Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 418
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1366

414 םסר יוקאוו בוידעם אויף דעם זעלבן הויף. מיר העת די אויפרײםן פון די גראנאטן׳ מיט וועלבע די באנדיטן תיםן אויף די בונקערם פװ די ײדן• 4א זײגער נאך מיטאג װערט שטיל. מען פירט אװעק אין רײען די לעצטע יידן קײן טרעבלינקע. מיר הערן זײערע טריט׳ מיר זעען װי זײ קוקן זיך אום צום לעצטן מאל אויף זײער געבורטם־שטעטל׳ אויף זײער הײם. זײ גײען צום טויט די לעצטע״ נאך זײ בלײבט דא אפגעװישט דער ײדישער ישוב. און מיטא מאל װערט אין גאנצן שטיל. מיר זעען דורך די שפאלטן פון בוידעם, װו מיר זענען באהאלטן, װי עם ברענען די ײדישע הימער אין געטא, װי אלץ גײט אװעק מיטן רויך... * א גאנצן מעת־לעת צײט זענען מיר אפגעלעגן אויף דעם בוידעם אן עםן און אן א ביםל װאםער. מער פארבלײבן דארט האבן מיר נישט געקאנט. עם האט געדראט די געפאר, אז מען זאל אונח דארט געפינען. מיר האבן זיך געמחט דעצידית ארוים־ צוגיץ פון דער באהעלטעניש. מיר האבן געהאפט צו געפינען עמעצן אויף די פונקטן, װו מיר האבן זיך געהאט אפגעשמועםט מיט די נאענטע אין פאל פװ אן אקציע. מיר האבן זיך דעריבער אין מיטן דער נאבט געלאזן בארװעם, מיט קלאפנדיקע הערצער און טויט־אנגםטן אויפן פנים, זובן אין די ״םבראנעם״— אפשר איז נאך װער געבליבן. אויף בראװארנע גאם טרעפן מיר איןא טיפן ״םבראן״, װאם איז געװען געמאבט איןא פערד־שטאל, מײנע צװײ ברידער.

passage_9f735047577fc474b35d9806
Passage 2normalized OCR · source chars 1368-2672

דעם עלטערן בתדער מײנעם, ראובנען, האבן מיר פשוט נישט דערקענט, אזוי פארענז׳ערט איז ער געװען. ער איז געװען אין גאנצן צעמישט. מיר האבן געמײנט, אז ער איז גערירט פװ זינען. מיר זענען זיך געפאלן אין די ארעמם, געװײנט אװ געקושט זיך. װען איך האב דעחען מיװ צװײטן ברודער, נאבטשען, איז מיר דאם לשון אפגענומען געװארן. הענט אװ פים האבן מיר אויפגעהערט צו דינען. ער איז געזעםן בלײך װיא מת, מיטא פארבונדענער האנט אנגעהאנגען אויףא שטריקל. װי ער האט שפעטער דערצײלט, האבן היטלעתםטישע באנדיטן אנטדעקט זיװ ״םבראז״ אװ ער איז אװעקגעפירט געװאת צוזאמען מיט זיװ בלה, ליבע ריבאק, צום זאמלפונקט. דער גורל האט זײ נישט געװאלט צעשײח. זײ זענען צוזאמען ארײנגע־ טריבז געװארז איז איװ װאגאן. צװישן לוקאװ און שעדלעץ האבן די אויפגעריםן די טיר פװ װאגאן און מען האט אנגעהויבן דעם לעצטן טאנץ אין לעבן. דער צוג איז געלאפן מיטן שנעלםטן אימפעט. פװ די דעבער און טרעפלעך פון די װאגאנען האבן די דײטשישע באנדיטן בםדר געשאםן אויףת שפרינגענתקע. אײנער פװ הונדערט האט געהאטא שאנס צו בלײבן לעבן. פון דעסטװעגן האבן זײ באשלאסן צו שפרינגען. ״מיר האבן זיך דאם לעצטע מאל צעקושט— דערצײלט ער— אװ איך האב געזאלט שפרינגען. אבער עס האט מיר אין דער לעצטער מינוט אויסגעפעלט מוט אװ

passage_a878c44f54727a31b2d42627