םםר לוקאװ 397 די אעראפלאנען רוישן אן אויפהער. איך דערקען׳ אז דאם זענען םאװיעטישע. איך פרײ זיך שטארק און הריבן אן גלײבן, אז דער םוף פון דייטש איז נאענט. אבער צי װעל איך דערלעבן דעם טאג פון דער באפרײונגז דערוױיל הונגערט מיך. אין װאלד איז אוממעגלעך צו בדאטן קארטאפל. איד מח זיך אויםהיטן. עם זענען די לעצטע מינוטן פאר דער באפריװנג. אין די פינצטערנע נעכט כאפ איך זיך ארײן צו דער נוזשינםקי. זי גיט מירא שטיקל ברויט. בײ דער פויערטע איז טרויעריק און פינצטער געװארן. עם איז געשעןא שרעקלעך אומגליק. מיט עטלעכע װאכן צוריק האבן די דײטשן געהרגעט נוזשינםקין, דעם גוטן און אײדעלן מענטש׳ װאם האט מיר געהאלפן די גאנצע צײט. צוזאמען מיט נוזשינםקין איז אויך דערשאםן געװארן דער פאראבעק, װאם האט געדינט בײ זײ, דער זעלבער פאראבעק, װאם האט מיך געטרײםט און צוגעגעבן מוט איבערצוהאלטן די צרות. די שיםערײען האבן אויפגעהערט. איך האב זיך דערוװםט, אז די דײטשן זענען אנטלאפן און די םאװיעטן זענען שוין אדורך די געגנט. עם האט זיך מיר נישט געװאלט גלײבן, אז דאם קען זײן אמת, אז איך האב שוין נישט מער וואם מורא צו האבן, אז איך בין פרײ. איך בין אװעק צו דער נוזשינםקיםא שװעםטער אין גאלאמבקי. דארטן בין איך געװען עטלעכע װאכן. איך האב נישט געװ םט, אז עם לעבן נאך ײדן, איך בין געװען אײנע אליץ. איך האב געוױינט אץ געקלאגט אויף מײן גורל.
Original scanEvidence located
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1407
passage_0ec780bafbcefd269ae31bef
Passage 2normalized OCR · source chars 1409-2166
און מיטא מאל האבן זיך אין דארף באװיזן צװײ ײדישע בחורים. ױי האבן מיר דערצײלט, אז אין לוקאװ געפינען זיך עטלעכע אפגעראטעװעטע ײח און צװישן זײ די משפחה פון לוקאװער ײד איסר לאסט, װעמען איך האט געקענמ פון םריער איך בין אװעק קײן לוקאװ און געזען לעבעדיקע ײדן— אפגעראטעװעטע, אזוי װי איך, דורך נםים, פון חורבן און אונטערגאנג. אליהו ראדזיניאק אין טעג פון פרילינג... פריזינג,1943 היינט איזא שיעער טאג— אנהײב פרילינג, פאר פםח. אבער גענוי װעלכער טאג אין חודש ם׳איז הײנט— װײםט איץ גאט. איך בין אליץ אין דארף, איץ ײד צװישן גוײם. איך ארבעט אויפן פעלד. אבער דאם הארץ נעמט קלאפן װי נאר איך דעדמאן זיך... װאם װעט זיץ װײטערז אין לוקאװער געטא זענען נאך פאראן ײדן;
passage_b9f89f155992761c6e4dd867