גרויסער דר. כאַזאַנאָויטש". דעמאָלט PN עפּעס מערקוויר- דיקס געשען: PM PR מינוט PW PNR כאַזאַנאָװיטש PR זייערע הענט געוועזן. אַ גװאַלדיקער, דונערנדיקער הידד האָט אויף דער גאַנצער גאָס געקלונגען. TINT YON געשריגן: ,עס לעבע אונזער טייערער דאַקטאָר כאַזאַ- נאַוװיטש!" כאַזאַנאָװויטש ONT פון זייערע הענט PT געריסן און געשריגן: ,אידעלעך, פאַרמאַכט אייערע מיילער!... גיט בעסער ספרים TX מיטלען AND מיין, אונזער, נאַציאַנאַלע ביבליאָטעק!", מיט אַ מאָדנער ליבע PX צערטלעכקייט האָט די באַגײסטערטע יוגנט ON געטראָגן אויף די הענט DN TIN ניט אָפּגעלאָזן. TIN געהאַלטן POR PN שרייען: ,עס לעבע אונזער כאַזאַנאָוויטש!" TIN רעסטאָראַן FID די טיר PT דעם מאָמענט עפנט PN אַלע בלייבן PAN VIN TAIN דר. הערצל קומט גאַנץ הכבוד. דר, הערצל AND שטיין פאַרגאַפט מיט אַ מאָדנעם באַטראַכט די אַרומיקע מיט אַ שאַרפן בליק, באַמערקנדיק SIE האַסטיק DON דר. כאַזאַנאָוװויטש, טרעט ער צו -- ,וי גייט עס, מיין ליבער דר. כאַזאַנאָוויטשל" דר, כאַזאַנאָװויטש, אַ בלאַסער, מיט אַ ליידנשאַפטלעכן בליק, שטרעקט אים אויס ציטערנדיק זיינע הענט און לאָזט זיך אַ פאַר'חלשיטער אַרונטער אויף אַ שטול, הערצל האָט ON אַרומגענומען TIN געקושט פאָטער- לעך זיין קאָפּ, | | | = דאָס איז געוועזן אַ VPA מינוט... PN ONT אַ אידל וי VOR אידעלעך... ענטשולדיקן זי... איך וויל DAR
די באַן PR אָנגעקומען. פּלוצים האָבן מיר דערזען דר, הערצל גייט פון באַן אַרונטער און דערנענטערט זיך צו אונז. PR פיל, TH כאַזאַנאָויטש דריקט PVN PD מיין האַנט. איך קוק אויף כאַזאַנאָװויטשץ, PT קערפּער ציטערט קאַנוואולסיוו און מיט אַ ציטערנדיקער שטימע OW ער צו מיר; ,ליטמאַן! ליטמאַן! ONT איז ער!... אויף אים װואַרט TR WwW מײן גאַנצן לעבן... ONT איז ער, גאַט'ס אױיסדער: װײלטער... מײן גאַנצן לעבן האַב TR פון אים געעחלומ'ט... דאַס איז ער, ער איז שוין דאַ!"... שרעקלעך INT PNR געווען כאַזאַנאָוויטשע'ס צושטאַנד, NIN מינוט PN VI קיינמאָל ניט פאַרגעסן. די מינוט NPN הייליקע געװועזן. * * * מיר זיינען געגאַנגען PNR PWM TOY א אידישן, VW) רעסטאָראַן, ONT OND געהייסן , האָטעל ברוינשווייג". ווען כאַזאַנאָוויטש ONT דערזען די אָפּגעריבענע שמוציקע טרעפּ TD רעסטאָראַן, האָט ער מיט באַגײיסטערונג אויסגערופן: ONT, איז IN INT עכט אידישער מקום!" צו דער PT TANT OY אויפגעזאַמלט אַ גרויסע גרופּע יונגע ציוניסטן און אַלע OM TINT מאָדנע נייגעריקייט אויף ON געקוקט. פּלוצלונג הער איך, OM איינער PID די יונגע לייט זאָגט צום צווייטן; ,מיר דאַכט זיך, אַז דאָס איז דער דר. מ. סודארסקי דר. לודוויק זאַמענהאָף -- בּאַשאַפער פון עספּעראַנטאָ
ווען זיי װעלן Pr באַגעגענען. TIN גלייך MT מרס. רוזוועלט, האָבן זיי געהאַט דעם טיפן גלויבן, אַז דורכדעם װעט אפשר געמאַכט OW NANI TWN פאָראויס DIY אַזױ געגאַרטן פעלקער-שלום, PR OND אַ געבאָט פון דער שעה, מעגלעך, אַז די גאַנצע צרה פון אונזער POH און לייד ליגט טאַקע אפשר PR דעם, OND די פעלקער זיינען צעריסן PNT Pr wey פאַרשיידענע שפּראַכן, װאָס TNR פאָלק פאַרשטייט ניט דעם אַנדערן. WAN ווען NPV OT רעד IND אויף DON לשון, פּה אל פּה, אָן דער הילף פון די דיפּלאָ- מאַטן -- OT, וועלט-פאַרזאָרגער", וועלכע רעדן TOI PR מוט PW פאַרשיידענע שפּראַכן און אָפט נאָך דורך דאָלמעטשער, VN זיי געוויס Pr קענען גיכער צוזאַמען- רעדן, זיך דערנענטערן, בעסער פאַרשטיין איינער דעם אַנדערן WIT TV TN זיך ניט נויטיקן מער PNR כלערליי ,װערסאַלער, יאַלטער TIX פּאַטסדאַמער טראַקטאַטן", כדי WY לעבן בשלום, איז עס טאַקע כדאי צו וויסן, באַזונדערס PN דער איצטיקער קריטישער צייט, OND אַזױ PR אַנטשטאַנען ON די וואונדערבאַרע שפּראַך עספּעראַנטאָ, וי אַזױ זי ONT זיך אַנטװיקלט צו IX אינטערנאַציאָנאַלע הילפס-שפּראַך TIN PN WT געווען דער דערפינדער און באַשאַפער פון נייעם לשון, ON געהערט IS קיין פאָלק ניט MINT TIN PNR TIN AYN אַלעמענס, דער בּיאַליסטאָקער יזכּור-בּוך די פון אַלעמען געאַכטעטע געוועזענע פּרעזידענטין,
עלעאנאָרע רוזוועלט, PNR געהאַט אַרױסגעטראָטן DPN דער עפנטלעכקייט מיט אַ פאַרשלאַג צו שאַפן און איינצו- פירן PR לעבן PR אינטערנאַציאַנאַלע שפּראַך, װאָס דאַרף WONT TIN לויט PR מיינונג, העלפן באַפעסטיקן אַ דויער- האַפטיקן שלום צווישן פעלקער. געוויס איז דער געדאַנק געווען אַ ריכטיקער און אַ באַגליקנדיקער, אָבער PW ניט PP נייער. עס איז אָנצונעמען, IN מרס. רוזוועלט ONT געוואוסט זיכער, אַז אַזאַ געוואונטשענע שפּראַך איז שוין פאַראַן PN TIN געשאַפן געװאָרן ניט דורך PP אַנדערן, וי דורך דעם ביאַליסטאָקער איד, דר. לאַזאַרוס (לודוויק) זאַמענהאָף, PN יאָר 1887, pT קינסטלעך-געשאַפענע שפּראַך ,עספּעראַנטאַ" (אָנגערופן לויט זאַמענהאָפיס פּסעװודאַנים ,דר. עספץ- ראַנטאָ"), וועלכע איז פאַררעכנט צו OT PT בעסטע ביז איצט הילפס-שפּראַך IND אַ צווישו-פעלקערלעכן געברויך, ONT זיך בערך שנעל אָנגענומען DX גאָר גיך האָבן זיך אין YON טיילן פון דער וועלט גענומען בילדן גרופּנװײז עספּעראַן- טיסטן, וועמענס אויפריכטיקע כוונה איז געווען איינצופירן אומעטום PR שפּראַך IND אַלעמען. MT האָבן JIN תמימותידיק און באמונה שלימה געגלויבט, IN די דאָזיקע שפּראַך OVI פאַרבינדן אַלע מענטשן פון YON פעלקער TIN זי וועלן Pr מער ניט דאַרפן אָנקוקן וי ברוגז'ע הענער, 26