102 ספר לוקאװ ליבערזאן־תקופה איז די שענק געװאחא לײטישע אכםניה, באזעצט דורךא טײל פון די ארבעטער פון ליבערזאנס פאבריק. צװישן די ארבעטער איז געװען דער קונםטמאלער בערנארד• ער האט זיך אויסגעטײלט פון אלע מיט זײן אריגינעלן אויםזען־ שװארצע לאנגע האר ביזן נאקן,א שװארצן וױיכן הוט מיט אן אראפ־ געלאזטן ברײטן ראנד,א שװארצע ברײטע פעלערינע און די בינדע פארשלײפטא לא נאדםאן. אויך די פענסנע אץ דאם שנירל בײ די פענםנע זענען געװען שװארץ. װען בערנארד איז געקומען אויף דער גאם האט יעדער זיך אויף אים אומגעקוקט. נישט אײנער האט באוװנדערט בערנארדם טאלאנט. פון די טאװל־אלבומען האבן אראפ־ געקוקט כלערלײ רײכפארביקע בלומען. פארשידענע בײמער, פײגל און לאנדשאפטן — רעליעף און לעבעדיק, אבערא םך מער מענטשן זענען באגײסטערט געװארן פון בערנארדם אגיטאציע־רעדעס. שפרינצע האט געהאט דרײ טעכטער. אײנע העכער און ברײטער פון דער צוױיטער. דרײ דערװאקםענע דעמבעס, געראטן אין דער מאמען. אפילו אויף דער ײנגםטער, באשײדנםטער, אויף מירלען, האבן קינדער אין גאס געזונגען: ״קאשע, קאשע, מירעלע, עפן אויף דײן טירעלע, לאז נישט ארײן קײן פראסטן זעלנער׳ נאר אן אפיצירעלע״.
אונטערן אײנפלום פון בערנארדם אגיטאציעם זענען שפרינצעם טעכטער, צוזאמען מיט זײער קוזינקע רײזל לאטערמאן, די טאכטער פון רייכן טאנדײטער, בערל לאטערמאן, געװאח גוטע חברטעם, און שמויער האט געהאטא גרויםע הילף פון זײ בײם אײנארדענען פארזאמלונגען אין װאלד. רײזל, די הויכוװקסיקע מיט גרויסע גאלד־אויערינגען, איז געשטאנען אויף שמירה בײם ארײנגײן אין װאלד. זי איז אויך געװארן דער שומר־ראש פון חבר־רעדנער. װען די כװאליע שטרײקן האט דערגרײכט אויך קײן לוקאװ, איז ליבערזאן, דער אלבאם־פאבריקאנט אין כעס געװארן, װאס די ״אנטשעפעניש״ יאגט אים נאך. ער האט שנעל אויםגעדרײט דעם דישעל און געמאכט ״השיבנו נאזאד״— צוריק קײז װארשע. ״אויב שוין אראפפאלן, זאל כאטש זײן פוןא גוט פערד״... האט ער געזאגט. דוד גאםטמאן האט געזאגט— ניץ: ״צוריק קריכטא ראק״. דוד גאםטמאן איז געבליבן אין לוקאװ און געלאזט שטרײקן און נאכגעבן שטרײקן, װײל ײדן דארפן פרנסה און ״תעלא בעדנה םגיד לה״...