78 דראעהיטשין צו פארענדיקן די בתי־מדרשים. באזונדערם זענען געהאלפן געװארן די פרויען׳ װעלכע האבן געהאט זייערע מענער אין אמעריקע׳ און װעלבע האבן אין משך פון דער מלחמה געליטן גרוים נויט און הונגער. די קרעמער האבן אנגעהויבן צו עפענען זייערע קראמען א.א.װ. אבער מיר האבן געהאט אויסצושטיין גרויסע צרות פון די אנטיסעמיטישע פאליאקן. באזונדערם, האבן ארויסגעװיזן זייער אנטיסעמיטישקײט, די האלערטשיקעס׳ די םאלדאטן פון גענעראל האלער׳ם ארמײ. [אינטערעםאנט איז, די דאזיקע האלערטשיקעס זײנען רעקרוטירט געװארן אין אמעריקע.. . — רעד. ] די האלערטשיקעס האבן געריסן בײ די ײדן די בערד מיטן פלײש... און געװארפן ײדן פון די לויפנדיקע באנען. אזא מין פאל האט פאסירט מיט מיר גופא. װען איך בין אײנמאל געפארן פון װארשע, איז א באנדע האלערטשיקעס, פון בריסק, ארײנגעלאפן אין באן און זיך געלאזט צו מײן װאגאן. דער קאנדוקטאר, דערשפירנדיק די געפאר, װאם מיר שטײט פאר, האט ער מיך גלײך פארשלאסן אין זײן קאיוטע. די האלערטשיקעס האבן גענומען קלאפן אין טיר, ביז דער קאנדוקטאר האט זײ פארזיכערט, אז אין דער קאױטע איז קײנער נישטא, זײנען די באנדיטן אװעק.

פילנדיק, א זײד ן װעל ן קײ ן גוט ן לעב ן ניש ט האב ן אונטע ר דע ר מאכ ט פו ן ד י פאליאקן, האב ן אי ך אנגעהויב ן טראכט ן צ ו פאר ן קײ ן אמעריקע. או ן מי ט גאט ם היל ף בי ן אי ך מי ט מײ ן פאמילי ע אראפגעבראכ ט געװאר ן (אי ן 1924) פו ן ד י דראהיטשינע ר לאנדםלײ ט אל ם ר ב קײ ן נױ־יארק. פרילינ ג אי ן דע ר הײ ם ד י שטיל ע פאלעסיע ר פאסטוכע ר — א מתנה. זי ך צעשמײכל מ הײנ ט דע ר הימל, װ י פו ן שלא ף א ױנג ע קינד, או ן צעטריב ן װאלקנ ם גרוי ע הא ט א װארע ם פרילינגם־װינט. אויפגעכאפ ט זי ך פו ן לאנג ן דרימ ל הא ט דא ם טײכ ל ב ײ דע ם װעג, אויפגעעפנ ט ברײ ט ד י אויגן, או ן אװע ק אי ן א געיע ג . . . אוי ף פעלדער, לאנקעם, זומ פ או ן בלאט ע שרײען, זינגע ן פויג ל פיל, או ן ז ײ קוש ן זי ך א ק האלדזן, פיר ן םודו ת אי ן דע ר שטיל. ארויםגעשטעק ט דע ם גרינע ם קעפ ל הא ט דע ר קאר ן פו ן דע ם בײט: מאקא ר דע ר פויע ר ומי ט זײ ן פערד ל נא ר ע ר אקערט, נא ר ע ר זײט. טרײב ט דע ר פאסטו ך פארטא ג ד י םטאדע, זינג ט או ן פײפ ט דערב ײ א ליד, או ן צ ו פלעכט ן — בינד ן לאז ע װער ט א פאסטו ך קײנמא ל מיד. מנח ם אװערבוך, אומגנגקומען, הי״ד אי ן דע ר טארב ע ברוי ט א לוםטע, ^ מיל ך א פלאש, דא ם אי ז זײ ן שפײז • איבע ר לאנקעס, װאל ד או ן בלאט ע מי ט דע ר םטאד ע נא ר ע ר שפרײזט. טע ג או ן װאכ ן אוי ף זון, אוי ף רעגן, אי ז ד י לאנק ע יעצ ט זײ ן הײם, װע ן ע ס דונערט, בליצ ט או ן רעגנט, זײ ן באהעלטעני ש — א בוים.

װען די זון אראפגיין װעלדל, שאטנס פאלן צו דער ערד, טרײבט דער פאסטוך אהײם די סטאדע, ואטע בהמה׳לעך און פערד. אים באגלײט געזאנג פון לאנקעם, פול מיט אומעט, שװער געמיט, װאס די פעלדער זײנען מאגער, װאס דער גארטן שװאכער בליט. װאם די כאטע איז קלײן און ארים, װאם קײן פרײד א׳יז דארט ניטא, װאם די יוגנט איז פארגאנגען, און די אלטקײט איז שוין דא. דאס זינגען קינדער פון פאלעסיע, פון דעם ארימ הײמיש לאנד, װו דער בור האט צעשאטן װאלד און זומפ א פולע האנט . . . ״פינםקער שטימע״, בוג־קאנאל, 1939