196 םסר לרקאװ לםוף איז דארט געװארן אייגגעארדגטא שול פאר יידישע קיגדער. דירעקטאר איז געװען דער פאליאק טשעגיארסקי. ♦ צװישן די יידישע בעל־מלאכות זענען געװען זעלטענע טיפן. אזױ, למשל׳ דערמאנט זיך מיר דער קאװאל זעליג. נאך דער שװערער ארבעט בײ טאג, האט ער זיך פארנומען מיט הײלן קראנקע. אזא קינד האט זיך אויםגעלענקטא הענטל אדערא פיםל, איז מען גלײך געלאפן צו אים׳ און ער האט געהאלפן. אויף אן אנדער ארט װעט דער לײענער געםינעןא שילדערונג װעגן די פריזיערם, װאם זענען געװען נישט בלויז פעלדשערם, נאר אויך קלעזמערם. מען דאדף אויך דערמאנען די ײדישע דארפםלײט, װאם האבן געװוינט אין פארװארפנטקײט צוױשן גויים, און דאך האבן זײ אזוי אפגעהיטן ײדישקײט. אזא ײד האט נישט מחלל שבת געװען, אפילו װען מען שיט אים אפ מיט גאלד. אין די ימים־נוראים האט מען אײנגעארדנט מנינים פון עטלעכע נאענטע דערפער אדער מען איז געפארן אין שטאט ארײן. זײ האבן אפגעגעבן די לעצטע גראשנם, אבי אראפצוברענגען פװ שטאטא מלמד, װאם זאל אויםלערנען די קינדער כאטשא ביםל עברי. די אלע ערלעכע הארעפאשנע ײדן זענען אכזרױתדיק אומגעבראכט געװארן דורך די דײטשע רוצחים. חיה פעלצמאן לוקאװ אין מײן זכרץ

װען מען האט אויםברוקירט דעם בהמה־מארק, האט מען דארט אװעקגעשטעלט דעם ערשטן גאז־לאמטערן. דאם איז פאר אונדז קינדער געװעןא גרוים געשעעניש. אין יענער צייט, פאר דער ערשטער װעלט־מלחמה, איז עלעקטריש ליכט געװען בײ אונדז אין שטאטא פאנטאזיע, די אײנציקע גאז־לאמפ האט געדארפט באלײכטן די שולגאם און אלע ארומיקע געםלעך. אין די זומער־אװגטן פלעגן די שכנים ארומ־ שפאצירן נעבן דעם גאז־לאמטערן, קיק גבירים האבן אויף דער שולגאם נישט געוװינט. די תושבים דארט זענען געװען שוםטערם, שנײדערם. אויך מלמדים האבן נישט געפעלט. זײ האבן געקנעלט מיט די קיגדער ביז שפעט אין דער נאכט אריץ. אפט פלעגן די װײבער פץ די מלמדים העלפן צו דער פרנםה און פארקויפן רעטשענע קיכלעך אדער הײסע באבעס. אין דער געגנט האבן אויך געװוינט די סופרים, װאם האבן געשריבן תורהס, מזחות,