Person
Komisar Gardin
קאמיםאר גארדין
A commander and commissar identified as a Jewish man from Novogrudok.
Page 498HIGH confidence
Learn more about this
A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
OCR · respaced for reading · scan 502 · printed page 498
... מיר זענען אלע אנגעקומען לעבעדיק צו זיד אהײם. געמיינט האבן מיר, אז אונדזער אפטײלונג װײסט נישט װעגן אונדזער אפגעטאן שטיקל ארבעט. אבער װאם װיהם זיו ארויסז שוין די ערשטע פאםטן באגריםן אונז און ביז מיר קומען אן צום צװײטן פאםטן׳ לויפן שוין אונז אקעגן הונדערטער מענער, פרויען און קינדער און מען קושט אונדז און מען םרײט זיך מיט אונדז. דער קאמאנדיר אונדזערער׳ דער קאמיםא ר גארדין׳ א נאװאגרודקער ײד׳ פרײט זיך שטארק מיט אונדז׳ װײל נאד פריער האט ער געהערט װעגן אונדזער אויפטו׳ ער רופט אונז אלעמען צונויף און גיט אונז צו מאכן א ״לחײם״■Source passage 2
OCR · respaced for reading · scan 505 · printed page 501
מיר האכן זיך אומגעקערט צוריק אין אוגדזער לאגער ארײן. די זעמליאגקע ם האבן
נאך געכרעגט. מיר האבן זיך געקליכן כאהאלטן די קרכגות מיט דעם געװעזענעם
קאמיםאר גארדין, װאם איז געפאלן צוזאמען מיט זײ. פלוצעם לויפט װידער אונדזער
םעקרעטנער פאםט און מעלדעט, אז ע ם גײען װידער גרופן, אבער ער װײםט נישט װער.
מיר זעען שוין װידער גױיט צו עפעגע ן א פײער. ע ם לויפט דער צוױיטער פאםטן, מיט
אים צוזאמען א רײטער, װעלכער שרײט: ״שיםט נישט, די רויטע ארמײ גײטז״ מיר
גלײכן נישט אונדזערע אויגן, זײ דערגעגטערן זיך צו אונדז, די ערשטע ראזװיעדקע קומט
אן. מען צעקושט זיך הארציק. מען װײנט און מען פרײט זיך. דערנאך קומט אן דער
גאנצער שטאכ. די קאמאנדירן שפרינגען אראפ פון די פערד און קושן זיך מיט אונדז.
װען זײ דערזען אויף דער ערד אונדזערע 8 געפאלענע קעמפערס שטעלן זיך ביי זײ
טרערן אין די אויגן. זײ פרעגן זיך * װאם פאר אן אטריאד דאם איז ז װען מיר האבן זײ
געזאגט׳ אז דאם איז א ײדישער, האבן זײ זיך שטארק געװונדערט. ...Connected nodes