Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 73
Book text
Passage 1OCR · respaced for reading · source chars 0-1398

א קאפיטל געעיכט ע 69 סטײטש׳ אי דהאבים אומגליקלעד געמאכט. האב איך אים גענומען בעטן און בארואיקן: ע םאיז א שאד דער קאפּ און די װאנט״. איך האב אים צוגעזאגט צו מאכן א נייע טאפע־ ריםקע• איך װעל זי דנישט אפשטעלן פאר קיין שום געלט. שכנא שמ ש (געװען אמאל א פילטשיק), בערל רעזניק און נאך א בערעלע שכנא איז אװעק צו דער זיצונג פון קאמיטעט און מיר♦ אויף דער פראגע: ״װו איז מרדכי?״ האט שכנא געענט־ פער ט: ״ער איז שוין אין א צרה׳ / פון שכגא׳ס ענטפער זײנען אלע געבליבן זיצן װי פארגלױוערטע. זײ האבן זיך פארגע־ שטעלט׳ אז מםתמא האט געטראפן מיט מיד דאס זעלבע׳ װאס עם■הא טגעמראפ ןמי טהונדערטער אנדער ע מענטש ן: מ׳אי ז געגאנגן אי ןגא םאו ןאװעקגעפאל ןאו ןשוין נישטא... . ביז שכנא האט זײ אויפגעקלערט די מעשה מיט דער האק׳ האבן זײ זיך דאן בארואיקט. אלזא איך האב זיך ארויםגעלאזט איבער די גאסן צו זוכן אימיצן, װער עס קען מאכן א נייע טאפערימסקע צו דער האק• איך האב טאקע באלד אויסגעפונען, אז עםאיז גאר נישט אזוי לײכט צו געפינען אזא טײערן ״אוצר״... ביז גאט האט מיר צוגעשיקט א איד, װעלכער האט מיר פארטרױט א סוד, אז ערגעץ אין מצרים־גאס װױנט א איד מיטן נאמען יצחק קאנושקעס׳ איך זאל גיין צו אים, װעט ער מיד מאכן דאס הענטל צו דער האק. װען איך בין׳ נאד לאנגע זוכענישן, צוגעקומען צו יצחק׳ם הײזל, האב איך פארשטאנען פארװאם

passage_429c22d259b0817a3fd54bfa
Passage 2OCR · respaced for reading · source chars 1400-2338

דיקאזאקן האבן אויסעלאזט און נישט אונטערגעצונדן... אבער איז זאד האב איך נישט פארשטאנען: װי באלד יצחק איז אזא גרויסער מײםטער און חכם, כמעט דער אײנציקער אין שטאט, װאס קען מאכן א טאפעריסקע׳ט פארװאם איז ער אזא אבױן י איז טאקע ריכטיק װאס די חכמים זאגן: ״לא לחכמים לחם״?.. יצחק האט מיט פאכמענישקײט באקוקט די האק און געזאגט: ״ס׳װעט דויערן א שעה צײט און ם׳װעט אײד קאסטן 15 קאפיקעס, װעט איר האבן א נײע טאפעריסקע.״ ס׳איז מיר געװארן לייכטער אויפן הארצן. מער נישט װי 15 קאפיקעס? מיט א שעה שפעטער בין איך געלאפן מיט פרײד אהײם און דערלאנגט מײן בעל־הבית די האק. זעענדיק, װי ער באטראכט אזוי מיט שמחה די נײע טאפעריסקע, האב איך געטראכט, אז ער װאלט אוודאי װעל איך זאל אים צע- ברעכן די טאפעריסקע פון דער צװײטער ר׳אק״ • איך האב אים אבער די טובה נישט געװאלט טאן... ר ♦ דער ײדישער בירגנןרמײסטער און די מיליץ

passage_0a866b65dfed2e4489c92760
Passage 3OCR · respaced for reading · source chars 2340-3300

דע ר דײטשע ר קאמענדאנ ט הא ט נא ך זײ ן איבערנעמע ן ד י כאכ ט אי ן דראהיטשי ן גילײ ד זי ד גענומע ן צ ו אײגשטעל ן ארדענונ ג אי ן שטאט . קודם־כ ל הא ט ע ר נאמעניר ט א בירגער ־ מײסטער , דו ד כאצקעל׳ ס אײדע ם (פו ן לאדזש ) : א װיצע ־ בירגערמײסטער , נחו ם הערשל׳ ם אײדעם , סאל ע : או ן 4 ײדיש ע מיליציאנטן . פו ן דע ם בירגערמײםטע ר או ן װיצע־בירגער ־ מײסטע ר אי ז שטא ט ניש ט געװע ן אזו י צעפרידן . דערפא ר אבער , האב ן ד י ײדיש ע מיליציאנט ן באװיז ן צ ו אײנקויפ ן זי ד ד י סימפאטי ע פו ן אל ע ײד ן אי ן דראהיטשין . דע ר קאמענדאנ ט הא ט אוי ד אײנגעשטעל ט א װארט ע פו ן א דײטשיש ן פאטרול , װעלכע ר הא ט געהי ט טא ג או ן נאכט • איי ד אי ז אי ן שטא ט גע ־ קומע ן א דײטשישע ר דאקטאר , א ײד , מי ט נאמע ן מילער , אי ן װעמנ ס מעדיצינישע ר היל ף מי ר האב ן זי ד זײע ר געגוי ־ טיקט . דע ר קאמענדאנ ט הא ט אוי ד באפויל ן אפצולײדיק ן 3 הײזער , װ ו מע ן הא ט אײנגעארדנ ט א צײטװײליק ן שפיטא ל פא ר ד י קראנקע , װעלכ ע זײנע ן באדינ ט געװאר ן פו ן פריװוי ־ ליק ע קראנקען־שװעםטער .

passage_6eab1a375ee5073b739a8540
Passage 4OCR · respaced for reading · source chars 3302-3997

דער עולם האט זיך גענומען אנגרייטן שפײז אויף װינטער, װיםנדיק, אז מיט דער באן װעט מען קײן עסענװארג נישט ברײנגען, און קײן שפײז־קראמען זײנען אויך גישט געװען, האט מען חול־המועד םוכות א לאז געטאן זיך אויף די פעלדער צו גראבן די קארטאפל, װעלכע די פויערים האבן נישט באװיזן אויסצוגראבן. נאר געצײלטע מענטשן האבן זיך אפגעהאלטן פון דעם. די דאזיקע לײט האבן גע־ לאכט פון מיר, װאם איך און מײן פאמיליע ליגן אויף די פעלדער און גר^ן קארטאפל. שפעטער האבן זײ אויםגעפוגען זײער טעות אזן האבן דערפא ר זעע ר טײע ר באצאלט.. . װײזט אויס, אז צו צרות איז קײן סוף נישטא. נישט גענוג, װאס דרײ־פערטל שטאט האבן די רוםן פארברענט

passage_9a71046d3f47adc90de4084b