422 םפר לוקאװ איז אװעק םון שטעטל צתאמען מיט דער רויטער ארמיי וױא סך אנדערע ױגנט־ לעכע. מיט8 טעג שפעטער האבן מיר׳4 לוקאװער: טאניע װאלאװםקא. אליעזר קעםעל־ ברענער׳א בחור פון די בערמאנס און איך פרובירט אריבערגיין די םאװיעטישע גרע־ נעץ. אבער דאם איז אונדז נישט געלונגען. סוף כל םוף האב איך באשלאסן צו בלייבן מיט מײנע עלטעח אין לוקאװ. װי דער עלטםטער זון דארף איך בלײבן צוזאמען מיט זײ. נאכן צוריקקומען קיק לוקאװ האב איך צוזאמען מיט חײם מאטעם מאנדעלבוים געארבעט אלם מאלער אויפן װעג קײן לאפיגאם. מיר זענען געװען געצוװנגען אדורכ־ צוגײן דעם ארבעטם־אמט. דארט האט געפלאטערטא פאן מיטא האקנקרייץ און עם זענען געשטאנען פארן הויז אוקראינער אין שװארצע מונדירן. אײנער פון זיי האט אונדז צוגערופן און אויפן ארט אונדז מכבד געװען מיט פעטש. ער האט געשריגן פאר װאם מיר האבן נישט געצויגן פאר זײ די היטלען און זײ באגריםט. אונדזער פארענטפערונג איז געװען נאך אן ארגומענט אונדז צו שלאגן. מיט עטלעכע טעג שפעטער האב איך געארבעט צוזאמען מיט שמעון װײםמאן אויף דער באן־ליניע שעדלעץ—טערעםפאל. דער אינספעקטאר האט אונח ארויםגעגעבן ריתע־שײנען. אז מיר מעגן פאח אויף דער באן און אויך גײן אד׳ײם נאך דער דער־ לויבטער שעה.
איץ מאל אין אן אװנט איז צו מיר געקומען ר׳ הערש לײזער לענדער. דער ראש פון דער קהילה (יודענראט) און מיר געזאגט, אז נאר איך קען ראטעװען צװײ ײדן װאס זיצן אין טורמע. איך דארף בלויז געבן עטלעכע קילא קאװע דעם, װאס קען זײ באפרײען. מען טאר נישט װארטן ביז מארגן, וױיל מען װעט זײ דערשיםן. איך בין תיכף געפארן קיץ ביאלע, וװ די ײדן זענען געװען פארשפארט און פאר דרײ קילא קאװע האט מען זײ באפרײט. אבער אויף צו מארגנם האט מיר אליץ שוין נישט געהאלפן מיץ רײזע־שיץ. מען האט מיך פארהאלטן און צוזאמען מיט270 ײדן האט מען מיך אװעקגעפירט אין לאגער דאמענין. ארבעטן האבן מיר געדארפט אין גאלאמבעק. פאר דער שװערער ארבעט האט מען באקומען280 גראם ברויטא טאג, און דערבײ האט מען נישט געזשאלעװעט קיץ קלעפ. אזוי, למשל, האט מען אײנעם באשטראפט מיט פינף שמיץ אויפן נאקעטן לײב דערפאר, װײל ער איז נישט געגאגגען גלײך אין דער רײ. זײן קאפ האט מען ארײנגע־ שטופט איןא טאטשקע, אן ס.ם.־מאן האט זיך אויף אים אװעקגעזעצט אץ מיר האט ער באפוילן, אז איך זאל דעם ײד שלאגן מיטא גראבן שטעקן. װען איך האב נישט אויס־ געסירט דעם באפעל, האט מען גענומען מיך און מיטן זעלבן שטעקן האט מען מיר דער־ לאנגט5 קלעפ. בלויז3 מאל האב איך געפילט דעם שטארקן וױיטיק... דעם גאנצן אװנט האט מען מיר געלײגט קאלטע קאמפרעםן.
אין משך פון9 װאכן ארבעט האב איך געקריגן בלויז איץ פרײען זונטיק. איך בין אװעק זיך זען מיט מיץ משפחה• איך בין געװען גליקלעך, װאס מײנע עלטערן זענעז נאך דא• אין ביאלע האב איך איץ מאל געזען װי עטלעבע טויזנט ײח, צװישן זײא םך