שװגא לפישגזאן (ישראל) שחים האיז זזןקמדע חשװן, תרפ״א, אקטאבער 1921 דאס איז געשען אין א חשװנדיקן, פארװאלקנטן און װינדיקן 5 רימארגן §ון יאר תרפ״א, 1921, װען זאװעל דער מוליער פון זאקאזעליע׳ איז ארײנגעפאלן קײן דראהיטשין מיט היסטערישע געשרײען און ד,א ט געבראכט די פינצטערע בשורה אז א באנדע באלאכאװצעס האט זיך ארײנגעריסן בײנאכט אין זאקאזעליע און אויסגעקײלעט זיבעצן ײדישע נפשות, צװישן װעלכע עס האבן זיך געפונען זײן פרוי ברײנדל, זון׳ טאכטער און אײדעם; דעם שרײבער׳ס טײערע שװעסטער, בת־שבע מיט אירע צװײ טעכטערלעך און נאך צען ײדישע מענער און פרויען, מערסטע פליכטלינגען פון שטעטל ליבעשײ (לובעשאװ), פינסקער פאװיאט, װעלכע האבן געפונען זײער צײטװײליקע הײם אין דער גרעפין באברינסקי׳ם גוט ״זאקאזעליע״, נאבדעם װי זײער הײמשטאט איז פארניכטעט געװארן אין פלאמען פון קריג׳ און אירע כמע ט 500 ײדישע משפחות זײנען צעזײט און צעשפרײט געװארן איבער די שטעטלעך און דערפער פון דעם אזוי גערופענעם דײטשן אקופאציאנס־געביט. די טרויעריקע נײעס האט זיך בליץ־שנעל §ארשפרײט צװישן דער דראד,יטשינער ײדישער באפעלקערונג און א שרעקלעכע אימה איז אלעמען באפאלן.

די מלחמד, צװישן די פאליאקן מיט זײערע ״באלאכאװ־ צעם־לעגיאנערן״ קעגן די באלשעװיקעס, האט געבושעװעט מיטן גאנצן ברען׳ און װו די באלאבאװצעס זײנען ארײנגע־ דרונגען׳ ד,אבען זײ זיך גלײך גענומען צו פאגראמיר ן די ײדן. זײערע רויבערײען׳ שענדונגען און מערדערײען — און איצט די זאקאזעליער שחיטד,—יהאט אנגעװארפן אן אונבאשרײב־ לעכן פחד אויף די ײדן פון גאנצן געגנט. װאם װעט געשען מארגן י.. . װאם מען האט געמוזט טאן גלײך׳ איז זארגן דערפאר׳ אז די זאקאזעליער קדושים זאלן געבראכט װערן צו ככר ישראל און די עטליכע לעבנגעבליבענע ײדישע נפשות זאלן עװאקואירט װערן קיץ דראד,יטשין. דא האבן זיך אבער אנ־ געהויבן גרויסע שװעריקײטן. • ערשטנס׳ האבן זיך ניט גע־ פונען קיץ פרײװיליקע װעלכע זאלן װעלן אײנשטעלן דעם לעבן און פארן קײן זאקאזעליע, א מרת ק פון 14 װיארםט םכנות׳דיקן װעג׳ כדי אויפן ארט פעסטצושטעלן, װאס עס קען געטאן װערן פאר די טויטע און לעבעדיקע. און צװײטנס,

הא טימען ניט געטארט רירן די קערפערס פון די קדושים ביז עס װעט ניט אנקומען פון קאברין די דערלויבניש פון דער פוילישער מאכט. דערװײל האט מען דאך געמוזט איינארדענען א שמירד, איבער די קדושים, זייערע גופים זאלן ניט פאר־ שװעכט װערן... װערזשע זאל דאס טאן? באין ברירד, האט דער שרייבער פון די שורות׳ אין מאמענט פון פארצװייפלונג, גענומען אויף זיך די פײנלעכע און איבערמענטשלעכע אויפ־ גאבע צו גיין אליק קײן זאקאזעליע׳ קעגן די פראטעםטן פון זײן פרוי און געבעט פון זײן אלטן אבל׳דיקן פאטער. װען איך בין אנגעקומען אין דעם טאל פון טויט — ״זא־ קאזעליע״, און האב .דערזען מײן טײערע׳ ליבע שװעסטער ליגן טויט, דערשאםן׳ און נעבן איר — אירע צװײ ליכטיקע שיינענדע טעכטערלעך׳ פײגעלע און חאשעלע׳ 12 און 14 יאר, מיט אויסגעריסענע בײכער און צעשמעטערטע קעפלעך׳ האב איך צוזאמענגעבראכן און א גרוילעכער יאמער האט זיך פון מיץ הארץ ארויםגעריסן, אויף דעם פלאץ האב איך שוין געטראפן א פאר ײדן פון זאקאזעליע׳ ר׳ זר ח שײנבאום און שעפסל, וועלכע האבן זיך באמיט מיך צו בארואיקן.