Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 318
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1289

314 םםר לוקןןװ די דראטן. זײ האבן אנגעהויבן קומען אויפן פלאץ (מען האט געשמועםט, אז די דייטשע װאך איז געויאח איבערגעקויםט). אײן מאל איז צו מיר צוגעקומעןא מיידל און מיד געפרעגט םאר װאם איך אנטלויף נישט. איך האב איר דערצײלט װעגן מיץ נישט געלונגענעם פרװו צו אנטלויפן, און אויםער דעם האב איך נישט װו צו לויפן. זי האט מיר געזאגט, אז איך זאל גיץ מיט איר און זי וועט מיר העלפן אנטלויפן. מיר זענען אװעק הינטערא שטאל דערנעבן׳ װאם האט זיך שוין געפונען אויף יענער זײט פון די דראטן. מיך האט זי געהײםן װארטן, און אלײן איז זי אװעק צוא גרוםע פרויען װאם איז געשטאנען נעבןא דײטשן װעכטער. װען דער דײטש האט אויףא װייל זיך אװעקגעדרייט, האט דאם מײדל מיר געגעבןא םימז אץ איך האב אנגעהויבן לויםו. איך בין ארײן איןא שטוב, וװ מ׳האט מיר געגעבן אפצועםן. איך בין אװעק װײטער פון לאגער און געלאפן מיט נאך עטלעכע מענטשן, װאם זענען פון דארט אנטלאפן• מיר האבן באשלאםן איבערצונעכטיקן אין װענגראװ און פאר טאג זאלן מיר אװעק קיץ םאקאלאװ. קײן םאקאלאװ זענען מיר אנגעקומען ערב ױם־כיפור. אין שטאט האבן זיך געפונעןא םך פרעמדע, באזונדערם װארשעװער, װאם האבן נישט געקענט זיך אומקערן אהײם, װײל די הויפטשטאט איז געװען ארומגערינגלט פון די דײטשן.

passage_0f2290ff7fc2b7ec72ffa14b
Passage 2normalized OCR · source chars 1291-2224

די םאקאלאװער ײדן האבןא םך געטאן פאר די מענטשן פון דער פרעמד. מען האט זײ אײנגעארדנט מיט עםן און שלאפן. נאך ױם־כיפור האבן מיר, לוקאװער, געדונגעןא פור און אין דער צאל פון 6 פערזאן האבן מיר זיך געלאזט אין װעג ארימ קימ לוקאװ. געפארן זענען מיר מיט זײטיקע װעגן. מיר האבן געמוזט אויםמײדן שעדלעץ, װארעם דארט האט מען אונדז װידער געקענט פארהאלטן. מידע און צעבראכענע האבן מיר זיך אזוי געשלעפט 7 טעג ביז מיר זענען אנגעקומען אהײם קימ לוקאװ. אנדערע לוקאװער האבן זיך אומגעקערטא םך שפעטער. טײל זענען בכלל נישט צוריקגעקומען— זײ זענען אומ־ געבראכט געװארן דורך די דײטשן. אזוי, למשל, איז געשען מיט װעלװל מאטלער. װען זימ פרוי איז געקומען פװ לוקאװ קימ װענגדאװ און געפרװוט אים איבערגעבןא ברויט דורכן פלויט, האט ער באקומעזא קויל אמ ער איז געפאלן נעבן אירע פים... אין עטלעכע טעג ארום איז קימ לוקאװ ארימ די רויטע ארמײ.

passage_f99b8e517e63bef510b896b5