142 םםר לוקזווו מיר האבן זײ שטארק מקנא געװען. בײ אונדז׳ 12—13 יאריקע ײבגלעך׳ האבן זיי אלע אויםגעזען וױ העלדן. דער עיקר איז אונדז געפעלן דיער אנטאן: די קורצע הויזן׳ די בלוזקע מיטן ברײטן פאםעק׳ דאם מעםער אין דער זײט׳ דער שטעקן מיטן איתערנעם שפיץ און דער גרויםער םקויטישער קאפעלוש. מיר האבן זײ דערצײלט׳ אז אויד אין לוקאװ װילן מיר שאםןא ״השומר הצעיר*. די האבן אונדז געהײםן װערבירן מער חברים און צוגעזאגט אונדז צו העלפן. מיר האבן זיך געװענדעט צו עלטערע צױניםטן אין לוקאװ נאך הילף בײם שאפן א גרופע פון ״השומר הצעיר״, אבער זײ האבן זיך ארויםגעדרײט. מיר האבן זיך געװענדעט צו די ״צעירי־ציון״׳ האבן זײ אונדז פארבעטן צו זיך אין לאקאל׳ ערגעץ הינטער דעם שעכטד׳ויז. דארט האט גאטעםדינער אונדז גענומען אגיטירן׳ אז מיר זאלן ארײנטרעטן אין ״צעירי־צױן״. װען מיר האבן געטענהט׳ אז מיר װילן זיק ״השומר הצעיר״׳ האט ער געעגטפערט: ״גוט׳ װעט איר זיץ ״ד׳שומר הצעיר—צעירי ציון״. מיר זענען אװעק מיט גארנישט. אן ענלעכע אויפנאמע האבן מיר געהאט בײ ר׳ אברהם זשיטא פון ״מזרחי״.
מיר האבן אים דערצײלט׳ אז מיר װילן גרינדןא ״השומר הצעיר״ און געבעטן׳ אז מען זאל אונדז אפגעבןא קלײן צימערל פון קלײנמאנם הויז׳ װאם דער ״מזרחי״ האט פארנומען. ער האט אונדז גענומען צורעדן׳ אז מיר זאל ארײנטרעטן אין ״מזרחי״. ער האט גענומען שרײען׳ אז מיטן ״טײטל״ װעלן זײ ארויםטרײבן דעם שונא פון לאנד. װען מיר האבן געפרעגט׳ װאם ער מײנט דערמיט׳ האט ער אויפגעקלערט׳ אז מיט תורה ועבודה װעט מען אײננעמען ארץ־ישראל. אבער מיר האבן געטענהט אײנם: מיר װילן זײן ״השומר הצעיר״. צו יענער צײט זענען מיר שוין געװען איןא גרעםערער צאל. מיר האבן אײנגעלאדןא חבר פון מעזריטש׳ און אויף דער גאם׳ דאם הײםט אויפן פעלד׳ האבן מיר געשאפן די ױגנט־ארגאניזאציע ״השומר הצעיר״ אין לוקאװ. אויב איך האב נישט קיין טעות׳ איז דאם געװען אין יאר 1924. די ארגאניזאציע האט אנגעהויבן װאקםן פון טאג צו טאג. מיר האבן אפגעדונגען 2 צימערלעך בײ ״מזרחי״. ביז װאם-װען׳ נאך אײדער דער ״השומר הצעיר״ האט אפיציעל עקזיםטירט׳ האבן מיר׳ ד. ה. פעלצמאנם׳ מילער און איך׳ אנגעהויבן טראגן קורצע הויזן. און דאם האט געמאכטא ״רושם״. מיר האבן זיך דערפילט שטארק און מיר זענען שוין מער נישט אראפ פון טראטואר װען מיר האבן זיך באגעגענט מיט פוילישע ײנגלעך (בדרך־כלל פלעגן ײדן אראפגיץ פון טראטואר און אדורכלאזן די שקצים).
אין דער ״פאװשעכנע״ שול האבן דאן געלערנט צוױי ײדישע לערערם׳ דאנציג און ראזענצװײג׳ אץ איץ ײדישע לערערקע׳ אלטמאנאװא, מיר האבן זיך געװענדעט צו זײ נאך הילף. ראזענצװײג האט זיך תיכף איבערגעגעבן מיט אלע כוחות דער ארבעט פון ״השומר הצעיר״. ער האט זיך געשטעלט אין שפיץ פץ דער ארבעט׳ געװארן ״ראש הקן״.