ססר לוקא װ 263 זעלבסטפאטואלטונגען זארגן דערפאר ׳ ןן ז ס׳זאלן פארשפרייט װערן גרױסע נעצן ס ביבליאטעקן, װאם זאלן אױפהייבן דעם קולטור־מצב פון דער באפעלקערונג . זעלבסטפארשטענדלען־, אז מיר מיינען נישט צו פארגלייכן אונזער שטאט צו די קולטורעלע לענדער . בלױז אין פארגלײך מיט די ארומיקע שטעט, איז דער צושטאנד פון אונזער קולטור־אנטװיקלונג א ם שאפונג דיער א נידעריקער — אױב נישט דער נידעריקםטער. אין אונדזער שטאט ׳ װעלכע צײלט נאענט פמ 9000 ײדישע אײנװוינער ׳ צײלן די לײענער אין די ביבליאטעקן 300, ד״ה 3 פראצענט פון דער גאנצער היגע ר ײדישער באפעלקערונ^ג א מ אױב מיר װעלן נישט רעכענען אױף פראצענטער, איז דער אויםפיר ״ אז עס לייענען בלויז א געװיסער טײל, װעלכער טײלט זיך אין ״באװעגלעכע״ און נישט ״באװעגלעכע״ לײענער ס (אזעלכע ׳ װאס טוישן זעלט א בוך) . כאראקטעדיסטיש, אז די דרײ הונדערט לײענער באשטײען בלויז פון ױגנטלעכע . דארף מען בעסער באוױמען, פאר װאס אין אונזער שטאט הערשט א גװאלדיקע אפגעשטאגענקײט ז דארף מען זוכן אנדערע םיבות, פאר װאס אלע קולטורעלע אונטער־ נעמונגען גיבן זיך נישט אים — פאר װאס אונזער שטאט האט פון זיך נישט ארויס־ געגעבן קײן פערזענלעכקייטן ז א מ פאר װאס די אלע, װעלכע פרובירן אנוױמען מיטלען װי אזוי פארשענערן דעם קולטור־מצב פון שטאט, װערן אזוי אויםגעלאכ ט ז

מיר דארפן דעריבער נישט זוכן די סיבות אין אויסערלעכע פאקטארן. די מכה איז אונדזערע, אן אינערלעכע, װאס נאר בײ א געמײנזאמער אויפקלערונג־ארבעט םאר דער ױגנט א דורך אױינציען זײ אין די ביבליאטעקן און לײען־זאלן, װעלן מיר ענדלעך זיך ארױסהײבן פם דעם צוקוטאנד, אין װעלכן מיר געפינען זיך. ״דאס לוקאװער װארט״ נומ׳ 11, 1927 צו אלע חברים און פרײנד פון דער ײדישער װעלטלעכער פאלקסשול אין לוקאװ פיר יאר ראנגלען מיר זיך אין א שווערער קאמף פאר דער יידישער שול. זייערא שװערער װעג איז דאם געװען פאר די שול־טוער א מ לערער, א װעג פון דערנע — איגנארירט פם דרויסן א מ פארפאלגט פון אײגענע שונאים. א מ דאך, נישט קוקנדיק אויף די אלע מניעות, האבן מיר, יחידים, נישט פארלוירן די האפענונג צו בויען די יידישע שול אין אונחער שטאט, וואם די נויטווענדיקייט האט אונדז דיקטירט. מיט אונחערע אייגענע כוחות, מיט דעם בלוטיקן אפגעשפארטן גראעזן, האבן מיר געשאפן דעם קולטורעלן בנין, א בנין, וואם שטעלט מיט זיך פאר פיר יאר םםירת־ נפשדיקע שול־ארבעט, קינדער מיט עלעמענטארער בילדונג אין דער יידישער שפראך, קינדער אנטװיקלטע, דערצויגענע אין גייםט םון יידיש־װעלטלעכן קולטור־לעבן׳ און דאס גיט אונחמוט אויף װייטערדיקער ארבעט.