Starasiliye

... און טויזנטער ײדישע נפשות האבן נישט געהאט ווו זייערע קעפ צו לייגן, ^ איז פלוצלונג, דעם 2־טן טאג חול־המועד סוכות אויסגעבראכן א שרפה אין דארף סטאראסיליע, וועלכער איז געווען באזעצט דורכאויס מיט ײדישע פאמיליעס, און אלע הייזער מיט דעם פארבליבענעם ײדישן פארמעגן איז געװארן פארברענט און פארניכטעט. די ײדישע נשרפים האבן, צום צווייטן מאל, געמוזט נעמען דעם װאנדער־שטעקן און זיי האבן זיך צעשפרײט איבער די ארומיקע דערפער, ווי בילינקע און אנדערע. עס איז װי מען זאגט: ״א בעטלער האט נישט װאס אנצװוערן, ברענט אפ אײן דארף גייט ער אין א צװײטן דארף״.. .

אויסגעלאזט האט זיך, אז די שרפה פון סטאראסיליע איז גאר געװען לטובה. די םטארא־ סיליער שרפים האבן דארט אין די נייע דערפער, װו זײ האבן זיך בא־ זעצט, געפונען gute וװינונגען און פולע שײערן מיט תבואה און קארטאפל. און דער עיקר, זײ האבן זיך געראטעװעט פון דער עפידעמיע, װעלכע האט א גאנצן װינטער גע־ בושעװעט אין שטאט. אין קורצן איז דער אויספאר פון דראהיטשין געװארן באגרענעצט. דער בריק בײם זאמד איז געװען דער גרע־ נעץ, װײטער פון דאנען האט מען נישט געטארט גײן. אױף יענער זײט האט שוין געהײסן ״אפאזיציאנס־געביט״, מלחמה־ געביט. מען האט אפילו אױף דעם נײעם בית־עולם נישט געטארט קומען, םײדן מען האט געהאט א ספעציעלע דערלויבעניש פון דײטשישן קאמענדאנט. האט מען טאקע די מתים געמוזט מקבר זײן אױף דעם אלטן בית־עולם. ...

אײנמאל גײ איך אויף סטאראסיליע, הער איך װי די גױם זאגן, אז היטלע ר הא ט דערקלערט מלחמה פוילן. דאם איז געװען דעם ערשיטן םעפטעמבעד, 1939, און שוין אויף מארגן האבן די דײטשן באמבארדירט דראהיטשין. אלע טאג פלעגן די סירענע ם פײפן און געבן צו װיסן, אז די מחבלים זײנען דא, און אלע אין שטאט זײגן געלאפן באהאלטן זיך פארן טויט. די פוילישע פאליצײ פלעגט ארויםטרײבן אלע מענער מיט העק און גראבאײזנם צו היטן די װעגן און די אײזנבאן־ליגיעם, אזוי האט דאם געדויערט א גאנצן חודש. ...