110 םםר לוקאװ דוקטן פאר יעת איינעם, איז מען צוגעטראטן צו דער פארטיילונג, װעלכע איז פארגע־ קומען די װאד פארן יום־טוב שבועות. די פראדוקטן זענען באשטאנען פון מעל, צוקער, בוימל, מארגארין, קעז און זייף. די פארטיילונג איז פארגעקומען אונטערא געהעריקער קאנטראל און זי איז געװען די סאמע ערלעכםטע. * און נאך אן אינטערעסאנטער עפיזאד: אין1920 האט אין פוילן געבושעװעט דער אנטיםעמיטישער באנדיטיזם. יעקב גרינבוים,א מנדיםט, פלעגטא מאל צוהעלפן זיץ פאטער בײם איבערפירן פאםאזשירן. אײן מאל, פארנדיק צוריק פץ זשעלעכאװ, האבן די פוילישע כוליגאנעם אים דערהרגעט און צוגענומען דאס פערד־און־װאגן. יעקבן האט מען געבראכט קײן לוקאװ און מיט דער קבורה האט זיד פארנומען דער /,בונד״. די לוקאװער חברה־קדישא האט אים געװאלט קובר זײן בײם פארקן. דער ״בונד״ האט שארף פראטעסטירט און די חברה־קדישא איז געװען געצװונגען נאכצוגעבן די בונדישע פאדערונגען און געבן דעם פלאץ, װאם דער לװיה־קאמיטעט האט פארלאנגט. בײם אפענעם קבר האבן דעם קרבן מספיד געװען ח״ח פון ,׳בונד״. אין די שפעטערדיקע יארן זענעןא םד בונדיםטן זיד צעפארן אין פארשידענע ער־ טער, קײן װארשע און קיץ אויסלאנד. אלץ איז איבערגעגאנגען אין די הענט פון די קאמוניםטן, מיט וועלכע עם האבן אנגעפירט משה שלאכטאוויטש און שלמה זאקאליק. *
אין יאר1928 האטא גרופע געװעזענע אקטױוע בונדיםטן צונויפגערופןא קאנ־ פערענץ פון יידיש־װעלטלעכע קולטור־טוער, צװישן װעלכע עס זענען געװען פארשטײער פון דער ״פאלקס־פארטײ״, לינקע און רעכטע פ.צ., און פארגעלײגט צו עפענעןא ײדיש־ װעלטלעכע פאלקסשול דורד דער ציש״א. די ״פאלקס־פארטײ״ און די לינקע פ.צ. האבן גלײד מםכים געװען. די רעכטע פ.צ. האבן נישט געװאלט זיץ פארטראטן. צו דער צװײטער זיצוגג האט מען די װידער אײנגעלאדן, אץ דאם מאל האבן זײ מםכים געװען מיטצוארבעטן. מען האט אויד פארבעטן אומפארטײאישע. עס איז געשאפן געװארןא געמײנזאמער שול־קאמיטעט פון פאלגנדיקע פערזאנען! משה ארטמאן, בן־צױן םקורקע, פ. שנײסער, ל. קראמאזש און ש. רובינשטיץ— פון ״בונד״ז יצחק און מאיר חיים הײבלום, חײם מאטעם מאנדלבוים און משה צוקערמאן— פון דער ״פאלקס־פארטײ״: מאטל פעלדמאן אץ ױדל בורשטין— פון די לינקע פ.צ.! משה בארנשטיץ און יעקב ליכטנשטיץ— פון די רעכטע פ.צ.: משה אלי׳ געװערצמאן. ױסף זובראװיטש און יוסף פערגאמענט— פון די אומפארטײאישע. מען האט באשלאםן צו עפענען די שול צום שוליאר 1928—1929, אין םעפטעמבער.