מ. עדלבוים ײדן אין לוקאװ די אנטשייונג פון דער קהילה לוקאװ איז אן אלטע שטאט.א םך עלטער פון די שטעט אין איר נאענטער שכנות. לויט אלע װארשײנלעכקײטן איז דארט געװעןא ישוב שוין אין 12טן י״ה. זיכער איז> אז אין 13טן י״ה איז שוין דארט געװעןא װוינארט, וואס האט זיך גערופן לוקאװ. װי עס שײנט, איז דארט אנטשטאנעןא ישוב מחמת מיליטערישע נויטן. אין יענע צײטן איז דער פלאץ, אויף װעלכן לוקאװ שטײט, געװען די גרענעץ מיט ליטע. די יאדזשװיניגן, װאס האבן באװוינט ליטװיש־פאדליאשע, פלעגן אפט באפאלן םוילן אין יענעם ראיאן. כדי פארהיטן פוילן פון זײערע איבערפאלן אויף איר, האבן די פוילישע מושלים אויפגעשטעלט אויף יענעם פלאץא מיליטערישן גארניזאן, װאס האט געהאט די בפירושע אויפגאבע צו פארטײדיקן דעם ראיאן קעגן די איבערפאלערישע יאדזש־ װיניגן.

אין 13טן י״ה שטעלט דארט אויף קיניג באלעסלאװ װםטידליװי (דער צניעותדיקער) (1274—1221),א מיטגליד פון דער קיניגלעכער פיאסט־משפחה—א הילצערנעם שלאס. ער האט אויך אריבערגעבראכט אהינצו מיטגלידער פון דעם טעמםלאר־ארדן (קזשיזשאצי— קרײצלעד), װעמענם אויפגאבע עם איז געװען צו פארטײדיקן פוילן קעגן די יאדזשװיניגן. װאם פלעגן איבערפאלן און ארײנדרינגען אין דער פוילישער טעריטאריע. באלעסלאװ האט אויך געלאזט דארט אויפשטעלןא קאשטשאל. באלעסלאוי האט מיט דעם אריבערברענגען די טעמפלארן געהאט גאךא געדאנק: צו באקערן די געצנדינערישע (פאגאנישע) באפעלקערונג צום קריסטנטום. כדי צו אנטװיקלען דעם דאדטיקן ראיאן, האט באלעסלאװ געשאנקען דעם אדלשטאנד (שליאכטא) גרויסע שטחים לאנד, װאס זײ האבן געדארפט באארבעטן. אזוי ארום איז לוקאװ געװארןא באדײטנדיקער פארקער־פונקט צװישן פוילן און ליטע. דער דאזיקער פארקער איז געװארן פיל גרעםער און חשובער נאך דעם, װי פוילן האט פארנומען גדאנסק (דאנציג). פוילן האט באקומעןא צוטדיט צום אפענעם יםא דאנק װאס זי האט אנגעהויבן שיקן אירע אגראר־פראדוקטן אין די מערב־לענדער. •) אין פויליש— לוקאװ פאדליאסקי. ײדן םלעגן זאגן; ליקעװע, ליקאװע. םארגלײך שו״ת בית חדש הישנות םיסן ם״ח לוקאוו אדער ליקבא, ליקװע1 םארגל. שױת םהר־ם םלובלץ םיםן נ״ם. 15