ססר לרקןן װ 121 די טויער פון דע ר פיאטרקאורע ר תפיס ה האב ן זי ך געעפנט . דע ר טורמע־גאטשאל • ניק הא ט אונד ז אויפגעגומע ן או ן געזאגט : ״מי ר וױיסן , א ז ד י גרעסט ע טיי ל פו ן איי ד זענען ניש ט קײ ן פארברעכער . ע ס װע ט קומע ן א טאג ׳ װעל ן זי ד ד י טויער ן סא ר אײ ד עפענען. מי ר וױיסן , א ז מע ן הא ט איי ד אל ע געװאל ט דערשיס ן אי ן װעג״ . די דאזיק ע פאטערלעכ ע רײ ד האב ן אלעמע ן א ביס ל דערמוטיקט . ד י מענע ר זענע ן געװען צװיש ן ד י פאליטישע , אבע ר אי ך בי ן וױיטע ר פארבליב ן צוױש ן ד י קרימינעלע . איך הא ב פארלאנג ט מע ן זא ל מי ך אריבערפיר ן אי ן א ן אנדע ר צעלע . דע ר טורמע־דירעק ־ טאר הא ט ע ס מי ר צוגעזאגט . ד י שליסערינ ס האב ן זי ך צ ו מי ר זײע ר גו ט באצויגן . ז ײ האבן זי ך דערוװסט , א ז אי ך בי ן א שנײדערין , האב ן ז ײ מי ר געבראכ ט ארבעט . צ ו פי ל צו עס ן הא ט מע ן אונד ז ניש ט געגעבן .

עס האט נישט לאנג געדויערט און דער אומפארגעסלעכער חבר נח האט געשיקט קיץ פיאטרקאװ די חברטע רעגינע מיט א ביסל געלט. קײן זעונג האט זי נישט געקריגן. דאס געלט איז געװארן אײנגעלײגט אויף מײן נאמען, און איך האב פארשטאנען, אז דאס איז פאר דער גאנצער גרופע פון לוקאװ. איך האב געװאלט איבערשרײבן פאר זיי א טייל געלט, אבער די טורמע־קאנצעלאריע האט עס נישט געװאלט מאכן. יעדן נאכמיטאג האט מיר די שליסערין געברענגט א גרויס ברויט מיט א װורשטל. א העלפט איז באלד צעטײלט געװארן אין מײן צעלע. די אנדערע העלפט האב איך געװאלט אין דער פרי איבערשיקן צו מײנע לוקאװער חברים. אבער אין דער פרי איז שוין קײן צײכן םון דעם נישט געװען. איך האב באשלאסן דעם אנדערן טאג צו נעמען דעם עםן און ארײנטאן אין א האלדז־טיכל. װען אליע זענען שוין געשלאפן, האב איך דאס פעקעלע אנגעטאן אויף מײן האלת. עס איז אדורך א שטיקל צײט, האט זיך פלוצעם דערהערט א געװאלד. גרויסע שטשורעם זענען ארומגעשפרונגען איבער די שלאפנדיקע. די שליסערינס האבן געעפנט די טיר, זיי האבן געמײנט, אז די באנדיטקעס האבן מיך דערהרגעט. איך האב שנעל באהאלטן דאס פעקעלע ברויט און קיינער האט נישט געװוסט, פאר װאס עס זענען בײנאכט אנגעלאפן די שטשורעם. מיט עטליכע טעג שפעטער האבן די דירעקטארין און שליסערינס מיר צוגעזאגט,

אזמען װעט יעדן אנדערן טאג ארויפטראגן א ברויט םאר די מענער. דאם האבן זיי געמאכט, װײל איך האב גענײט פאר דער דירעקטארין. יענע װאך זענען צוגעקומען פרישע ארעםטירטע, צװישן זיי איינע אםאליטישע. מיר האבן זיך דורכגערעדט. זי האט מיר געזאגט, אז זי איז געװען צװײ יאר פארשיקט אין סיביר, פאר זיך טעטיק אין דער ם.ד. עס איז איר געלונגען צו אנטלויפן בעת דער מלחמה. זי איז געװען א פוילישע. מיר האבן זיך זײער גוט אײנגעעלעבט, געשלאםן און געגעסן צהאמען. עס זענען אויך צוגעקומען עטליכע ײדישע מײדלעך. זיי האבן געשמוגלט איבער די גרענעצן. איך האב נישט געהאט מיט זיי, װאם צו רעדן. דערװײל איז אויסגע- בראכן א קאנפליקט צװישן די שמוגלערינס, מיך האט עס נישט אינטערעסירט, אבער די פוילישע םאציאל־דעמאקראטין האט א געשױ געטאן **פשיאקרעװ, יאקבים