פערזענלעכקײט ן אד ן טיפ ן 187 זאװ ל אװערכו ך ע״ ה זאװ ל אװערבוך ׳ עלטםטע ר זו ן פו ן מעש ל או ן חו ה אװער ־ בו ך אי ז געבויר ן אי ן דראהיטשין ׳ הא ט געלערנ ט אי ן ישיב ה או ן שפעטע ר געגאנגע ן אי ן אונױוערזיטעט . זאװ ל הא ט דורכגעמואכ ט זײע ר א שטורעמדיק ן לעבן . זײנ ע גוט ע כשרוגו ת או ן באזונדער ם זײ ן ברויזנדע ר טעמפע ־ ראמענ ט או ן רעװא ־ לוציאנער ע נאטור ׳ האב ן אי ם ניש ט גע ־ לאז ט צ ו זײ ן אפגע ־ שלאם ן אי ן ענג ע ד ׳ אמו ת פו ן זײ ן אײג ן װעלטל . נא ד אל פ ישיבה־בחו ר הא ט ע ר אנטדעק ט אי ן זי ך א זעלטענע ם רעדנער ־ טאלאנ ט או ן ע ר לאז ט זי ך איבע ר שטע ט או ן שטעטלע ך צ ו האלט ן רעדע ם איבע ר פאר ־ שײדענ ע ײדיש ע זאװ ל אװערבוך . ע״ ה פראבלעמען .

גלײך נאכדעם איז זאװל געװארן ארײנגעצויגן אין די רעװאלוציאנערע קריתּן פון צארישן רוםלואנד און געקעמפט קעגן צארישן דעםפאטיזם. אין דראהיטשין איז זאװל געװען פון די הויפט־גריגדער פון /׳ם.־ם. ״ (צױנ.־יםאצ.). זאװל, צו־ זאמען מיט יעקב םידאראוה האבן געבילדעט און געלערנט דער ארבעטער־ױגנט פון שטעטל. זײ האבן פאר דער יוגנט געגרינדעט א ביבליאטעק, אװנט קורםן, געגעבן טעאטער־ פארשטעלונגען א. א. װ, זאװל איז אויך ארומגעפארן איבער שטעט און שטעטלעך און געהאלטן רעװאלוציאנערע רעדעם. גאנץ באזונדערם האט ער געשטורעמט קעגן די צוארישע פא־ גראמען אויפ ײדן. נאכן קעשעניעװער פאגראם, האט זאװל, אין דער אנװעזנהײט פון דער צארישער פאליצײ, געהאלטן פײערדיקע רעדעם אין דראהיטשין אויפן מארק און אין בית־ מדרש קעגן דעם צארישן רעזשים. שפעטעr איז זאװל גע־ װען א דעלעגאט אויפן קיעװער צוזאמענפאר, װו ם׳איז באהאנדלט געװארן דאם יידישע עמיג-ראציע פראבלעם. אין פאלאצק (װיטעבסקער גובערניע), איז זאװל געװען פון די אנפירער פון יידישן זעלבםטשוץ. ער איז דארט גע־ װארן פארװונדעט אין א פום און געמוזט פארן צו קורירן זיך אין לאזאן, שװײצאריע. נאכדעם פרובירט זאװל זײן מזל אין פאבריקאציע אין ביאליםטאק. ע ם איז אים אבער גישט געגאנגען. נאכן פאר־ לירן זײן געלט, איז ער פון דארט א־ועק.

נאך דער חתונה מיט זײן פרוי פון פאלאצק, האט זאװל געעפנט א גימנאזיע אין םעמיאטיץ, אבער דארט האט ער אויך זיך ניט געהאלטן לאנג. ער פארט אוועק קיין װארשע און הויבט אן שרײבן פע־ליעטאנען אין דער ײדישער פרעסע. אין 1914 איז זאװל דער באגלײטער פון שלום עליכם׳ען אויף זײנע רײזע פארלעזונגען. דער גרויסער ײדישער שריפט־שטעלער, שלום עליכם, האט פון זאװלן שטארק געהאלטן. די יארן פון דער ערשטער װעלט־מלחמה האט זאװל דורכגעמאכט אין רוםלאנד. גענוי װאס עס איז געשען מיט אים, װײםן מען נישט. מען דערצײלט, אז זאװל איז געװען א קאמאנדיר פון א רעװאלוציאנערישן רוםישן אטריאד אין אםטראכאן און די רוםישע װײם־גװארדײצעם האבן אים דער־שאםן אין 1918, און איז געקומען צו קבורה אין אםטראכאן. זאװל האט איבערגעלאזט א פרוי מיט דרײ קינדער, צװײ טעכטער זײנע פארנעמען זיך הײנט אין רוםלאנד מיט זשורנאליסטיק. זײן זון־אט געהאט די ראנג פון קאפיטאן אין דער ארמײ. איז הײנט מםתמא נאך העכער. (זע ז. 188, 211). נאשסע נערעזאװססיה״ו באשקע בערעזאװםקי, טאכטער פון ר׳ שמעון און לאצע באשקע בערעזאװםקי. הי״!! ־ײםמאן, איז געבוירן /188 אין דראהיטשין. געװען פוארהײראט צו ױסף בערעזאװסקי, פון יאגאװע. ביידע געװען קולטורעלע -מעגטשן. אלע יארן געלעבט אין דראהי־ טשי ן און גענומען אן אקטױון אנטײל אין קולטורעלן און גע־ זעלשאפטלעכן לעבן דארט.

יאנואר 1937 איז באש ע געקומען קיץ שיקאגא, געזוימט דא ביז יולי 1939, און איז צוריקגעפארן קיין װילנע, װ ו זי האט יתתונה געהאט צום צווייטן מאל. באשקע איז אומגעקומען אין װילנער געטא, הי״ד באשקעם ערשטער מאן, יוסף, איז געשטארבן עטליכע יאר פאר דער מלחמה אין דראהיטשין,