358 דראהיטשין די רויטע ארמײ אין דראהיטשין פון װאל פלאנים עם האט אין מײן הארץ זיך געגעבן א רױש אזא פרײד, ם׳האבן אנגעהײבן זינגען בײ מיר מײנע רײד, ווען איך האב געלײעגט: ״די רויטע ארמײ איז שוין אין דראהיטשין ארײן.״ כ׳האב געקוקט אויך די װערטער און װידער געלײעגט, פארטיפט זיך — און װידער די װערטער געלײעגט, און עפעס דערהערט האב איך פרײלעכע מעשױת, געזען האב איך זקגי ם מיט גליקלעכע בליקן, די אקםלעך געגלײכטע, טריט שטאלצע, באשטראלטע. פארגעסן די טעג װען דער פײגט האט געהויערט, די טעג, װען דראהיטשין אין שרעק האט געטרויערט, הדשים, די פיגצטערע, אלטע. געזען האב איך קיגדער מיט קול׳כלעך צעשפילטע, זיך פליגלעך אין גאס; ױגגע פארלעך געהילטע אין שמײכעלם; און ײדן געמיטלעך שפאצירן אן שרעק פאר די פריצישע היגט; און עם פיר ן די װעגן אט גלײך, אט געדרײט, צו די םעדע ר מיט עפל און בארן, צו!פעלדער מיט קארן. און עם קלינגען אין לופט טיך־רוםישע ״פעםגיעם״, און בענקגדיק־הארציקע ײדישע ניגונים, און הײמע ראמאנםן װי גליעגדע בלומעז
אוי, יארן, איר יארן, איר ײנגל׳ש יארן, װען איך בין געקומען קײן דראהיטשין צופארן פון ניו יארקער גאסן, מיט טרוימען באנומען. איז דאס, װאם איך זע איצט, אילוזיע און שװינדן װעט אלץ און פארשװינדן אזוי װי די װינטן, צי איז דאס די װאר און עס װעלן זיך צינדן פאר׳כשופ׳טע שטראלן דורך גליקלעכע טרערן, דאס װײטע, פארפרעמדטע, װעט נאענט נאך װערן? לײען איך װידער די ליכטיקע װערטער: ״די רויטע ארמי איז אין דראהיטשין ארײן...״ און פלוצלינג פארגעס איך מהלוקות, דעבאטען: איז ענגלאנד צי רוסלאנד גערעכט אין דעם קריג? איך גלויב נאר און װיל אלץ מער גלויבן, אז די רויטע ארמי װעט נאך יובלען ענטגילטיק איר זיג, און היטלער אלײן מיט זײן שטאלענער מאכט װעט ליגן צעשמעטערט, װעט ליגן צעקראכט. נאר באלד פאלן װידער אין הארץ בײ מיר שטײנער, און םפקות װי שפיזן, איך קריץ מײנע צײנער, ניט א קײן ישועה. װי קען ■מען איצט האפן? דאס ליכטיקע גלויבן װערט פינצטער אנטלאפן. אין רויך פון פײן־םענטימענטן און פראסטיקער לאגיק װער איך משוגע. כ׳װיל אװעק אין דער הױך, צום בלױ װאם איז לזיטער, צום גראז װאם איז זוניק,
אהרן־שמואל און בײלע גאלדמאן און אײניקלעך (אויבן), קינ־ דער פון זײער טאכטער פעסל און דוד עפשטײן. לטע שורה, פון רעכטס: פעסל און מרים. כטע שורה: פעםל׳ס ײנגעלע (רעכטס) און מרימ׳ס מײדעלע. 4טע שורה: אםתר און יאסל (געשטארבן אין דער פוילישער ארמײ). אהרן־שמואל איז גע־ שטארבן ט׳ חשון, 1941. איבעריקע, אלע אומגעקומען, הי״ד ו