Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 371
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1358

סםר לוקארר 367 דער פלאן איז אונדז געפעלן געײאח און מיר האבן אנגעהויבן טראכטן װי אזױ אים צו רעאליזית• מיר האבן געװוסט, אז דאס איז נישט קיץ לייכטע זאך• ארויס פון געטא, קען מען נאך װי עס איז׳ אבער דער װעג קיץ לוקאװ איזא לאנגער און אז מען טרעפטא יידן אויםערן געטא׳ װערט ער דערשאסן. די מוטער האט אבער געזאגט, אז מיר דארפן פרוװן זיך ראטעװען פאר יעדן פרייז. דער גורל איז געפאלן אויף מיר. איך האב זיך געזעגנט אין שטוב און אװעק צו דער געטא־מויער אויף מילנע־ גאם. דארט האט זיך געפונעןא לאך, מיט װעלכן די שמוגלערם האבן זיך באנוצט. איך האב דארט געטראפןא ײדישן פאליציאנט, װאם האט געהיטן דעם מויער. איך האב אים געגעבן20 זלאטעס און איך האב זיך ארויםבאקומען פון געטא. דאם איז געװען דעם 15טן מאי 1942, ארום9א זײגער אין דער פרי. אויף דער ״ארישער זײט״ בין איך אריץ איןא טראמװײ, װאם האט געפירט קײן יאביאננע. איך האב נישט געהאט קײן קלײנגעלט (א בילעט האט געקאסט25 גראשן) האב איך אים געגעבןא באנקנאט פון2 זלאטעם. דער קאנדוקטאר האט אויף מירא קוק געטאן און מיר אײנגערוימט אין אויער! פאני יעסט זשידװוקאן״ (איר זענטא ײדישע). איך האב אים געענטפערט, אז ער דארף מיר גישט געבן קיץ רעשט פון די צװײ זלאטעס, אבי ער זאל שוױיגן. ער האט טאקע צוגענומען דאם גאנצע געלט און געשװיגן...

passage_ea7c5ada22b3d822d64b8447
Passage 2normalized OCR · source chars 1360-2649

פון יאבלאנגע בין איך אװעק צופוס, מיט הינטערװעגן, קײן מילאסנע. אהין בין איך אנגעקומען פאר נאכט. איך האב זיך געפרעגט בײא פוילישער פרוי וװ איך קען דאדט נעכטיקן. די פרוי האט דערקענט, אז איך ביןא ײדישע, אבער אין מילאםנע האב איך נישט קיץ מורא געהאט, וױיל אין שטעטל איז דאם געטא געװעןא פרײער, נישט קיץ פארצוימטער. די ײדן האבן בלויז געטראגן געלע לאטעם. די פוילישע פרוי האט מיך צוגעפירט צוא ײדישער שטוב. איך האב דארט געטראפןא ײדישע משפחה. איך האב זײ געבעטן, אז זײ זאלן מיך לאזן איבערנעכ־ טיקן, זײ האבן מיר אבער אפגעזאגט, װײל לויטא דײטשער פארארדענונג האבן פרעמדע ײדן נישט געטארט געכטיקן אין פריװאטע שטובן, גאר אין בית־מדרש. איך האב טאקע איבערגענעכטיקט אין בית־מדרש צװישןא סך הײמלאזע מענער, פרויען און קינדער און צו מארגנם בין איך אװעק אין װוײטערדיקן װעג. גײענדיק פון שטעטל צו שטעטל האב איך זיך דערשלאגן קיץ לוקאװ• אין לוק>ןוו קיץ לוקאװ בין איך אגגעקומעןא מידע,א הונגעחקע אוןא םארשטויבטע פון װעג. איך האב זיך דערפרעגט צו מיץ קרובה און װען איך בין אריץ צו איר און זיך פארגעשטעלט האבן אלע יאמערלעך זיך צעװײנט. די קרובה האט מיך הארציק אויפ־ גענומען. איך האב זיך ארומגעװאשן אמ תיכף זיך דערפילטא ביסל בעםער. באלד

passage_deb8b5a3f5a2363c08ae2120