לעך׳ אײנע איז אלט געװען פערצן יאר און די צװײטע — ניט יאר׳ אזוי צו מיר גערעדט. מיר זײנען געלאפן אין די טיפה זומפן צו באהאלטן זיך. דארטן האבן מיר געפונען א טרוקענעם שטיקל ארט (א אםטראװעק) און געבליבן זיצן. אבער גלײך האבן די דײטשן מיט פאליצײ אנגעהויבן מאכן אבלאװעס אין די זומפיקע קארטשעם און אויםגעפינענדיק באהאלטענע׳ אנטלויפנדע ײדן פון דער שחיטה׳ פלעגן די מערדער זײ דארט דערשיםן. געשװאלן פץ הונגער, קעלט און נעץ נאר אז עס איז באשערט צו לעבן׳ איז דער גורל פון לעבן געגאנגען צוזאמען מיט מיר. עס פלעגט זײן צייטן װען איך מיט מײנע קינדער פלעגן זיך אײננורען אזויויחיה׳לעך אין מאך פון די קארטשעם, און אין נעץ אזוי אפליגן טעג און נעכט׳ ביז די רוצחים פלעגן אויפהערן שיסן און פארלאזן דעם ארט׳ װו עס האבן זיך געװאלגער טויטע ײדישע קער־ פערס... דער טויט איז פאר אונדז שוין ניט געװען שרעק־ לעך... מיר האבן חרטה געהאט װאם מיר זײנען אנטלאפן פון טויט...

דע ר הונגע ר הא ט אונד ז זײע ר אויסגעמאטער ט או ן ארויםגײ ן געפינע ן א פויערש ע הויז ׳ בעט ן א שטיק ל ברויט ׳ אי ז געװע ן אײנגעשטעל ט דא ס לעבן . א ם ך ײד ן האב ן פאר ־ לויר ן זײער ע לעבנ ס גײענדי ק בעט ן בתי ט ב ײ ד י פויערים . ד י פויערי ם פלעג ן ברײנגע ן פאליצײ ׳ װעלי ע פלעג ט אויס׳הרג׳ע ־ נע ן ד י ײד ן או ן ד י פארשאלטענ ע דײטש ן פלעג ן דערפא ר ד י פויערי ם באצאלן . אי ך הא ב קײ ן בריר ה ני ט געהאט ׳ ס ײ װ י װעל ן מי ר אומקומע ן אי ן ד י זומפן , אי ן א פינצטערע ר נאכט ׳ אי ן א גרוים ן שלאקם ־ רעגן ׳ בי ן אי ך מי ט ד י קינדע ר ארוי ם פו ן ד י זומפיק ע קאר ־ טשע ם או ן געגאנגע ן זוכ ן א פויערש ע הוי ז אוי ף א ״פוטאר ״ (פארם) , ערגע ץ װײט , לעב ן א װעלדל ׳ בעט ן א שטיק ל ברוי ט אוי ף צ ו דעחהאלט ן ד י נש מ ת . אי ך בי ן ארי ץ צ ו א בא ־ קאנט ן פויער , װעלבע ר פלעג ט שטענדי ק קויפ ן ב ײ מי ר אי ן קחאם . ד י פויערט ע הא ט אונד ז געגעב ן א שטיק ל ברויט . פרומע ר פויע ר זאג ט יעזו פ הא ט געשיק ט היטלער ן דע ר פויע ר הא ט מי ט כע ם געקוק ט אוי ף אונד ז או ן געזאגט : ״ע ס אי ז א ן עבר ה צ ו געב ן א ײד ן א שטיק ל ברזיט ׳ אי ר זײ ט זינדיק ע או ן אי ר דארפ ט אפקומע ן פא ר אײער ע זינד ן פא ר ד י זינ ד װא ם ד י ײד ן האב ן געהאנגע ן דע ם הײ ־ ליק ן זון ׳ יעזו ם כריםט.. . דע ר הײליקע ר הא ט אײ ך פארשאלט ן או ן אראפגעשיק ט היטלער ן א ײ ך אומצוברײנגען״... . מי ר אי ז געװע ן גענו ג פינצטע ר צ ו הער ן װ י דע ר פוי ־

ע ר הא ט מי ר אויסגע רעכנט אונדזער ע זינד או ן פארװא ם מע ן הרג׳ע ט אונדז.. . אי ך בי ן אװע ק צו א צװײטן פויער . דע ר צװײטע ר פויע ר הא ט שוי ן באדויער ט אונדזער ביטערן לעבן ׳ װ י מי ר אזוי זנו ט או יס א דאר ף אי ן דראהיטשינער געגנט . אי ן פראנט שטײע ן װײס רוםישע פויערים ׳ כאכאלן ׳ װ י מע ן רזפ ט זײ . פי ל פו ן ז ײ האב ן זי ך פארקויפ ט צ ו ד י דײטשיש ע רוצחים או ן הונדערטע ר ײד ן אומגעבראכט . גא ר א קלײנע ר טײ ל פו ן ז ײ האב ן ארויסגע ־ װיזן מענטשלעכקײט או ן גע ־ האלפן ראטעװען ײדישע לע ־ בענס ׳ װ י ע ם װער ט ד א גע ־ שריבן . [ד.װ. ]