174 םפר לוקא װ זי פרעגט מיך טאקע צי איך בין גישט הונגעריק, און צי איך האב געלמ. אויב איך װיל, קען זי אפשײלן נאך עטליכע קארטאפל, פאר מיר אויך. .אװדאי — זאג איך — איך װיל נישט אומזיסט, איידער איך װעל אװעקגײן, װעל איך פאר אלעס באצאלױ. צוזאמען מיט אלעמען האב איך אפגעגעםן די שיטערע זופ. דערנאך האט מען מיד געהײםן לײגן זיך מיטן ײנגל. קיץ אגדער פלאץ א מ נישט געװען. איך בין שנעל אײנגעשלאפן. װי אין א חלום האב איך דערד.ער ט א שיםער ײ פון ביקםן און קוילנװארפער. אבער מיד איז געװען שװער זיך אויפצוכאפן. מען האט מיד גענימען װעקן, טרײםלע ן מיך. איך האב אויפגעריםן די אויגן און דערזען װי די בעל־הביתטע שטײט איבער אונד ז און שרײט: ״קינדער, ארויף אויפן בוידעם, די פאליאקן כאפן מעגטשן צו דער ארבעט. זײ ראביר ן און שלאגן״. מיר זענען ארויף אויפן בוידעם, און דארט האבן מיר געד׳ערט געװאלדן און געשרײען, וואס האבן זיך געטראג ן פון גאס. קײנער פון אונד ז האמ נישט געװאגט ארויםצורעח א װארט. נאכן האלב ן טאג האט מען אונד ז געהײםן אראפגײן. מען דערצײלט, אז די פאליאקן האבן באראבש־ועט א םך ײדישע היחער. נאך איצט װאגן גישט די מענער ארויםצוגי ץ אין גאס. איך בלײב דארט נעכטיקן און גיב אװעק דער פרוי מײנע צארסקע רובלס.
צו מארגנם אין דער פריי איז די בעל־הביתטע אװעק אין גאם שאפן עפעס עםן. זי איז צוריקגעקומען מיט א בשורד׳־טובד״א ז אלע פרעמדע, װאם זענען זיך צונויפגעלאפן קײן שעדלעץ, שיקט מען צוריק אהיים מיט לאםט־אויטאס. איך האב געפילט, אז מען װיל דארט פון מיר פטור װערן. די פרוי האט מיך אונטערגעיאגט, אז איך זאל שנעל אװעק צום מאגיםטראט. באלד שיקט מען אפ פון דארט א פארטיע מענטשן און איך קען נאד פארשפעטיקן. איך האב זיך געזעגנט און הארציק געדאגקט פאר זײער גוטסקײט און אװעק• בײם מאגיםטראט האב איך צװישן דער גרויסער מאסע מענטשן געטראפן אויך לוקאװער ײדן. איך האב זיך ארײנגעשטעלט אין די רײען פון די לוקאװער. פלוצלינג זענען אנגעלאפן ״אולאנער״ און אנגעד״ויבן שלאגן מכות־רצח. די מענטשן אין די רײען האבן אנגעהויבן אנטלויפן. איך בין געלאפן נאך דעם לוקאװער מש ה פאלקמאן• ער איז אדיבער א פארקאן, און איך נאך אים. מיר זענען אריץ אין א בית־מדרש אויף יאטקע־גאם. דאם בית־מדרש איז געװען פול מיט אנטלאפענע ײדן, צװישן די אויך לוקאװער. דארט האט מען געשמועסט, אז די גאנצע געשיכטע מיטן צוריקפארן פון חפרעמדע ײדן איז געװען א פראװאקאציע.
פירטע געהאב איך זיך געפײניקט אין בית־מדרש. אץ מאל ביינאכט האב איך געהערט ווי א גרופע לוקאווער אידן סודען זיך. איך האב זיך אונטערגעהערט אץ דער-גאנען, אז זיי גרייטן זיך אהיימצוגיץ פאר יעח פרית. איך בין שוין יענע נאכט נישט געשלאפן און אפגעווארט די מינוט ווען די וועלן גיץ. ארום 3—4 אדיגער פארטאג זענען זיי אויפגעשטאנען און ארויס פון בית־מדרש. איך בין זיי נאכגעגאנגען און זיך ארויסגעשארט פץ בית־מדרש. אין דרויסן האב איך זיך דערמאנט, אז איך האב אינעווייניק איבערגעלאזט מיץ האנטעך. ווען איך דיא bg