םםר לוקאװ 219 דעמאלטיקע רעװאלעיאנערע לידער װי װעגן שולמאנס טויט און ענלעכע. דער פאטער ע״ה האט געהאטא באזונדערן חוש פאר גוטער הארמאנישער מוזיק, סײ ליטורגישע, סײ קלאסישע, װעלטלעכע. אין די דאזיקע אומשטענדן האט בײ די פיר זין זיר אנט־ וױקלטא ליבשאפט צו געזאנג. די שכנים אונדזערע, ײדישע וױ נישט ײדישע, פלעגן זיך שטעלן הינטער אונדזער פענצטער אמ מיט פארגעניגן זיד צוהערן, װען מיר האבן געגעבןא זינג־אויףא ״צור משלו אכלנו״, אדערא ״ױם זה מכובד״. און װען אונדזער הײמישער כאר איז ארײן אין התפעלות, איז מען שוין איבערגעגאנגען צו צױן־לידער, צו פאלקסלידער און לסוף אפיא צו רעװאלוציאגערע לידער. דאס איז געװען דער טאג אין דער װאך, װען טאטע־מאמע און קינדער האבן זיך געאײגיקט אין נגינה. דעמאלט איז אין שטוב געשאפן געװארןא הארמאניע. יענע זמירות און געזאנגען האט מען געקענט אנרופן די ״צוקונפט־מוזיק״. משה פעלצמאן איצל־חײם— דער חומש־מלמד איצל־חײם, דער חומש־מלמד, האט געװוינט אויפן בהמה־מארק, אין אן אײגן הױז אין הויף אויפן גאח האט ער געהאט דאס חדר צוזאמען מיט זי? וװיגונג, װאס איז באשטאנען פון איץ צימער.
איצל־חײם איז געװעןא ײד מיטא הויכער פלײצע. דער קאפ זײנער איז געװען פארגראבן צוױשן די אקםלען. ער האט געהאטא שפיציקע נאז אוןא שיטער בערדל. זיץ פנים איז געװען אש־גרא, די אויגן— ברוינע, טיף־ארײנגעזעצטע אין די לעכער. די לאנגע הענט מיט די דארע פינגער האט ער תמיד געהאלטן אין איץ פאזע■ די רעכטע— פאדשטעקט אין כאלאטל, צװישן די קנעפלעךן די לינקע— אנגעשפארט אויפן הינטן. איבער זיץ פנים האט זײער זעלטן זיד באװױןא שמײכל. די קינדער האבן די רביצין גערופן די ״צאנעכע״, דערפאר װײל אירע גרויםע ציץ האבן איר ארויםגעשטארצט פון מױל. אליץ איז זי געװען קלײן אוי פארדארט מיטא מױזן־פנים מיט שפיציקע אויגן. די קינדער פלעגן פאר איר שטארק מורא האבן, וױיל זי האט זײ אנגעטאן צרות. װען דאם קליעװארג האט געבראכט פארן רבין װאםער פון דער שיל־פלומפ, האט זי דאס װאםער באהאלטן פאר די קינדער און געהײסן זײ טרינקען דאם װאסער פון בהמה־מארק, װאם איז געװען נישט געשמאק. די6—ד־יאריקע תלמידים האבן ביי איצל־חיימען געלערנט חומש. די ײנגלעד זענעז געזעםן אחםא גרויםן טיש, יעדער בײ זיץ חומש, און דער רבי, אױבן אן, האם געלערגמ