402 םםי לוקןן װ פרילינג, 1944. װידער םרילינג. איך האב שוין צעאקערט דאס פעלד און פארזײט די פרילינג• זריעה. אין דארף איז רויק. די פויערים אקעחאװ זײען* מען גרײט זיך שוין צו זעצן די קארטאמל אװ מען גרײט זיך אויך צום ױם־טוב פאםכא. איך ארבעט צוזאמען מיט אלע׳ פיר ארוים דעם מיסט פון שטאל-אקער און זײ. אבער דאס איז נאר פאר מענטשן. םאר זי י בין איך םריילעך און א גלויביקער קריסט. איך גיי אין קאשטשאל יעדן זונטיק׳ און אמאל אויך אין מיטן װאך. אין קאשטשאל העלף איך דעם קשאנד זביי די תפילות. די פויערים קענען מיך. איך האב אין דעם דארף געשאפן א יוגנט־קרײז׳ וןאם טרעםט זיך אמאל אין חודש ביי אן אנדערן פון די 12 מיטגלידער. דאם האט מיר געמאכט א נאמען אין דארף. איך בין געװען א געדאפלטער מענטש: אײנער פארן דרויסן׳ און אײנער פאר זיך. דעם צװײטן האב איך געמוזט גוט פארמאסקירן. דאם אלץ איז פארגעקומען אין דארף קאנקאלעװניצא אילאנסקא. פאר דער מלחמה האט דא זיך גישט געטארט װײזן קיץ ײד. װער שמועםט נאך — איצט׳ ביי די דײמשן. קײנעם האט אפילו נישט געקענט אײגפאלן׳ אז אין דעם דארף באהאלט זיך א ײד. עם איז ארויס א קלאנג, אז אין א שכנותדיק דארף באד׳אלט מען ײדן, זענען גע• קומען דײטשן און פארברענט א האלבן דארף.
איך בין געװען ״כשר״. איך האב געהאט ״ארישע״ פאפירן, דאם הײסט — א געפעלשטע מעטריקע, א מעלדונג־צעטל, און אויף דעם סמך — א ״קענקארטע״ מיט א פאטאגראפיע. איך בין הײםט עס געװען כשר וישר. איך האב אבער נישט געטארט פארגעסן, אז אויב נישט אויסן פנים, בין איך אנדערש אויף אן אנדער ארט. דערפאר ד׳אב איך געמוזט פארשטעלן זיך פאר א פרומען, פאר אזא װאס שעמט זיך צו גיװן מיט מײדלעך (איך בין דאך שוין אלט געװען 19 יאר:). פאר מיװ באלעבאסטע בין איך געװען א פאליאק, װעמען די דײטשן האבן פארטריבן פון פאמאזשע צװאמעז מיט אנדערע פאליאקן. אזא בין איך געװען פאר די גוײם, אבער װאס האט זיך געטאן אין מיװ מוח און אין מיװ ד׳ארץ ז שוין א יאר װי מ׳האט ליקװידירט די געטאס אין דער גאנצער געגנט, שוין א יאר, װי מען זעט נישט קיװײ דא אויף דער װעלט. איך אײגער לעב נאך, און צו מיװ גרויסער פחד האט זיך מיװ מאמע מיטן ײנגסטן ברודער ארויסגעראטעװעט פון דער לעצטער אקציע. איך האב זיי געטראפן אויף א בוידעם אין דארף זאמקאװיצע. דאס לעצטע מאל האב איך זיי געזען פאר וױעאכט, אין דעצעמבער 1943. די מוטער איז געװען א שנײדערין, ד׳אט זי גענײט ביי די קריסטן. פארשטײט זיך, אז קײנער האט נישט געװוסט < א שכן האט זיך געהיט פאר א שכן. דאס איז געװען אין דעם דארף, װו איך בין א מאל געװען א ץ כמעט אלע האבן מיך געקענט.
די פאליאקן האבן זיך שוין נישט געד׳יט פאר די דײטשן} די דײטזזזן האבן שוין