184 םפר לוקאװ די גוטע געשעפטן פח די אנטיסעמיטן האבן נישט לאנג אנגעהאלטן. ביםלעכוױת האבן די פויערים אנגעהויבן צוריקקומען צו די ײדישע געשעפטן. מיט יידן את באקװעמער צי האנדלען. זײ גיבן אויף קרעדיט׳ אנשטאט מזומן נעמט ערא קײשל אײער׳א הון׳א זעקל קארטאפל. בײם ײד קען מען קויפן אי קלײן׳ אי גרוים. האט טאקע לאנג נישט געדויערט און דאם ״ראלניטשע״ געשעפט האט ״געפלאצט״. געליתט האבן זײ נישט׳ און דירה־געלט האט מען געדארפט צאלן׳ שכירות די אנגע־ שטעלטע אויך. ביז— מען איז געקומען צו ײדן און זײ פארגעלײגט אפצוקויפן דאם ביםל פארבליבענע םחורה. די ײדן האבן אבער אפגעענטפערט מיטן זעלבן פזמון: ״סװאי דא םװעגא״... עם האט זיד אבער געפונען אײנער װאם האט בײ נאכט געמאכט דאם געשעפטל און אײנגעהאנדלט בײ זײ דאס ביסל םחורה. ♦ די צײט לויפט. אין יאר1919 ברעכט אויס די פויליש־באלשעוױסטישע מלחמה. איך בין אין די יארן פון מיליטער־פליכטיקײט. פון דעם זעלבן יאר זענען געװען מײנע חברים משה דוד זשעזשניק און ישראל װאלאנד. מיר האבן באשלאםן אלײן צו גײן זיד מאביליזירן.
פאר דער מיליטערישער קאמיסיע איז די גאם געװען שװארץ פון מענטשן. מען האט אויםגערופן לויט די בוכשטאבן• איד בין ארײן לויטן ערשטן אות פון מײן נאמען ״פ״. מיר האבן שוין םריער געהאט אײנגעהאנדלט פריװאט מיליטערישע מלבושים. ביז איד ארײן אויף דער קאמיםיע װיא פארטיקער סאלדאט׳ אפגעגעבן דעם זעלנערישן סאלוט און געבליבן שטײן גלײד׳ װיא םאלדאט אין דינםט. דער דאקטאר האט מיד געפרעגט׳ צי איד בין נישט קראנק׳ איד האב געענטפערט׳ אז איד בין פולקאם געזונט. דאם האב איד געזאגט מיט מײן גוטן פויליש פון דער שקאלע ארוים. די מענטשן פון דער קאמיםיע האבן זיד אנגעקוקט: אזא ײדישן רעקרוט האבן זײ נאד נישט געזען. איד האב זיך אנגענומען מיט מוט און געזאגט, אז אין דרויםן װארט מיינערא חבר װאם זיץ בוכשטאב איז ״ז״— זשעזשניק— דארף ער זיק פון די לעצטע. בעט איד׳ אז מען זאל אים איצט ארײנרופן אץ אים דערלײדיקן צוזאמען מיט מיר. מיץ ביטע איז געװארן דערפילט׳ און באלד איז זשעזשניק ארײנגעקומען׳ אויד געקלײדט װיא זעלנער׳ אץ אויף מיטן זעלבן לשון: ״זדרװו״ (געזונט). מען האט אונדז אפגעשיקט קײן קראקע. דארט האבן מיר געטראפן שלמה זילבער־ שטיץ׳ אויךא םאלדאט׳ נאר אין אנדערער קאמפאניע׳ נאד עטלעכע חדשים איבונגען׳ האט מען אונדז געשיקט צום פראנט.
פץ אנהויב האט דער פראנט פאר אונדז זיך פארגעשטעלט מוראדיק. מיר האבן זיד געשראקן פארן טױט. שפעטער האבן מיר זיך צוגעװײנט צו די צרות. מיר האבן אפגעהאלטן איץ זיג נאכן צוױיטן. מיר זענען שוין געװען טיף אין דער װיטעבסקער גובערניע. אין אײנער פון יענע שלאכטן איז געפאלן שלמה זילבערקזטיץ.