן אַנט- וויקלען זיך, רעװאַלוציאָנערע באַוועגונג, פּאָגראָם, מלחמה, נייע מאַכט, נייע אויפטרייסלונגען -- דאָס אַלץ האָט געהאַלטן דעם ביאַליסטאַָקער TOR PR יאָגן, TOR PR אונטעריאָגן, AND TOD PR PR אים די לעבנס-באַדינ" גונגען, צו וועלכע מען האָט געמוזט כסדר זיך צופּאַסן פון ONT ניי. PN דער ביאַליסטאָקער געװאָרן אפשר נאָך “MIN רואיקער וי אַנדערשוואו, און אפשר אויך ענערגישער. די דער בּיאַליסטאָקער יזכּור- בּוך