178 םםר לוקאװ טע״. מען האט געלערנט די קינדער יידיש׳ רוסיש און פויליש׳ אח אויך מחיק— פידל־שפילן. אײן מאל האב איך געפרעגט מײן זיידן װי אזוי עם קומט זיץ נאמען אויף דער װאנט אין שולע— צװישן די אנגעזעעגםטע לײט םון שטאטז דעדויף האט דער זײדע מיר געעגטםערט: די3 חשובע שטאט־פארשטײער האבן פארבעטן צו זיד אין מאגיםטראט10 ײדישע בעלי־בתים און געװאלט זיי פארלײגן צו שאפןא שטאט־ שולע. די ײדן זענען דאךא מערהײט אין שטאט. קײנער איז נישט געקומעןא חח מיח זײדע׳ װאם האט געהאלטן׳ אזא ײד דארף קענען די רוםישע און פוילישע שפראך. צו מארגנם האבן די אײנגעלאדענע בעלי־בתים געהאט טענות צו מײן זײח. די האבן געזאגט׳ אז ײדן דארפן נישט קימ שקאלעם׳ נאר חדרים. מיץ זײדע האט זײ געפרװוט איבערצײגן׳ אז די שולע װערט סײ װי געגרינדעט. פון די ארומיקע דערפער קומען די קינדער און עם זענען שוין פארשריבן200 פוילישע קינדער און בלויז5 יידישע יינגלעך. היות װי די שולע װערט איןא גרויםער מאס אויםגעד׳אלטן םון ײדישע געלטער׳ קומט אויס, אז גױישע קינדער לערנען זיך אויפן חשבון פח די ײדן•
אין שולע זענען שוין געװען4 קלאםן און אויך צוגױיטונגם־אפטײלונגען. פאר דער קלײנער צאל ײדישע שילעדס איז די שולע געװעןא גיהנום. הינטער מיר איז געזעסן דעם רוםישן פאפם זון׳ אנטיפאװיטש. ער איז געװען שטארק נישט בלויז מיט זײנע ידײם׳ נאר אויך מיט זײן פאטער דעם פאפ׳ װאס פלעגט קומען איח מאל און אויך לערנען רעליגיע׳ ״זאקאן באזשי״. אײן מאל׳ בעת דער פויזע׳ האט דעם פאפם זון צו מירא זאג געטאן ״בעזבאזשניק״. אלצדינג האב איך געקענט פארטראגן פון מײנע קריסטלעכע מיטשילערם— קלעפ׳ פעטש׳ אבער װען איך האב דערהערט פון דעם פאפם זון דאם דאזיקע װארט׳ בין איך װילד געװאח. איך האב אים דערלאנגט מיט דער פויסט און געטראפן אים אין נאז. עם האט אנגעהויבן צו לויפן פון אים בלוט. דערזען בלוט׳ האב איך זיך שטארק דערשראקן און אנטלאפן אהײם. פון דער שולע איז געװעןא היפש שטיקל װעג צו אונדז אהײם: דער ראחינער װעג בײם קאשטשאל׳ די בראװארנע גאם. אבער דאם מאל האט דאם געדויערט בײ מיר גע־ צײלטע מינוטן. איך בין געפלויגן׳ נישט געלאפן. איך האב זיך פארגעשטעלט׳ אז מען יאגט מיך נאך׳ אט׳ אט׳ כאפן זײ מיך.
געקומען אהײם און דערצײלט װאם מיט מיר איז געשען— איז מיח פאטער נישט געװען צופריח. ער האט געהאלטן׳ אז איך האב גישט געדארפט אנטלױפן. איצט װעט מען מיך האלטן פארן שולדיקן. ״גײ צוריק אין שקאלע׳ און איך װעל װארטן דארט אין דרויםן״— האט ער געזאגט. מיר האט זיך אבער זײער נישט געגלוסט צוריקצוגיח אין שולע׳ זענען מיר אריח צום זײח זיך שואל עצה זיח• אויך ער איז געװען אין דער מײנונג׳ אז איך דארף תיכף גיח צוחק אין שולע. פארפאלן׳ צוזאמען מיטן טאטן זענען מיר אװעק אין שולע. ער איז געבליבן