252 דראיהיטשין װענט מיט ברעטער, לײגן דעם נפטר אויף דער הײלער ערד און צודעקן אויבן מיט ברעטער (ווי דער דין איז). מען פלעגט אויך אונטערלייגן צוקאפנס פונעם מת א זעקעלע מיט ארץ־ ישראלערד און מיט דעם זעלבן ערד אויך באשיטן דעם פנים פון מת, און לײגן שערבלעך אויף די אויגן און מויל.. . צו דער חברה קדישא האבן אויך באלאנגט א צאל עלטערע פרויען, װעלכע פלעגן נײען די תכריכים און דורכפירן די טהרה פון מתים, פרויען. געלט אויף צו דעקן די באדײטענדע הוצאות סון אויפ־ האלטן דעם בית־הקברות, דורכפירן לװױת און אויף אנדערע הצטרחות האט חברה קדישא געהאט פון קרקע־פארקויף. מען ■האט געצאלט לויט די מעגלעכקײטן. .מיט א 50 יאר צוריק, דערצײלט ר׳ ישראל ברוך װאר־ שאװסקי, איז פארגעקומען א רעװאלוציע פון עמך קעגן דער חברה קדישא. די ״מורדים״ האבן געשאפן א ן אײגענע חברה ״חברה קטנה״, װעלכע האט געקעמפט קעגן די רײכע און מױחסים פון דער חברה קדישא, וואס האבן געריסן די פאםן פון די ארעמע. די אנפירער פון דער ״חברה־קטנה״ זײ־ נען געװען חאצקל פיניעם, הערש־לײב דער זבארשטשיק א.א, דער קעגן־צד האט גערופֿן די ״בונטאװשטשיקעם״ פון דער חברה־קטנה די ״ליװוענטענע־הויזן״, אבער טראץ אלע־ מען האט די מרידה פון דער חברה־קטנה געװירקט און די מױחסים פון חברה קדישא האבן פון דאן אן זיך געמוזט רע־ כענען מיט די נויטן פון דער ארעמער באפעלקערוע.. .
לוי טדע ר אינפארמאציע פו ן ישעי ה װארשאװםקי, (מײ ן ברודער), װעלכע ר הא ט אויסגעפונע ן פו ן חײק ל מילנע ר או ן אנדער ע עלטער ע לײ ט אי ן אר ץ ישראל, אי ז דע ר גבא י פו ן דע ר חבר ה קדיש א (פא ר זײע ר געדײנקען) געװע ן ר ׳ יצח ק ױאל׳ ם סימענאװסק י (זע ן זײ ט 110). נא ך יצח ק ױאל׳ ס אי ז געװאר ן גבא י ר ׳ מש ה לײזע ר גראטש, מי ט מש ה לײזער ן האב ן מיטגעארבע ט אי ן דע ר חבר ה קדישא: הערש ל חיי ם לעװין, זכרי ה שמיד, מרדכ י בע ר קריינע ס (קא ־ זאק), אברהי ם יצח ק באריקשע, חײ ם גוראלסקי, מענד ל איתענ ־ שטיץ, אלטע ר איטשע ם בורשטײן, בער ל פרידענבערג, שמוא ל הערשק ע םניטאװםקי, מש ה האנעלעס, הערש ל .פאפינםקי, ליטמא ן איתענשטײן, בנימי ן טוריאנסקי, אהר ן בעגו ן א.א. נא ך מש ה לײזער ס אפפאר ן קײ ן אר ץ ישרא ל אי ן 1923 אי ז ר ׳ זכרי ה שמי ד געװאר ן אויםגעקליב ן אל ס גבא י פו ן חברה ־ קדישא. מי ט זכריה׳ ן האב ן מיטגעארבע ט זוש ע װאר ־ שאװםקי, חײק ל מילנער, חײ ם אלי ה לײבקע ם װאלעװעלסקי, שמוא ל קאלאדנער, ליפמא ן פעלדמאן, אהר ן געלשטײן, אהר ן בעגו ן א.א. ד י לעצט ע יאר ן אי ז אוי ך צוגעקומע ן ר ׳ מש ה פרעגע ר דע ר שוחט. שכנ א אוקראינע ץ או ן יצח ק בערעזאװסק י האב ן דורכגעפיר ט ד י קבור ה פו ן ד י מתים. אלטע ר דע ר לי ־ בעשײע ר בויע ר אי ז ד י לעצט ע יאר ן געװע ן דע ר קברן.
די יערלעכע סעודה (נאך ן תענית) פון דער חברה־קדישא פלעגט פארקומען ט״ו כסלו אין חצר פון ר׳ משה לײזער גראטש. שפעטער איז די סעודה פארגעקומען אין הויז פון ר׳ זושא װארשאװסקי. דאסגלײכן־אט זיך דער פנקס פון חברה קדישא געפונען בײ ר׳ משה לײזערן. נאכדעם האט דעם פנקס גע־אילטן ר׳ זושא װארשאװסקי ביז 1941, װען ר׳ זושא איז מיט זײן פאמיליע ארויסגעשיקט געװארן קײן רוסלאנד. פון דאן אן איז דער פנקס. שפורלאז פארשװאונדן. אין דער געטא אונטער די דײטשן האט די חברה קדישא פונקציאנירט אונטער דער אנפירונג פזן ר׳ משה אהרן בערג ביז דעם חורבן־דראהיטשין. און דאס איז דער םוף... זען זײטן 22, 41, 53 און 54 דוב ב. װ2 ה?רש^ו 1 וףםק י דאס בילד איז גענומען געװארן אויף דער לוי ה פון באבע גראסמאן, 28 יולי, 1935. אין פראנט איז דער ארון מיט דער נפטרת. זען זײטן 53, 54, 222 און 223. — פון רעכטס: פישל רימלאנד, אלטער גוראלסקי, משה קראװעץ, לײבל גורשטײן, משה קרא־ יועץ, אליה שלאקמאן, בערל גאטליב, יעקב װערמוס, ירמיה גראסמאן, שרה פיסעצקי, חײם־לײב און זעליג גראםמאן, דבורה שלאקמאן, חיה־בײלע שושאנאװ, גדליה גראסמאן, הערשל אײזענשטײן א.א.