322 םסר יוקאװ באלד אויף צו מארגגם זענען מיר אװעק צו אים5 פעתאן: איך, ראובן װייםבוים, נאטע קאראםיק, ױםף לימער װישגיע אמ דוד רענדל. דער װעג איז געװעןא געפער־ לעכער, וױיל מיר האבן געמחט דורכגיין די עלעקטראװניע, דורכהאקן די באן־ליניע דעמבלין, כדי ארויםצוקומען אויםן װעג זשעלעכאװ—םטאנען. מיט גרוים שװעריקײטן האבן מיר געםונען דאם הויז םון.״יחשעק דער קוימענקערער׳• מיר האבן אנגעקלאפט אין דער טיר און אויף דײטש באפויא צו עפענען. די פרוי האט זיך געפרעגט װער דאם איז, און מיר דאבן פון דרויםן געהערט, װי ער זאגט, אז דאם זענען מםתמא זײנע חברים, דײטשן. ער האט געעפנט די טיר. איך און װײםבוים האבן אים באפויא אויפצוהײבן די הענט אין דער הויך. מיר האבן אים געפרעגט, צי ער װײםט װעגן ײדן אין דער געגנט. ער האט געענטפערט, אז ער װײםט נישט, אז בכלל האט ער קימ מאל ײדן קימ שלעכטם נישט געטאן. מיד האבן געפאדערט פמ אים, אז ער זאל אוגדז אפגעבן אלע זאכן, צוגעראבעװעטע בײ ײח. ער האט אונדז ארײנגעפירט אין שטאל און דארט האבן מיר איינגעפאקט5 גרויםע זעק מיט ײדיש פארמעגן. מיר האבן אים גערדיםן אראפגימ אין קעלער אמ ארויםגעבן די איבעריקע ײדישע זאכן• ער האט נישט געװאלט אראפגיץ אין קעלער• ער האט, וױיזט אוים, פארשטאנען, אז ער װעט שוין פון דארט נישט ארוים.

א דאנק דער אקציע קעגן ״יוזשעק דעם קוימענקערער״ איז דער משפחה פרענגלער געלונגען איבערצולעבן די מלחמה. נאך דער באפרײונג פון לוקאװ זענען מיר אלע זיו צונױפגעקומען אין דער ציגעלגיע און געפײערט אונדזער נצחון• א גרופע םמ אונדזער חברה איז געגאנגען בײ נאכט אין װאלד• װען ם׳איז געװארן טאג, זענען זײ אריץ איןא םטאדאלע, כדי דארט איבערצװוארטן ביז ם׳װעט װידער װערן נאכט, און דאן װעא זײ פאמעצן דעם װעג• בײ טאג איז דאך געװען געפערלעך צו גײן. צופעליק איז אין םטאדאלע ארימ דעם באלעבאם׳א זון. דערזעענדיק די ײח האט ער זײ בארױקט און געזאגט, אז ער גײט פאר זײ ברענגען עפעם צו עםן. אנשטאט עםן, האט ער געבראכט געםטאפא. נאךא שװערן קאמף מיט די דײטשן זענען אלע *ידן אומגעקומען• צװישן די געפאלענע זענען געװען: ראובן װײםבוים, ױםף ליתער װישניע, נאטע קאראםיק. די נעמען פון אנדערע אומגעקומענע אין דעם קאמף— געדענק איך נישט. די רציחה איז פארגעקומען אין דער לאזער געגנט. מיר, די איבערגעבליבענע, זענען באפאלן דאם הויז. דער באלעבאם׳ זון׳ װאם האט געברענגט די חיטשן, איז נישט געװען• ער איז אנטלאפן, וױיל ער האט מורא געהאט פאר נקמד,. אבער מיר האבן פארברענט דאם הויז צחאמען מיטן פארמעגן פון דער פאמיליע• 90 פראצענט םמ אונחעדע חברים אין די פעלדער און װעלדער זענען אומגעקו־ מען דורך פוילישע מערדער. דאם װעלן מיר אײביק געדענקען.

אױסגענוםען דורך גג כארנשטײן