ססר לוקאװ 263 זעלבםטפאתואלטונגען זארגן דערפאר׳ ןןז ס׳זאלן פארשפרייט ויעח גרױםע נעצן סמ ביבליאטעקן, װאם זאלן אױפהייבן דעם קולטור־מצב פון דער באפעלקערונג. זעלבסטפארשטענדלען־, אז מיר מיינען נישט צו פארגלייכן אונחער שטאט צו די קולטרעלע לענדער. בלױז אין פארגלייד מיט די ארומיקע שטעט, איז דער צושטאנד פמ אונחער קולטור־אנטװיקלונג אמ שאפונג דיערא נידעדיקער— אויב נישט דער נידעריקםטער. אין אונדזער שטאט׳ װעלכע צײלט נאענט פמ9000 ײדישע אײנוװינער׳ ציילן די לײענער אין די ביבליאטעקן 300, ד״ה3 פראצענט פון דער גאנצער היגער ײדישער באפעלקערונ^ג אמ אויב מיר װעלן נישט רעכענען אויף פראצענטער, איז דער אויםפיר״ אז עס לייענען בלויזא געװיםער טײל, װעלכער טײלט זיד אין ״באװעגלעכע״ און נישט ״באװעגלעכע״ לײענערס (אזעלכע׳ װאס טוישן זעלטןא בוך). כאראקטעדיסטיש, אז די דרײ הונדערט לײענער באשטײען בלויז פון ױגנטלעכע. דארף מען בעםערע באוױמן, פאר װאס אין אונחער שטאט הערשטא גװאלדיקע אפגעשטאגענקײטז הארף מען זוכן אנדערע םיבות, פאר װאס אלע קולטורעלע אונטער־ נעמונגען גיבן זיך נישט אימז— פאר װאם אונחער שטאט האט פון זיך נישט ארויס־ געגעבן קײן פערזענלעכקײטןז אמ פאר װאס די אלע, װעלכע פרובירן אנוױמן מיטלען װי אזוי פארשענעח דעם קולטור־מצב פון שטאט, װערן אזוי אויםגעלאכטז
מיר דארפן דעריבער נישט זוכן די סיבות אין אויםערלעכע פאקטארן. די מכה איז אונדזערע, אן אינערלעכע, װאס נאר בײא געמײנזאמער אויפקלערונג־ארבעט םאר דער ױגנט אמ דורך אױינציען זײ אין די ביבליאטעקן און לײען־זאלן, װעלן מיר ענדלעד זיך ארױםהײבן פמ דעם צוקוטאנד, אין װעלכן מיר געפינען זיך. ״דאס לוקאװער װארט״ נומ׳ 11,1927 צו אלע חברים און פרײנד פון דער ײדישער װעלטלעכער פאלקסשול אין לוקאװ פיר יאר ראנגלען מיר זיך איןא שווערן קאמף פאר דער יידישער שול. זייערא שװערער וועג איז דאם געװען פאר די שול־טוער אמ לערער,א װעג פון דערנער— איגנארירט פמ דרויםן אמ פארפאלגט פון אײגענע שונאים. אמ דאך, נישט קוקנדיק אויף די אלע מניעות, האבן מיר, יחידים, נישט פארלוירן די האפענונג צו בויען די יידישע שול אין אונחער שטאט, וואם די נויטווענדיקייט האט אונדז דיקטירט. מיט אונחערע אייגענע כוחות, מיט דעם בלוטיקן אפגעשפארטן גראעזן, האבן מיר געשאפן דעם קולטורעלן בנין,א בנין, וואם שטעלט מיט זיך פאר פיר יאר םםירת־ נפשדיקע שול־ארבעט, קינדער מיט עלעמענטארער בילדונג אין דער יידישער שפראך, קינדער אנטװיקלטע, דערצויגענע אין גייםט םון יידיש־װעלטלעכן קולטור־לעבן׳ און דאס גיט אונח מוט אויף װייטערדיקער ארבעט.